Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік Канада Әуе күштері офицері (1921–2022)
Royal Canadian Air Force officer (1921–2022)
Джеймс Фрэнсис Эдвардс, CM, DFC & Bar, DFM, CD (5 маусым 1921 – 14 мамыр 2022), кейіннен Стоки Эдвардс деп белгілі болған, Екінші дүниежүзілік соғыстағы канадалық истребитель ұшқышы болды. 19 расталган әуе жеңісімен Эдвардс Батыс Шөлдегі канадтықтар арасында ең көп жеңіс тіркеген ұшқыш атанды.
James Francis Edwards, CM, DFC & Bar, DFM, CD (5 June 1921 – 14 May 2022), later known as Stocky Edwards, was a Canadian fighter pilot during World War II. With 19 confirmed aerial victories, Edwards was Canada's highest scoring ace in the Western Desert Campaign.
Ерте өмір
Нокомис, Саскачеван штатында туған Эдвардс Батлфордта өсті. 1940 жылы Сент-Томас колледжін бітірген соң, ол Канада Корольдік әуе күштеріне (RCAF) ерікті болып қосылды.
Born in Nokomis, Saskatchewan, Edwards grew up in Battleford, Saskatchewan. After graduating from St Thomas College in 1940 he volunteered for the Royal Canadian Air Force (RCAF).
Екінші дүниежүзілік соғыс
Сержант Эдвардс 1942 жылдың қаңтар айында 223-ші қанаттың 94-ші эскадрильясына тағайындалды. 23 наурызда ол алғашқы жауынгерлік рейсін жасады, оның барысында бірінші жау ұшағын – Messerschmitt Bf 109-ды атып түсірді. Мамыр айында ол 260-шы эскадрилья RAF-қа ауыстырылды және 1942 жылдың қалған бөлігінде қарқынды жауынгерлік қимылдарға қатысты. Қыркүйек айында ол 6 жау ұшағын атып түсірді, содан кейін төрт шенді бірден көтеріліп, ұшқыш лейтенанты атағын алды. 1943 жылдың басына қарай ол "Ерекше ұшқыш медалі" және "Ерекше ұшқыш айбаты" ордендерімен марапатталды, ол кезде Эдвардс ұшу командирі болып қызмет етіп жатқан еді. Оның рейсі 1943 жылдың мамыр айында аяқталды, ол барлығы 17 ұшақты атып түсірді және бірнеше жердегі техниканы жойды; шындығында, неміс деректері Эдвардстың 22 жеңісі расталғанын көрсетеді. Солтүстік Африка кампаниясы кезінде Эдвардстың құрбандарының бірі – танымал люфтваффе сарапшысы Отто Шульц (51 жеңіс) болды, ол 17 маусымда канадалық эйстің қолынан қаза тапты. 1942 жылдың 3 қыркүйегінде Эдвардс Ханс Йоахим Марсельдің Bf 109 ұшағын ұрыста зақымдады. Марсель Солтүстік Африкадағы ең табысты ұшқыш болды және батыс одақтастарының ұшақтарын кез келген неміс ұшқышынан көп атып түсірді. Үш күннен кейін Эдвардс Гюнтер Штайнхаузенді атып түсіріп, өлтірген деп саналатын ұшқыш болды. Эдвардс жаудың ұшағын тек зақымдағанын мәлімдегенімен, бұл оның толыққанды мойынсоқ алмаған тағы бір жеңісі болуы мүмкін. 1943 жылдың қарашасында Эдвардс 417-ші эскадрилья RCAF-қа, содан кейін 92-ші эскадрилья RAF-қа тағайындалды, ол Supermarine Spitfire VIII ұшағында қызмет етті; Италия майданында 92-ші эскадрильямен қызмет еткенде, ол өзінің есебіне үш Focke Wulf Fw 190 және Bf 109 ұшақтарын қосты, олардың барлығы Анцио жағажайында атып түсірілді, олардың үшеуі бір күні ішінде. 1944 жылдың наурыз айының басында ол Ұлыбританияға жіберілді, 274-ші эскадрилья RAF-пен Еуропа үстінде жауынгерлік рейстер жасады, Эдвардстың рейсінің соңында Hawker Tempest ұшағымен жабдықталған. Канадада демалыстан кейін Эдвардс Батыс майданға оралды, 1945 жылы 127 RCAF қанатының командирі ретінде Spitfire XVI ұшақтарында ұшты. 3 мамырда ол Junkers Ju 88 ұшағын жоюға қатысты, бұл VE күніне бірнеше күн бұрын болды. Ол соғысты жаудың атуынан зардап көрмей, 373 жауынгерлік рейсті аяқтады. Shores және Williams-тың "Aces High" кітабында оның соғыс кезіндегі соңғы көрсеткіші 15 + 3 ортақ, 9 жерде жойылған деп көрсетілген. Brown және Lavigne-нің "Canadian Wing Commander" кітабында оған 19 жеңіс, 2 ортақ, 6.5 ықтимал, 17 зақымдалған және 12 жерде жойылған деп есептелген. Сұхбат беру кезінде Эдвардс өзінің соғыста 19 жеңіске жеткенін айтты. Оныңмен бірге ұшқан көптеген адамдар оның тек нақты "атып түсіргендері" туралы ғана хабарлағанын және оның нақты әуедегі жеңістерінің саны ресми түрде жарияланғаннан әлдеқайда көп болғанын айтты. Brown және Lavigne-нің мәліметінше, Эдвардстың 19 жеңісінің 18-і жаудың истребительдері (14 Bf 109, 3 Fw 190 және бір Macchi C.202) болды.
