Кіріспе

2001 жылғы Юрек Богаевичтің фильмі.

"Күннің шектері" – 2001 жылғы фильм, сценарийін жазып, режиссерлік еткен Юрек Богаевич, басты рөлдерде Виллем Дафо және Хейли Джоэл Осмент. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшадағы оқиғалар негізінде түсірілген бұл фильмде, нацистік әскерлерден құтылу үшін бай еврей ұлының католик шаруасы болып жасырыну туралы айтылады.

Сюжет

Ромек (Хейли Джоэл Осмент) бай еврей жұптың ұлы. Польшаға нацистер шабуыл жасағанда, отбасы ескі досымен байланысып, ұлын жасыруды тапсырады. Осы қиындық кезінде Ромек жергілікті шаруаның (Олаф Любасенко) католик немере інісі ретінде, жанашыр католик діни қызметкерінің (Вилем Дафо) көмегімен әрекет етеді. Яһудилік отбасында өскеніне қарамастан, Ромек католик дәстүрлерін тез үйреніп, оларды өмірінде қолдана бастайды. Ауыл тұрғындары нацистердің үнемі қысымшылығына ұшырайды, Гитлер жастарының бір мүшесі жергілікті балаларды зорлайды. Бір күні түнде Ромек сол жастардың бір мүшесінің басқа жергілікті адамды қорлап жатқанын көреді, ол оны өлтіреді. Нацистердің командирі оған нацистік киім мен плащ сыйлайды, содан кейін ол кейбір яһудилерді және басқа да жергілікті тұрғындарды яһудилер деп қате қабылдады. Толо басқа тұтқындарға қосылып, бірлік танытады.

Шығару тарихы

Фильм алғаш рет 2001 жылы Польшада кинотеатрларда көрсетілді. 2002 жылы Испания, Чехия, Жапония, Италия, Португалия және Гонконг кинотеатрларында көрсетілді. Чехияда ол «Фебио» кинофестивалінде көрсетілді. Басқа кинотеатрлардағы көрсетімдердің ішінде 2007 жылы Қазақстан және 2008 жылы Бельгия болды. Фильм Швецияда (2002) және АҚШ-та (2005) тікелей DVD форматында шығарылды. Фильмнің АҚШ-тағы 2005 жылғы шығарылымы, оның дистрибьюторы Miramax/Buena Vista тарапынан, кешігу себебінен сынға ұшырады.

Сыни қабылдау

Фильм кеңінен сынға түспеді, ал жарияланған сын-пікірлер әртүрлі болды. Бір рецензент Хейли Джоэл Осментті фильмде "ерекше эмоционалды тереңдікке" ие деп сипаттады, оның рөлі "теңгерімді және ойлы бейнемен фильмді эмоционалды орталыққа қойды". Сол рецензент фильмнің ағылшын тілінде түсірілгені және актерлердің көпшілігі поляк акцентімен сөйлегеніне байланысты, ол тез арада бейнежазбаға және теледидарға шығатынын дұрыс болжады. Дэвид Нусаир фильмді "Богаевичтің осы кейіпкерлерді олардың ең сыртқы ерекшеліктерінен арырық дамыта алмауы, фильмнің соңғы (және ауқымды) сәтсіздігіне себеп болды" деп сипаттады. Джон Дж. Пуччо фильмді "бастапқыда көңілсіз, кейін сәл жеңілдеп, бірақ соңында өте мұңды фильм" деп атады. Фильм 2002 жылғы Польша фильмдері сыйлығының алты номинациясына ие болды: "Үздік фильм", "Үздік екінші пландағы әйел актрисасы" (Ольга Фрич), "Үздік режиссер" (Юрек Богаевич), "Үздік сценарий" (Юрек Богаевич), "Үздік операторлық жұмыс" (Павел Эдельман) және "Үздік костюм дизайны" (Ягна Яничка).