Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Cinque Ports – осы кеменің атымен аталған бес ағылшын порты қалаларының тобының да атауы. Cinque Ports – Александр Селкирк желкенді шебері болған ағылшын кемесі, ол әдетте ойдан шығарылған Робинзон Крузоның прототипі ретінде қарастырылады. Кеме 1703 жылы Уильям Дэмпьер басқарған экспедицияның құрамында болды, ал ол 26 зеңбіректі St George кемесінің капитаны болды, экипажы 120 адамнан тұрды. 1701 жылы Испания мұрагерлік соғысы басталғанда, француз және испан мүдделеріне қарсы күресу үшін ағылшын каперлері тартылды. Бұрынғы саяхатында экипаж мүшесіне қатыгездік жасағаны үшін әскери сотқа тартылғанмен, Дэмпьерге 1703 жылдың 30 сәуірінде Англиядан Ирландияның Кинсаль портына бағыт алған екі кемелік экспедицияны басқару құқығы берілді.
Cinque Ports is also the name for a group of five English port towns, the namesake of this ship. Cinque Ports was an English ship whose sailing master was Alexander Selkirk, generally accepted as a model for the fictional Robinson Crusoe. The ship was part of a 1703 expedition commanded by William Dampier, who captained the accompanying ship, the 26 gun St George with a complement of 120 men. When the War of the Spanish Succession broke out in 1701, English privateers were recruited to act against French and Spanish interests. Despite a court martial for cruelty to one of his crew in an earlier voyage, Dampier was granted command of the two ship expedition which departed England on 30 April 1703 for the port of Kinsale in Ireland.
Тағдырлы сапар
Уильям Дампиердің алғашқы серіктері жобадан бас тартып, Синк Портс капитаны Чарльз Пикерингпен жаңа келісім жасалды. "Синк Портс" кемесі 16 зеңбірекпен және 63 адамнан тұратын экипажбен жабдықталды. Екі кеме 1703 жылдың 11 қыркүйегінде Буэнос-Айрестен қайтып келе жатқан испан галеондарына шабуыл жасау ниетімен Кинсаледен шықты. Бұл жоспар орындалмағандықтан, қарақшылар Хорн мүйісі арқылы Оңтүстік теңізге қарай бет бұрды. Кемелер Бразилия жағалауында болғанда, "Синк Портс" кемесінде цинга ауруы басталып, бірнеше матрос, соның ішінде капитан қаза тапты, оның орнына 21 жастағы лейтенант Томас Страдлинг тағайындалды. Олар Оңтүстік Америка жағалауын айналып, Панамаға дейін жетіп, жолдарында бірнеше испан кемелерін қолға түсірді. 1704 жылдың қыркүйегінде капитан Страдлинг Чили жағалауындағы Хуан-Фернандес архипелагының бір аралына тоқтады. Страдлинг пен Александр Селкирк арасында "Синк Портстың" теңізге лайықтылығы туралы дау туды, соның салдарынан Селкирк адам тұрмайтын аралға қонды. Селкирк 1709 жылы Вудс Роджерс оны құтқарып алғанға дейін Хуан-Фернандес аралында төрт жыл төрт ай жалғыз өмір сүрді. Оның өмірі Дэниел Дефоның романындағы Робинзон Крузо кейіпкеріне шабыт берген болуы мүмкін. Селкирктің күдігі расталды, себебі "Синк Портс" қазіргі Колумбия жағалауындағы Мальпело аралының жанында сүңгіп кетті; Страдлинг пен оның экипажының қалғандары испандықтарға тұтқынға алынды.
William Dampier's original companions dropped out of the scheme and a new agreement was made with Captain Charles Pickering of Cinque Ports. Cinque Ports was fitted out with 16 guns and a crew of 63. The two ships left Kinsale on 11 September 1703 with the intention of attacking Spanish galleons returning from Buenos Aires. When this plan fell through the privateers decided to make for the South Sea by way of Cape Horn. While the ships were off the coast of Brazil, an outbreak of scurvy on board Cinque Ports led to the deaths of a number of men, including the captain who was replaced by 21 year old Lieutenant Thomas Stradling. After rounding the Horn and cruising up the South American coast as far as Panama, capturing several Spanish ships on the way, the two captains decided to separate. Captain Stradling stopped at one of the islands of the Juan Fernández Archipelago off the Chilean coast in September 1704 to resupply. There was a dispute between Stradling and Alexander Selkirk regarding Cinque Ports seaworthiness, and Selkirk impetuously chose to be put ashore on the uninhabited island. Selkirk remained on Juan Fernández in solitude for four years and four months, before being rescued by Woodes Rogers in 1709. His experience was one of the likely sources of inspiration for the character Robinson Crusoe in the novel by Daniel Defoe. Selkirk's suspicions were soon justified, as Cinque Ports foundered near Malpelo Island from the coast of what is now Colombia; Stradling and the surviving members of his crew were taken prisoner by the Spanish.
Салдары
Уильям Фаннелл, "Сент-Джордж" кемесінің офицері, "Синк Портс" кемесінің соңғы саяхаты туралы куәгерлік есебін жариялады. Ол 1705 жылдың қаңтарында Дампиерді тастап кеткеннен кейін әлемді айналып келді. "Синк Портс" кемесінің иелері кейіннен кемесі жоғалғаны үшін Дампиерге қарсы сотқа жүгінді. 1712 жылдың 18 шілдесінде Селкирк берген мәлімдемеге сәйкес, Дампиердің иелеріне "Синк Портс" және "Сент-Джордж" кемелерін қорғау үшін ағашпен қаптауды ұсынбауы "екі кеменің де жоғалуына себеп болды, себебі олар құрттардың шабуылынан қирады". Басқа куәгерлер де бұл айыптаманы қолдады. Дегенмен, кеме иелері көңілі қалды, өйткені Дампиер 1715 жылы қайтыс болды, және одан тек қарыздар ғана қалды.
An eyewitness account of the last voyage of Cinque Ports was published by William Funnell, an officer on board St George, who went on to circumnavigate the globe after abandoning Dampier in January 1705. The owners of Cinque Ports subsequently took legal action against Dampier over the loss of their ship. According to a deposition given by Selkirk on 18 July 1712, Dampier's failure to advise the owners to have Cinque Ports and St George covered in protective wood sheathing had resulted in "the loss of both ships, for they perished by being worm eaten." Other witnesses supported this allegation. The shipowners would be disappointed, however, as Dampier died in 1715, leaving nothing but debts.