Француздық «Лорен» линкор кемесі — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Француздық "Лотарингия" ("Lorraine") – 1910 жылдары француз әскери-теңіз флотының соғыс кемесі. Ол "Бретань" класының құрамына кірді, "Бретань" және "Прованс" есімді екі бауыр кемесімен бірге. "Лотарингия" 1912 жылдың тамызында Chantiers de Penhoët кеме жасаушылығында салына бастады, 1913 жылдың қыркүйегінде суға түсірілді және 1916 жылдың наурызында, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін флотка қосылды. Ол он қарудан тұратын негізгі артиллериямен қаруланды және жоғары жылдамдығы болды. "Лотарингия" өзінің қызметінің көп бөлігін Францияның Жерорта теңізі эскадрильясында өткізді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корфуда орналастырылды, австро-венгр флотының Адриатика теңізін тастап кетуіне кедергі келтірді, бірақ ешқандай шайқасқа қатыспады. 1920-1930 жылдары кеме жақсы жаңартылды, ал 1935 жылы ортаңғы бөлігіндегі 340 мм-лік қару мұнарасы алынып, оның орнына әуе шаруашылығы құрылғылары орнатылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін "Лотарингия" француз қазынасынан алтынды Бермудаға жеткізіп, содан кейін Жерорта теңізіндегі операцияларға қатысты. 1940 жылдың шілдесінде Франция капитуляциялағанда "Лотарингия" Александрияда тоқтады, онда ол Корольдік теңіз күштерімен қарусыздандырылды. 1942 жылдың желтоқсанында Еріккі француз теңіз күштеріне қосылғаннан кейін "Лотарингия" қайтадан активті қызметке дайындалды. Ол 1944 жылдың тамыз-қыркүйек айларында "Драгун" операциясы кезінде десанттық операцияларды қолдады және 1945 жылдың сәуірінде Ла-Рошель маңындағы неміс бекіністерін бомбалады. Соғыс аяқталғаннан кейін "Лотарингия" артиллериялық оқу кемесі ретінде, содан кейін 1953 жылдың соңына дейін казарма кемесі ретінде пайдаланылды, одан кейін қызметтен шығарылып, кемелерді бөлшектеуге сатылды.

Дизайн

"Лорейн" ұзындығында, ені және толық жүктеме кезінде суға батып тұру тереңдігі болды. Жобаланғандай, ол суыру қабілетіне ие болды, ал толық жүктеме кезінде шамамен, және 1124-1133 офицер мен сарбаздан тұратын экипажға ие болды. Оны төрт Parsons бу турбинасымен және жиырма төрт Guyot du Temple су түтікті қазандығымен жабдықтады. Олардың қуаты және ең жоғары жылдамдығына қол жеткізді. Көмір сақтағышының көлемі , бұл жылдамдықта шақырымдық қашықтыққа мүмкіндік берді.

"Лорейннің" негізгі артиллериясы алдыңғы жағынан артқа қарай нөмірленген бес қос мұнараға орнатылған он 340 мм/45 Modèle 1912 зеңбірегінен тұрды. Олардың екеуі алдыңғы бөлігінде, біреуі ортасында, ал соңғы екеуі артқы бөлігінде орналасқан. Алайда, кеме орталық мұнарасындағы зеңбіректер 1917 жылдың қаңтарына дейін орнатылмады. Екінші артиллериясы корпустың бойындағы казематтарға орнатылған жиырма екі 138 мм Modèle 1910 зеңбірегінен тұрды. Ол сонымен қатар жеті Hotchkiss зеңбірегін де алып жүрді, екеуі басқару мұнарасында, ал біреуі әр мұнараның үстіне орнатылған. Кемеге сондай-ақ төрт суасты торпеда түтігі орнатылды. Кеменің негізгі белдеуі қалыңдығында, ал негізгі брондалған палубасы да қалыңдығында болды. Басты артиллерия мұнаралардағы бронямен қоршалған, ал қосалқы зеңбіректердің казематтары қалыңдығында болды. Басқару мұнарасының қабырғалары қалыңдығында болды.

