Кіріспе
Даниялық Рождестволық тұлға Джулеманден (Юлеманден) – қазіргі Дания мәдениетінде Рождество сыйлықтарын әкелетін, Санта-Клаусқа немесе Рождество әкесіне балама. "Julemanden" сөзі тікелей "Юль адамы" немесе "Рождество адамы" деп аударылады. Джулеманден көбінесе қысқа бойлы, сақалды, сұр киім және қызыл бас киім киген адам ретінде бейнеленеді. Ол Рождество алдында (24 желтоқсан) сыйлықтар әкеліп, үйлерге жаяу немесе санамен келеді, әдетте суықтан қорғану үшін жүн киеді.
Julemanden (, ) is the Christmas gift bringer in modern Danish culture, the equivalent of Father Christmas or Santa Claus. Julemanden can be directly translated as "The Yule Man" or "The Christmas Man". Julemanden is often illustrated as a short, bearded man dressed in gray clothes and a red hat. He is said to bring presents on Christmas Eve (December 24), coming to houses either by foot or by sleigh, and often wears fur to keep him warm.
Тарих
Юлеманденнің тамыры даниялық фольклор мен мифологияға дейін жетеді. Дегенмен, бұл кейіпкер Данияда салыстырмалы түрде жаңа құбылыс болып табылады, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін (1939–1945 жж.) пайда болды. Осыған дейін nissefar, nissekongen немесе [[Nisse (фольклор)#Modern Nisse – қазіргі заманғы юлеманға ұқсас кейіпкер болды. Бұл дәстүр ғасырлар бойына созылады, адамдар nisser (эльфтер, лепрекондер, рухтар немесе сирек немесе ешқашан тікелей көрінбеген мистикалық жандар) деп сенген кезде пайда болған. Жергілікті фольклорда nisser-дің күтілетін әрекеттері айтылған, олар көңілді жаратылыстар болатын және түрлі жақсылықтар немесе тіпті апаттар әкелуі мүмкін еді. Юленисстің рөлі – отбасыға бақ әкелу еді, осы мақсатқа жету үшін оған, әсіресе желтоқсан айында (Юль, желтоқсан) жақсы қарау қажет болды. Бұл үшін оған дәстүрлі түрде қамыр (қазір күріш қамыры) беріп тамақтандыратын. Дәстүр бойынша, қамырды үйдің шатырына қою керек еді, себебі сол жерде nisse-нің мекендейтіні айтылған, және егер nisse тамақтан қанағаттанса, ол алдағы жылы үйге бақ әкелетін еді. Дегенмен, юленис әлі де «құрметтеледі» және ол желтоқсан айының басында балалардың ойын-сауығын қамтамасыз ету үшін, шағын сыйлықтар әкелу үшін және кейде үй шаруашылығына, балабақшаға және басқа да осындай «жандардың» өркендеуіне мүмкіндік беретін жерлерде әртүрлі әрекеттер жасайды.
Танымал мәдениетте
Ниссекогенге айналған сыйлық сыйлайтын ниссе американдық Сантадан әсер алған сияқты, бірақ оны толығымен көшірудің орнына, жергілікті дәстүрлер өңделді. Соның нәтижесінде, бастапқы ниссе іздері ғана қалған, Сантадан ешқандай айырмашылығы жоқ, Санта-Клаус сияқты кейіпкер пайда болды. 800 000-нан астам туристі тарту мақсатында, 2011 жылы Копенгагендегі Тиволи ойын-сауық паркі өздерінің "Юлеманден" көрмесін ресейлік әріқтасы – "Фатер Фрост" көрмесімен ауыстырды.