Кіріспе

Польша раввині (1793–1876)

Хаим Халберштам Санц (1793–1876), өзінің жазбаларының атауымен – «Divrei Chaim» деп танылған, Санц қаласының (Nowy Sącz) раввині және хасидтік иудаизмнің Санц әулетінің негізін қалаушы ребе болған.

Өмір

Халберштам Белц раввині Шолом Рокеахтың, Моше Йехошуа Хешл Оренштейннің және Ропшиц раввині Нафтали Цвидің шәкірті болды. Оның алғашқы раввиндік лауазымы Рудникте болды. 1830 жылы ол Санц қаласының раввині болып тағайындалды, онда хасидтік династияны құрды. Ол өзінің құлшынысы мен ұлылығымен көптеген ізбасарлар мен шәкірттерді өзіне тартты. Бүгінде Санцтан Санц Клаузенберг, Санц Змиград, Чаковер (Чоковер) және Бобов хасидтік династиялары және тағы басқалары тарады.

Көшбасшылық

Халберштам өзінің замандастарының жетекші раввиндерімен бірге оның ең көрнекті талмудист, поским және каббала шебері екені мойндалды, ол әлемнің түкпір-түкпірінен раввиндер мен қауымдардан сауалдар алды. Оның "Диврей Хаим" деген атпен жарық көрген жауаптары мен Тораға түсіндірмелері оның Торадағы ұлылығын, қарапайымдылығын және мейірімділігін көрсетеді. Ол кедейлердің қорғаушысы болды және оларды кедейліктен құтқару үшін көптеген ұйымдар құрды. Ол Колель Хибас Йерушалаимнің алғашқы құрметті президенті болды. Оның мейірімділігі мен жомарттығы туралы әңгімелер көп, ол мұқтаждарға бар мүлкін сыйға берді және тіпті бір тиынсыз ұйықтады. 46 жыл бойы Санц қаласының раввині болған кезінде, ол қаланы ондаған мың жақтастары бар, өркендеген хасидизм орталығына айналдырды. Оның көптеген шәкірттерінің арасында Лиска раввині Цви Хирш Фридландер, Радомсктың Тиферес Шломесі, раввин Авраам Иуда ха-Коэн Шварц, Джиков раввині Меир Хоровиц және Сигеттің Кедишес Йом Тов сияқты көшбасшылар бар. Ол қарындасының күйеуі, "Минхат Хинух" кітабының авторы Йосеф Бабадпен бірге оқыды.