Қызмет

"Лорейн" кемесі 1912 жылдың 15 шілдесінде тапсырыс берілді, бұл өткен жылы жарылған "Либерте" соғыс кемесінің орнын толтыру мақсатында жасалған. 1912 жылдың 1 тамызында Сен-Назердегі Chantiers de Penhoët кеме жасаушылығында құрылысы басталды және 1913 жылдың 30 қыркүйегінде суға түсірілді. 1916 жылдың 10 наурызында француз әскери-теңіз флотына қабылданып алынды. 1916 жылы қызметке кіргеннен кейін "Лорейн" және оның туыс кемелері 1-ші ұрыс эскадрильясының 1-ші дивизионына бекітілді. Соғыс аяқталғанға дейін үш кеме де осы бөлімде қызмет етті. Олар уақытының көп бөлігін Корфуда өткізді, австро-венгр флотының Адриатика теңізінен шығу әрекеттерін болдырмау үшін. Флоттың қатысуы сонымен қатар Үш Антантаға қарсы көрініс білдірген Грекияны қорқытуға да бағытталған. Соғыстың соңында олардың экипаждарынан адамдар су астына қарсы күрес кемелеріне тағайындалды. Австро-венгрлер соғыс барысында негізінен портта болғандықтан, "Лорейн" қақтығыс кезінде ешқандай әрекетке түспеді. 1917 жылы кеме Тоулонға қайта оралды, бірақ сол сапардан басқа жыл бойы теңізде болған жоқ. 1919 жылдың қаңтарында ол Каттароға барып, бұрынғы австро-венгр теңіз флотын күзетті. Австриялық теңізшілерді елдеріне қайтаруға көмектесті және бұрынғы австро-венгр соғыс кемелерін Франция мен Италияға сүйемелдеді; бұл міндет наурыз айына дейін жалғасты. Француз теңіз флоты "Лорейн" мен оның туыс кемесі "Прованс" кемелерін большевиктерге қарсы операцияларға қатысу үшін Қара теңізге жіберуді жоспарлаған, бірақ ірі көтеріліс бұл жоспарды іске асыруға мүмкіндік бермеді. Екі кеме 1919 жылдың қазан айында Константинопольге келді, онда олар Шығыс Жерорта теңізі эскадрильясының ядросын құрады, ол 1921 жылдың шілдесіне дейін жұмыс істеді. "Лорейн" 1921 жылдың 10 қарашасында басталған және 1922 жылдың 4 желтоқсанында аяқталған алғашқы жөндеуден өтті. Жөндеуден кейін "Лорейн" қаржылық шектеулерге байланысты әскери резервке қойылды. Келесі жылы – 1923 жылы – Жерорта теңізінің 1-ші линкор дивизионымен бірге қайтадан қызметке кірді. "Лорейн" 1924 жылдың 15 қарашасы мен 1926 жылдың 4 тамызы аралығында екінші рет модернизацияланды. Үшінші жөндеу 1929 жылдың 17 қыркүйегінде басталды және 1931 жылдың 6 маусымына дейін жалғасты. Осы жөндеу кезеңдерінде негізгі артиллерияның атыс қашықтығы арттырылды, зениттік артиллерия күшейтілді және қазандықтары жаңа, мұнаймен жұмыс істейтін үлгілерге ауыстырылды. 1934 жылдың 18 қыркүйегі мен 1935 жылдың 20 қыркүйегі аралығында Брест қаласында төртінші және соңғы соғысқа дейінгі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Осы жөндеу кезінде "Лорейн" кемесінің ортаңғы мұнарасы алынып тасталды, оның орнына үш ұшаққа арналған ангармен бірге ұшақтарды ұшыруға арналған платформа орнатылды. Бастапқыда ұшақтар Gourdou Leseurre GL819 және Potez 452 гидроұшақтары болды, бірақ олар кейін Loire 130 ұшақ қайықтарымен ауыстырылды. 1936 жылы "Лорейн" Атлантика эскадрильясына ауыстырылды, онда 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін қызмет етті.

