Кіріспе

Голландиялық сауда кемесі 1771 жылы батып кеткен. "Vrouw Maria" (Lady Mary) – Реймунд Лоуренс басқарған, құнды өнер заттарын тасымалдаған, екі мачталы голландиялық ағаш кемесі. 1771 жылдың 9 қазанында Финляндияның Нагу муниципалитеті архипелагында, Юрмо аралынан оңтүстік-шығысқа қарай 11 километр жерде батып кеткен. 1999 жылы Рауно Койвусари басқарыған "Pro Vrouw Maria" ұйымының мүшелері кемені тапты. Кейін ашылушылар мен билік арасындағы дау шешілді. Кеме табылған кезде жақсы жағдайда болды, бірақ кеме палубасынан бар болғаны алты затты ғана құтқару мүмкін болды. Жүк қоймаларына тиіспіген, сондықтан бортындағы өнер заттарының жағдайы әлі белгісіз. Кемеге және оны іздеу жұмыстарына Финляндияның Ұлттық Ескі Заттар Басқармасы жауапты.

Тарих

Мария ханымға Ресейдің Ұлы Екатеринаға тиесілі өнер туындылары сияқты құнды мүліктер жүктелген. Кеме 1771 жылдың 5 қыркүйегінде Амстердамнан Санкт-Петербургке қарай жолға шықты. Бір айдан кейін, 3 қазанда, кеме дауылға ұшырап, Юрмо аралының жанында жерге отырды. Жерге отыру салдарынан кемеге көп зиян келмеді, бірақ көп ұзамай кеме тағы да жерге отырып, рульді жоғалтты. Үлкен толқын кемені босатты, бірақ экипаж кеменің тез су алып жатқанын байқады. Шығыршықтарды түсіріп, су сорғыларын іске қосты, бірақ кеме суға тола берді. 4 қазанның таңында кемені тастап кету туралы шешім қабылданды. Экипаж кемедегі қайықтарға отырып, жақын жердегі жартастарға аман-есен жетіп, өткен қайыққа дабыл берді. Көмек келесі күні келді, бірақ бірнеше күннен кейін кемені тұрақтандыруға ешқандай прогресс болмады, себебі сорғысы жүктелген кофе бұршақтарымен бітелген еді. 5 қазан күні таңында "Мария ханым" толқындардың астында батып кетті. Барлық экипаж аман қалды, бірақ жүктің тек бір бөлігі ғана құтқарылды.

Салдары

Әр түрлі адамдар апатты табуға тырысты, бірақ 1999 жылы Pro Vrouw Maria оны тапқанға дейін ешкім сәтті бола алмады. 1970 жылдары Кристиан Ахльстрем Финляндияның ұлттық мұражайында оқиғаға қатысты құжаттарды тапқанда кемеге қызығушылық артты. Ол өз талдауларын 1979 жылы "Сюнкна скепп" атты кітапта жариялады.

Жүк

23 қыркүйекте Данияның Хельсингор қаласында декларацияланған жүкке қант, маталар және бояулар кірді. Кемеде Екатерина Ұлы 1771 жылғы 31 шілдеде Амстердамда аукционда сатып алған өнер туындылары да болды. Бұл туындылар бұрын голландиялық өнер коллекционері Геррит Браамкампқа тиесілі еді. Дания королі оларды ешқандай декларациясыз кеденнен өткізуге рұқсат берді. Кеме батқаннан кейін Санкт-Петербургтегі Швеция елшісі Карл Риббинг, Турку және Пори округінің бароны Кристофер Раппе, сондай-ақ Ресейдің сыртқы істер министрі Никита Панин жоғалған жүк туралы әңгімелесті, бірақ оны құтқару үшін қосымша шаралар қабылданбады. Екатерина Ұлы сатып алған картиналардың арасында Паулюс Поттердің "Ірі мал үйірі" (Fl. 9050 үшін сатып алынған) және Жерар тер Борхтың "Дастархан басындағы әйел" (Fl. 1870 үшін сатып алынған) картиналары, сондай-ақ Корнелис Коэдик, Габриэль Метсу, Жерар Ду (Fl. 14,100 үшін сатып алынған түрлі жанрлық көріністерден тұратын триптих), Филипп Вуверман және ван Остаде ағайындарының бірі (Адриан немесе Исаак) өнер туындылары болғандығы белгілі.