Кіріспе

Үндістан революционері

Пандуранг Махадев Бапат (12 қараша 1880 – 28 қараша 1967), халық арасында Сенапати Бапат деп танымал, Үндістан тәуелсіздік қозғалысының көрнекті қайраткері болды. Ол Мулши сатьяграхасы кезіндегі басшылығының нәтижесінде "Сенапати" атағын алды, бұл атау "командир" деген мағынаны білдіреді. 1977 жылы Үндістан үкіметі оның құрметіне пошта маркасын шығарды.

Ерте өмір және білім

Сенапати Бапат 1880 жылдың 12 қарашасында Парнерде маратхи читпаван брахман отбасында туған. Оның отбасы бастапқыда Ратнагириден шыққан. Ол Деккан колледжінде білім алды, содан кейін инженерлік мамандықты оқу үшін үкіметтік стипендиямен Ұлыбританияға сапар шекті.

Революционер ретінде

Ұлыбританияда болған кезінде ол Үндістан үйімен байланыста болды, ресми оқуын жалғастырудың орнына уақытының көп бөлігін бомба жасау дағдыларын үйренуге жұмсады. Осы кезде Саваркар ағайындылары Винаяк пен Ганешпен танысты. Лондондағы Парламент ғимаратын жарылғызуды жоспарлаған Бапат, алған білімін Үндістанға алып оралып, басқаларға үйретті. 1908 жылғы Алипурдегі жарылыстан кейін жасырынып жүрген Бапат елді аралап, Үндістан халқының көпшілігі өз елінің шетелдік басқаруда екенін білмейтінін көрді. Осыдан кейін оның назары британ үкіметін құлатудан халықты оқытуға ауысты. 1912 жылы ол жарылысқа қатысы бар деген айыппен тұтқындалып, түрмеге кесілді.

Ганди философиясына көшу

1920 жылдың соңында Бал Гангадар Тилақтың қайтысынан кейін, ол бұрын Тилақтың көзқарасын ынталы түрде қолдаған болса да, Гандидің "Сварадж" көзқарасына қайта бағытталды. Оның отты мінезі мен күш қолдануға дайындығын ескеретін болсақ, бұл маңызды өзгеріс болды, бірақ ол Гандилік зорлық-зомбылыққа қарсы серт бергенімен, қажет деп ойлаған жағдайда күш қолдануға әлі де дайын болды. 1921 жылдан бастап Бапат Тата компаниясының Мулши су тоғанының құрылысына қарсы үш жылдық шаруалар наразылығын (сатьяграха) жетекшілік етті. Ганшям Шах бұл шараны "суарна жобаларынан туындаған [мәжбүрлі] көші-қонға қарсы алғашқы тіркелген ұйымдастырылған күрес" деп есептейді. Компания бастапқыда рұқсат алмастан жерді сынап қазған, ал көптегені жалға алушылар болған шаруалар жерлерін жоғалтудан қорқып, наразылық білдірді. Су тоғаны ақыры салынды, демек наразылық толық сәтсіздікке ұшырады. Су тоғанының құрылысынан су астында қалған жерлерге өтемақы төленді, бірақ ол жалға алушыларға емес, жер иелеріне берілді. Сатьяграхалар зорлық-зомбылықсыз болуға тиіс болғанымен, Бапат құрылыс жобасына жасаған вандализм үшін түрмеге қамалды: оны ұстаудың орнына, ол өзі ұстап берді. Оның үшінші түрме жазасы Субхаш Чандра Бос өткізген қоғамдық жиынға сөйлегені үшін болды.

Мұра

Пуна мен Мумбайдағы маңызды мемлекеттік жолдар оның құрметіне аталды, ал 1984 жылы ол "Амар Читр Катха" комикстерінің 303-ші санында бейнеленді. 1977 жылы Үндістан үкіметі оны еске алу үшін пошта маркасын шығарды. 1980 жылы оның туғанына 100 жыл толуына орай Мулши сатьяграхасы өткен жерде Бапат ескерткіші салынды.