Lorraine was ordered on 15 July 1912, as a replacement for the battleship Liberté, which had been destroyed by a magazine explosion the previous year. She was laid down at the Chantiers de Penhoët shipyard in Saint Nazaire on 1 August 1912 and launched on 30 September 1913. She was commissioned into the French Navy on 10 March 1916. After entering service in 1916, Lorraine and her sisters were assigned to the 1st Division of the 1st Battle Squadron. The three ships remained in the unit for the remainder of the war. They spent the majority of their time at Corfu to prevent the Austro Hungarian fleet from attempting to break out of the Adriatic. The fleet's presence was also intended to intimidate Greece, which had become increasingly hostile to the Triple Entente. Later in the war, men were drawn from their crews for anti submarine warfare vessels. As the Austro Hungarians largely remained in port for the duration of the war, Lorraine saw no action during the conflict. In 1917, she returned to Toulon for a periodic refit, but apart from that voyage, she saw no time at sea for the rest of the year. In January 1919, she went to Cattaro, where she guarded the former Austro Hungarian Navy. She assisted in repatriating Austrian naval personnel, and escorted former Austro Hungarian warships to France and Italy; this duty lasted until March. The French Navy intended to send Lorraine and her sister Provence to the Black Sea to join operations against the Bolsheviks, but a major mutiny prevented the operation. The two ships went to Constantinople in October 1919, where they formed the core of the Eastern Mediterranean Squadron, which operated until July 1921. Lorraine underwent her first refit starting on 10 November 1921, which lasted until 4 December 1922. After emerging from refit, Lorraine was placed in reserve, due to fiscal limitations in the post war French Navy. She returned to service the following year—1923—with the 1st Battleship Division of the Mediterranean Fleet. Lorraine was modernized a second time between 15 November 1924 and 4 August 1926. A third refit followed on 17 September 1929 and lasted until 6 June 1931. During these periods in dock, the range of the main battery was increased, the anti aircraft battery was strengthened, and her boilers were replaced with newer, oil fired models. Between 18 September 1934 and 20 September 1935, a fourth and final pre war refit was carried out in Brest; Lorraines amidships turret was removed, and an aircraft catapult along with a hangar for three aircraft were installed. The aircraft were initially Gourdou Leseurre GL819 and Potez 452 seaplanes, though they were later replaced with Loire 130 flying boats. In 1936, Lorraine was transferred to the Atlantic Squadron, where she remained until the outbreak of World War II in September 1939.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, «Лотарингия» негізінен Батыс Жерорта теңізінде вице-адмирал Годфройдың қол астындағы X күшінің флагманы ретінде қызмет етті. 4 желтоқсанда «Лотарингия», «Альжир», «Галиссоньер» және «Марсельеза» крейсерлерімен, бірнеше эсминецтер мен су асты кемелерімен бірге Касабланкадан неміс теңіз күштеріне қарсы операция жүргізді. Осы кезеңде ол француз қазынасынан алтын қоймасын Бермудаға жеткізді. 1940 жылдың 1 қаңтарында 1-ші эскадрильяның 2-ші линкор дивизиясына ауыстырылды. 27 сәуірде «Лотарингия» және оның екі туысы Александрияға көшірілді. 10 маусымда Италия Францияға соғыс жариялады; сол кезде «Бретань» және «Прованс» Батыс Жерорта теңізіне қайта оралды. «Лотарингия» Жерорта теңізінің шығысындағы Францияның жалғыз үлкен соғыс кемесі болды, оған төрт британдық соғыс кемесі мен бір ұшақ тасымалдаушы қосылды. 20-21 маусым түнінде «Лотарингия», Бардиядағы итальяндық бекіністерін бомбалау үшін , , және крейсерлерімен бірге ағылшын-француздық күштер тобының орталық бөлігін құрады. Операция аз ғана зиян келтірді және французтар капитуляциялағанға дейін ағылшын және француз теңіз күштерінің соңғы бірлескен операциясы болды. Франция капитуляциялағаннан кейін француз командирі, вице-адмирал Годфрой, адмирал Эндрю Каннингэммен Александриядағы француз кемелерін әскерден шығару және интернге алу туралы келісім жасады; бұл «Лотарингия», төрт крейсер және үш эсминецті қамтыды. 1942 жылдың желтоқсан айында кеме экипажы бос француз теңіз күштеріне қосылуға шешім қабылдады, соның салдарынан «Лотарингия» қайтадан қызметке кірісті. 1943 жылдың 3 шілдесінде кеме Суэцтен шығып, Африка айналып, Кейптаунда тоқтағаннан кейін Дакарға бет алды. 12 қазанда келгеннен кейін ол қысқа мерзімге оқу кемесі ретінде пайдаланылды. 2 желтоқсанда «Лотарингия» жөндеуге Оранға жіберілді. Жөндеу жұмыстарына ұшақтарды алып тастау және сегіз, он төрт және жиырма бес зениттік қаруларды қоса, көптеген қару-жарақтарды орнату кірді. Кемеге сондай-ақ радарлық жабдықтар орнатылды. Бұл жөндеу «Лотарингияны» 1944 жылдың тамызында Францияның оңтүстігіне ағылшын-американдық шабуыл операциясына қатысуға дайындады. 15 тамызда «Лотарингия» десантты қолдаған 86-шы топтың бомбалау күштеріне қосылды. Ол және американдық «Невада» соғыс кемесі Тулон және оның айналасындағы неміс қорғанысына соққы берді, соның ішінде Прованстан алынған 340 мм жағалаулық артиллерия да бар. Бомбалау 21 тамызға дейін жалғасты. 1-13 қыркүйек аралығында «Лотарингия», төрт крейсер және екі эсминец француз Ривьерасы бойындағы неміс қорғанысын атқылады. «Лотарингия» шабуылдаған нысандардың арасында Соспель және Кастильон бекіністері, сондай-ақ Каркьеран және Сен-Тропе маңындағы дошмандық күштердің орналасқан жерлері болды. «Лотарингия» 17 қыркүйекте бомбалау аймағынан кетті, бірақ жыл соңына дейін Портсмутқа қысқа мерзімге жөндеуге жіберілгенге дейін Батыс Жерорта теңізінде қалды. Содан кейін ол желтоқсан айында Шербургке жіберілді. 1945 жылдың наурыз айының соңында «Лотарингия» соңғы соғыс операцияларына қатысу үшін Шербургтен кетіп, оларға «Vénérable» және «Vermeille» кодтық аттары берілді. Сәуір айында өткен операцияларда француз теңіз күштері Жирондадағы неміс қарсыластарының қалдығын жоюға бағытталды. 14-20 сәуірде «Лотарингия» және бірнеше крейсерлер мен эсминцтер Рояндағы неміс «Гирон Норд» бекінісін француздың 10-шы дивизиясы мен американдық 66-шы дивизиясының шабуылына қолдау көрсету үшін атқылады; неміс қорғаушылары 20-шы күні капитуляциялады. Операцияны аяқтағаннан кейін «Лотарингия» Тулонға жіберілмес бұрын Брестке оралды. 1947 жылдың ақпан айынан бастап ол стационарлық артиллериялық оқу кемесі ретінде пайдаланылды. Кейіннен ол казармалық кеме ретінде пайдаланылды, 1953 жылдың 17 ақпанында теңіз тізілімінен шығарылды. 1954 жылдың 18 желтоқсанында француз кемесін бөлшектеу компаниясына сатылып, 1954 жылдың қаңтарында Тулонның сыртындағы Брегальонға сүйретіліп, металл тескілеріне жіберілді.