Sergeant Edwards was posted to 94 Squadron RAF of 223 Wing in January 1942 flying the Curtiss Kittyhawk. On 23 March, he flew his first operational trip, during which he shot down his first enemy aircraft, a Messerschmitt Bf 109. In May, he was posted to No. 260 Squadron RAF, and saw intensive action for the rest of 1942. By September, he had 6 "kills" and was commissioned, jumping four grades to the rank of flight lieutenant. He was awarded a Distinguished Flying Medal and Distinguished Flying Cross by the start of 1943, by which time Edwards was a flight commander. His tour finished in May 1943, total claims made being 17 aircraft shot down and several ground kills; in fact, German records show Edwards underclaimed 22 victories had been confirmed by German records. One of Edwards' victims during the North African campaign was famous Luftwaffe experten Otto Schulz (51 victories), who was shot down by the Canadian ace on 17 June 1942. On 3 September 1942, Edwards likely damaged Hans Joachim Marseille's Bf 109 in combat. Marseille was the highest scoring pilot in North Africa, and shot down more Western Allied aircraft than any other German pilot. Three days later, Edwards was the pilot who was believed to have shot down and killed Günter Steinhausen. Though Edwards claimed only a damaged enemy aircraft, it appears this is another victory for which he did not receive full credit. In November 1943, Edwards was posted to No. 417 Squadron RCAF, then No. 92 Squadron RAF, flying the Supermarine Spitfire VIII; while serving on the Italian front with 92 Squadron, he added three Focke Wulf Fw 190s and a Bf 109 to his score, all shot down over the Anzio beachhead, three of them on a single day. At the beginning of March 1944, he was posted to the UK, flying operations over Europe with No. 274 Squadron RAF, a fighter unit equipped, at the end of Edwards' tour, with the Hawker Tempest. After leave in Canada, Edwards returned to the Western Front, flying Spitfire XVIs as the commanding officer of 127 RCAF Wing in 1945. On 3 May, he shared in the destruction of a Junkers Ju 88, just a few days before VE Day. He finished the war with a total of 373 operational sorties without being shot down by the enemy. According to Shores and Williams' Aces High, his final wartime score was 15 + 3 shared destroyed, with 9 more destroyed on the ground. Brown and Lavigne's Canadian Wing Commander credits him with 19 victories, 2 shared, 6.5 probable, 17 damaged and 12 destroyed on the ground. During an interview, Edwards himself specified that he had 19 confirmed victories during the war. Many who flew with him have said that he only reported those "kills" he was certain of and that his real number of aerial victories was probably much higher than officially reported. Eighteen of Edwards' 19 victories, according to Brown and Lavigne, were enemy fighters (14 Bf 109s, 3 Fw 190s and one Macchi C.202).
Соғыстан кейінгі
Эдвардс әуе күштері біріктірілгенге дейін Корольдік Канада Әуе Күштерінде (RCAF) қызмет етті және 1972 жылы Канада Құралды Күштерінен подполковник шенімен зейнетке шықты. Осы кезеңде ол Канадада және шетелде Vampire, Sabre және CF 100 ұшақтарында ұшқан. Эдвардс соғыстан кейінгі әуе күштерінде маңызды рөл атқарды, өйткені оның тәжірибесі мен көшбасшылық қабілеті жаңа ұшқыштарды оқытуға пайдаланылды. 1983 жылы Эдвардс пен Мишель Лавин оның соғыс жылдарындағы тәжірибесі туралы "Киттихок ұшқышы: Эскадрилья командирі Дж. Ф. (Стокки) Эдвардс" атты кітап жариялады. 2009 жылы Эдвардс авиация саласындағы 100 ең беделді канадалықтың бірі ретінде құрметтелді және оның аты 2009 жылғы CF 18 Ұшудың жүз жылдығына арналған демонстрациялық Hornet ұшағына жазылды. Эдвардс 2022 жылдың 14 мамырында 100 жасында дүние салды.
Edwards stayed in the RCAF until after amalgamation and retired from the Canadian Forces in 1972 as a lieutenant colonel. In that time, he flew Vampires, Sabres and CF 100s both in Canada and overseas. Edwards was a key player in the post war air force as his experience and leadership were used to train new pilots. In 1983, Edwards and Michel Lavigne published a book about his wartime experiences entitled Kittyhawk pilot: Wing Commander J. F. (Stocky) Edwards. Also in 2009, Edwards was honoured as one of the 100 most influential Canadians in aviation and had his name included with the others on the 2009 CF 18 Centennial of Flight demonstration Hornet. Edwards died on 14 May 2022, at the age of 100.