Юстус Мениус: Немец реформаторы және лютеран пасторының өмірі мен қызметі
Justus Menius
Юстус Мений: неміс лютерандық пасторы, реформатор (1499-1558). Мартин Лютер мен Филипп Меланхтонның ізбасары, гуманисттік ойлардың әсерімен өзгерген тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Justus Menius (13 желтоқсан 1499 – 11 тамыз 1558) – неміс лютеран пасторы және протестант реформаторы, ал оның есімі Jost немесе Just (яғни Иодок) Менигтен латын тіліне аударылған.
Justus Menius (13 December 1499 – 11 August 1558) was a German Lutheran pastor and Protestant reformer whose name is Latinized from Jost or Just (i. e. Jodocus) Menig.
Ерте өмір
Менюс Фулда қаласында кедей, бірақ беделді отбасында дүниеге келді. 1514 жылы Эрфурт университетіне қабылданды, 1515 жылы бакалавр, ал 1516 жылы магистр дәрежесін алды. Осы уақытта Конрад Мутиан, Кротус Рубеан және Эобан Гесс сияқты белсенді гуманистермен байланыста болып, Менюс көбірек күмәндана бастады. 1519 жылы Виттенбергке көшіп келгеннен кейін, Филипп Меланхтонның оқуымен және Мартин Лютердің уағыздауымен евангелистік сенімге келді. Италияға саяхаттағаннан кейін (1521-1522), Менюс 1523 жылы Виттенбергте қалалық уағыздаушы болып тағайындалды, бірақ көп ұзамай Эрфуртқа қарасты Мюльбергке ауыстырылды. Мұнда ол 1524 жылы «Апостолдардың істері» туралы түсіндірмесін жариялады және үйленді. 1525 жылы қызметінен бас тартып, Эрфуртта мектеп ашты, бірақ қалалық кеңес оның діни қызметін қайта бастауын талап етіп, оны Эрфурттағы Сент-Томас шіркеуіне уағыздаушы етіп тағайындады. Ол Лютердің досы Джон Лангемен бірлесіп жұмыс істеді және Конрад Клинг басқаратын францискан монахтары қарсылық көрсетті.
Menius was born in Fulda to poor but respectable parents. Entering the University of Erfurt in 1514, he received his bachelor's degree in 1515 and his master's degree in 1516. At this time, in association with the keen humanists Conrad Mutian, Crotus Rubeanus, and Eoban Hess, Menius became more sceptical. Moving to Wittenberg in 1519, he became evangelical under the teaching of Philipp Melanchthon and the preaching of Martin Luther. After travel in Italy (1521 1522) Menius was appointed (1523) town preacher at Wittenberg, but was soon transferred to the charge of Mühlberg, under Erfurt. Here he published his commentary on Acts (1524) and married. He resigned his charge (1525) and opened a school at Erfurt, but the town council insisted on his resuming his ministry, appointing him preacher in St Thomas, Erfurt. He worked in conjunction with Luther's friend, John Lange, and was opposed by the Franciscans under Conrad Kling.
Негізгі жұмыстар
Меньюс 1528 жылы Готаға барып, оқытушылық қызметін жалғастырды және Фридрих Микониуспен достық қарым-қатынаста болды. Саксонияның электоры Иоанн оны Тюрингиядағы шіркеуді тексеру комиссиясына мүше етіп тағайындады, ал 1529 жылы Айзенах қаласында пастор және бақылаушы қызметіне бекітті. Ол он сегіз жыл бойы шіркеу істерін сараптап басқарды және білім берудің кеңеюіне көмектесті. 1529 жылы «Oeconomia christiana» (христиан үй шаруашылығын дұрыс ұйымдастыру туралы неміс тіліндегі трактат) атты еңбегін Саксония герцогинясы Сибильге арнап, алғы сөзін Лютер жазды. Менюстің Микониуспен бірлесіп жазған, «Der Wiedertaufer Lehre und Geheimniss» (1530) еңбегіне де Лютер алғы сөз жазды. Оның ескі досы Кротостың Рим шіркеуіне қайта оралуына жауап ретінде, 1532 жылы анонимді «Responsio amici» атты сындық жазбасын жазды. Ол Марбургта (1529), Виттенбергте (1536), Шмалькальденде (1537) және Хагенау мен Вормста (1540) өткен теологиялық пікірсайыстарға қатысты. Гессен графы Филиппке қатысты екінші некеге рұқсат беруге қарсы оның 1542 жылғы трактаты басылып шығуға рұқсат берілмеді (қолжазба Гейдельберг университетінің кітапханасында сақтаулы).
