Кіріспе

1852–1935 жылдардағы ағылшын композиторы, дирижері және пианиношы Сэр Фредерик Хаймен Коуэн (29 қаңтар 1852 – 6 қазан 1935) – ағылшын композиторы, дирижері және пианиношы.

Ерте жылдары және музыкалық білім

Коуэн 90 Дюк-стрит, Кингстон, Ямайка қаласында Фредерик Август Коэн мен Эмили Дэвис Коэннің бесінші және соңғы баласы ретінде дүниеге келді. Оның туыстары Элизабет Роуз Коэн (1843 ж.т.); актриса, Генриетта София Коэн (1845 ж.т.); суретші, Лайонел Джонас Коэн (1847 ж.т.), және Эмма Магнай Коэн (1849 ж.т.) болды. Төрт жасында Фредерик Англияға әкелінді, онда оның әкесі «Ер Мажестінің Операсы», қазіргі «Ер Мажестінің Театры» операсының қазынашысы және Уильям Хамбл Уордтың, 11-ші Лорд Уордтың (1817–1885) жеке хатшысы болды. Отбасы бастапқыда Лондонның Уорвик-Крессент көшесі, 11-де, «Кіші Венеция» деп белгілі аймақта тұрды. Оның алғашқы ұстазы Генри Расселл болды, ал алғашқы жарық көрген шығармасы – «Минна вальсі» ол алты жасында жазылды. Сегіз жасында ол өзінің алғашқы операсын – «Гарибальдиді» қойды. Дадли графының көмегімен ол Джулиус Бенедикттен фортепиано, ал Джон Госстен композицияны оқыды. Оның пианист ретіндегі алғашқы қоғамдық өнері 1860 жылдардың басында Брайтон қаласында өткен концертте орындалған өзінің ерте әндеріне аккомпанемент жасау болды. Оның алғашқы толыққанды қоғамдық концерті 1863 жылдың 17 желтоқсанында Ескі «Ер Мажестінің Операсы» үйінің «Бижу» театрында өтті, ал келесі жылы ол Д-минордағы Мендельсонның фортепиано концертін Дадли үйінде, Парк-Лейнде, Лондонның Дадли графының резиденциясында орындады. Бір жыл өткен соң ол сол жерде А мажордағы фортепиано триосының премьерасын жасады, онда Джозеф Иоахим скрипкада ойнады. 1865 жылдың күзіне қарай, оның ұстаздары Джулиус Бенедикт пен Джон Госс оның музыкалық білімін одан әрі дамыту үшін көп нәрсе істей алмайтындарын мойындады және оған Германияда оқуға кеңес берді. Сәйкес келіп, Мендельсон стипендиясы үшін екінші конкурс өткізілуге тиіс болды, ол жеңімпазға Лейпциг консерваториясында үш жылдық оқуға мүмкіндік беретін. Коуэн емтиханға қатысып, жүлдені жеңіп алды, бірақ оның ата-анасы, жүлде шарттарында белгіленгендей, оның бақылауын жоғалтуға дайын болмады. Оның орнына, олар оны сол институтқа тәуелсіз студент ретінде жіберуге келісті. Сыйлықтың орнына Чарльз Суиннертон Хіп жүлде алды. Лейпцигде Эрнст Фридрих Эдуард Рихтер бақылауында Коуэн Мориц Хауптманнан (гармония және контрапункт), Игнац Мошелестен (фортепиано), Карл Райнекеден (композиция) және Фердинанд Дэвидтен (ансамбльдік жұмыс) сабақ алды. Ол сондай-ақ Соломон Джадасонмен және Эрнст Венцельмен байланысқа түсті, сонымен қатар Луи Плейдиден жеке фортепиано сабақтарын алды. Коуэннің Лейпцигтегі студенттері мен достастарының арасында Суиннертон Хеп, Йохан Свендсен, Оскар Берингер және Стивен Адамс болды. 1887 жылы, «Скандинавиялық симфониясын» дирижерлік еткеннен кейін көп ұзамай, ол қызыл жегіге шалдығып, Стэнмордағы Мэри Уорделлдің мамандандырылған емханасында жазылды.

Мансап

Аустрия-Пруссия соғысының басталуымен үйіне оралған ол 1866 жылдың 8 қыркүйегінде Ковент-Гардендегі Альфред Меллонның «Променад концерттерінде» орындалған ре минорындағы увертюрада оркестр композиторы ретінде танылды. Келесі күзде ол Берлинге барып, Фридрих Киль мен Карл Тауберттен композиция сабақтарын алды, Карл Таусигтен фортепиано сабақтарын алды және Юлиус Стерн құрған, Стерн консерваториясы деп белгілі академияға қабылданды. 1869 жылдың 9 желтоқсанында Сент-Джеймс залында оның бірінші C минорындағы симфониясы мен А минорындағы фортепиано концерті орындалды. Осы сәттен бастап Коуэн басты назарда композитор ретінде таныла бастады, оның пианисттік шеберлігі екінші орында болды, бірақ ол көптеген жылдар бойы концерттерде жиі өнер көрсетті. Оның «Гүлдей роза» атты кантатасы 1870 жылы Лондонда, «Ливерпуль Корольдік филармониясы» 1872 жылы F мажордағы екінші симфониясын, ал 1876 жылы Бирмингемде «Корсар» атты алғашқы фестивальдық туындысы қойылды. Сол жылы оның «Паулина» операсы Карл Роза опера труппасымен орташа сәттілікке ие болды. Оның ең маңызды туындысы – C минорындағы 3-ші «Скандинавиялық» симфониясы, ол алғаш рет 1880 жылы Сент-Джеймс залында орындалып, он жыл бойы репертуардағы ең танымал симфониялық шығармалардың бірі ретінде бекітілді, оған халықаралық деңгейде танымалдық әкелді. 1880 жылы жарық көрген бұл шығарма Эльгардың бірінші симфониясына дейін британдық симфониялардың ең көп орындалғаны болды. 1884 жылы ол Лондон филармониясының бес концертіне дирижерлік етті, ал 1888 жылы Артур Салливанның отставкасынан кейін осы қоғамның тұрақты дирижері болды. 1892 жылы оркестрдің Бетховеннің «Пасторальдық» симфониясын орындауындағы кемшіліктер үшін алдын ала кешірім сұрағаннан кейін, жеткілікті репетиция уақыты болмағандықтан, ол жұмысынан кенеттен босатылды. Директорлар оның сөздеріне ашуланып, оның келісімшарты жаңартылмады. Филармониялық қоғамға тағайындалған жылы, 1888 жылы ол көрмемен байланысты күнделікті концерттердің дирижері ретінде Мельбурнге барып, бұрын-соңды болмаған 5000 фунт стерлинг гонорар алды. 1896 жылы Коуэн Ливерпуль филармониясының және Хале оркестрінің дирижері болып тағайындалды, үш жылдан кейін Ханс Рихтердің пайдасына Хале оркестрінен босатылды. 1899 жылы ол Лондон филармониясының дирижері болып қайта тағайындалды. Ол сонымен қатар Брэдфорд фестивальдік хор қоғамын, Брэдфорд тұрақты оркестрін, Шотландия оркестрін (қазіргі Шотландия Корольдік ұлттық оркестрі) және бірнеше жыл бойы Кристалл сарайдағы Гендель фестивальдерін басқарды, сондай-ақ көптеген британдық музыкалық фестивальдерге дирижер және композитор ретінде тұрақты қатысты. Коуэннің композитор және дирижер ретіндегі мансабы қазір әділетсіз ұмытылып кеткен. Ол сыншылардың, оркестр музыканттарының және көпшіліктің құрметіне ие болған алғашқы британдық кәсіби дирижерлердің бірі болды және 1900 жылға дейін белсенді болған барлық ірі британдық оркестрлермен ұзақ мерзімді жұмыс істеді. Сонымен қатар, Мельбурн көрмесіндегі алты айлық жұмысы оны сол уақытқа дейін тарихтағы ең жоғары жалақы алатын дирижер етті. Өзін бастысы симфонист деп есептегенімен, ол фантастикалық немесе ертегілік тақырыптарды қарастырғанда жеңіл оркестрлік шығармаларда ең көп табысқа жетті, онда оның әдемі мелодия мен түрлі-түсті оркестрлеуге қабілеті ең жақсы көрінеді. Әйел дауыстарына арналған кантаталарында, оның сүйкімді «Ұйықтаған сұлуында», «Су лилиясында» немесе әдемі увертюрасында «Көбелектің биі» (1901) ол поэзиялық идеяны көркем түрде жеткізе білді. Оның би музыкасы, әртүрлі оркестрлік сюиталарда кездесетін, нәзік, түпнұсқа және керемет аспапталған. Оның көптеген маңызды музыкасы шабыттандырылмағаннан гөрі мақтауға лайық және эмоцияның ауыр аспектілерін бейнелеуде сирек сәттілікке жетеді. Шындығында, Виктория және Эдвард дәуіріндегі Британияның көптеген музыкалық фестивальдері үшін жазылған хорлық шығармалары оның заманындағы көпшіліктің талғамын көрсетеді. Оның 300-ге жуық әндерінің ішінде танымал баллададан жоғары өнерлі әнге дейін барлығы қамтылған, соңғысы оны 1898 жылы «Англиялық Шуберт» деп сипаттауға әкелді. Оның жартылай қасиетті әндерінің танымалдығы кең тараған. Коуэн 1900 жылы Кембридж және Эдинбург университеттерінен құрметті докторлық дәрежесін алды және 1911 жылдың 6 шілдесінде Сент-Джеймс сарайында рыцарь атағына ие болды. Коуэн Фредерика Гвендолин Ричардсонға 1908 жылдың 23 маусымында Лондондағы Сент-Марилебон тіркеу кеңсесінде үйленді. Ол одан 30 жылға кіші болды және олардан балалары болған жоқ. Ол 1935 жылдың 6 қазанында қайтыс болды және Голдерс Гриндегі еврей зиратында жерленді. Оның әйелі 1971 жылы Суссекстің Хов қаласында қайтыс болды.

Өмірбаян

Коуэн, Сэр Фредерик Х. Менің өнерім және достарым. Лондон: Эдвард Арнольд, 1913. Коуэннің автобиографиясы оның дирижерлік және композиторлық қызметі, музыкалық әріптестерімен және ұжымдарымен болған тәжірибесін баяндайды. 314 бет, алдындағы беттегі фотосуреті және көрсеткіштер бар.