Menius left for Gotha (1528), resumed teaching, and enjoyed the friendship of Friedrich Myconius. John, Elector of Saxony, had placed him on the commission for church visitation in Thuringia, and in 1529 appointed him pastor and superintendent at Eisenach, where for eighteen years he administered church affairs with tact, and fostered the spread of education. In 1529 he brought out his Oeconomia christiana (a treatise in German, on the right ordering of a Christian household) with a dedication to Duchess Sybil of Saxony and a preface by Luther. Menius's tractate, written in concert with Myconius, controverting Der Wiedertaufer Lehre und Geheimniss (1530) was also prefaced by Luther. The reversion to the Roman communion of his old friend Crotus led to his mordant Responsio amici (1532, anon.) to the Apologia (1531) of Crotus. He took his part in the theological disputations of the time, at Marburg (1529), the Concordia at Wittenberg (1536), the Convention at Schmalkalden (1537), and the discussions at Hagenau and Worms (1540). His tractate (1542) against the permission of bigamy in the case of Philip of Hesse was not allowed to be printed (the manuscript is in the University of Heidelberg library).
Кейінгі өмірі
1542 жылы Меньюс Мюльхаузенге көшіп барды, оны Саксонияның сайлаушысы Мауриц сондағы шіркеуді ұйымдастыру үшін тағайындады. Микониус қайтыс болғаннан кейін (1546) оған Эйзенахпен қатар Готта қадағалауы тапсырылды; ол 1547 жылы Готтаға оралды. Өмірінің қалған бөлігі бақытсыздыққа толы болды. Ол 1548 жылғы Лейпциг келісімінің, кейбір католиктік дәстүрлерге жасалған ымыраға қарсы болды және түрлі дау-жанжалдарға қатысты: Георгий Меруламен, оған қарсы крещение кезінде жынды қуу қажеттігін қорғады; Осиандердің ізбасарларымен ақталу мәселесі бойынша; әріптесі Николай фон Амсдорфпен, оған Эйзенах қадағалаушысы лауазымынан бас тарды; Флаций Иллирик және басқалармен. Ол Саксонияның сайлаушысы Иоанн Фредерик I-нің құрметінен айырылып, денсаулығы нашарлап, 1555 жылы лауазымынан алынды және 1556 жылғы Эйзенахтағы мәжілістен кейін қызметке қайта орналасу үміті ақталмады. Ол Лейпцигте қайтыс болды. Меньюс екі рет үйленді, бірнеше ұлы болды, олардың бірі Евсевий Виттенбергте философия кафедрасын басқарды және Меланхтонның немересі Анна Сабинусқа үйленді. Г. Л. Шмидт Меньюстің көптеген еңбектерінің толық библиографиясын келтіреді, ол Лютердің бірнеше Киелі кітапқа түсіндірмелерін неміс тіліне аударған. Оның "Экономика" еңбегі 1855 жылы қайта басылды.
In 1542 Menius moved to Mühlhausen, being appointed by Maurice, Elector of Saxony, for the ordering of the church there. On the death of Myconius (1546) he was entrusted with the oversight of Gotha, in addition to that of Eisenach; to Gotha he returned in 1547. The remainder of his life was not happy. He was against the Leipzig Interim (1548) with its compromise on some Catholic usages, and was involved in controversies and quarrels; with Georgius Merula, against whom he maintained the need of exorcism in baptism; with Osiander's adherents in the matter of justification; with his colleague, Nicholas von Amsdorf, to whom he had resigned the Eisenach superintendency; with Flacius Illyricus, and others. He lost favor with John Frederick I, Elector of Saxony, fell into bad health, was deposed (1555) from his offices, and was disappointed in his hopes of being reinstated, after the colloquy at Eisenach (1556). He died at Leipzig. Menius was twice married, and had several sons, of whom Eusebius held a chair of philosophy at Wittenberg, and married Melanchthon's granddaughter, Anna Sabinus. G. L. Schmidt gives a full bibliography of the numerous writings of Menius, who translated several of Luthers biblical commentaries into German. His Oeconomia was reprinted in 1855.