After the start of World War II, Lorraine served primarily in the western Mediterranean as the flagship of Force X, under Vice Admiral Godfroy. On 4 December, Lorraine operated out of Casablanca against German surface forces, along with the cruisers Algérie, La Galissonnière, and Marseillaise, and several destroyers and submarines. During this period, she carried a shipment of gold bullion from the French treasury to Bermuda. On 1 January 1940, she was transferred to the 2nd Battleship Division of the 1st Squadron, and went into drydock for refit, which lasted until April. On 27 April, Lorraine and her two sisters were transferred to Alexandria. On 10 June, Italy declared war on France; by that time, both Bretagne and Provence had moved back to the western Mediterranean. Lorraine was the only French capital ship in the eastern Mediterranean, though she was joined by four British battleships and an aircraft carrier. On the night of 20–21 June, Lorraine formed the center of an Anglo French task force, with the cruisers , , and , for a bombardment of Italian positions at Bardia. The operation, which caused only minimal damage, was the last combined British and French naval operation before the French surrender. Following the French surrender, the French commander, Vice Admiral Godfroy, concluded an agreement with Admiral Andrew Cunningham to demilitarize and intern the French ships in Alexandria; this included Lorraine, four cruisers, and three destroyers. In December 1942, the ship's crew decided to join the Allies in the Free French Naval Forces, and so Lorraine was placed back into service. On 3 July 1943, the ship left Suez and sailed around Africa to Dakar, stopping in Cape Town on the way. After arriving on 12 October, she was used briefly as a training ship; on 2 December, Lorraine was sent to Oran for refitting. The work included removing the aircraft facilities and installing a large number of anti aircraft guns, including eight guns, fourteen guns, and twenty five guns. Radar equipment was also installed on the ship. The overhaul readied Lorraine to participate in Operation Dragoon, the Allied invasion of southern France in August 1944. On 15 August, Lorraine joined the bombardment force, Task Force 86, that supported landings. She and the American battleship Nevada hammered German defenses in and around Toulon, including 340 mm coastal guns that had been removed from Provence. The bombardment lasted until 21 August. Over the course of 1–13 September, Lorraine, four cruisers, and two destroyers shelled German defenses throughout the French Riviera. Among the targets Lorraine attacked were fortresses at Sospel and Castillon, along with Axis positions around Carqueiranne and Saint Tropez. Lorraine left the bombardment area on 17 September, but remained in the western Mediterranean until she was sent to Portsmouth for a brief refit toward the end of the year. She was then sent to Cherbourg in December. In late March 1945, Lorraine left Cherbourg to participate in her final wartime operations, codenamed Vénérable and Vermeille. In the operations, which took place in April, the French Navy focused on eliminating a pocket of German resistance in Gironde. On 14–20 April, Lorraine and several cruisers and destroyers bombarded the German "Girond Nord" fortress in Royan in support of an attack by the French 10th Division and American 66th Division; the German defenders surrendered on the 20th. After completing the operation, Lorraine returned to Brest before being sent to Toulon. Starting in February 1947, she was used as a stationary gunnery training ship. Later, she was used as a barracks ship, until she was stricken from the naval register on 17 February 1953. She was sold on 18 December, to a French shipbreaking company, and towed to Brégaillon outside Toulon in January 1954 and broken up for scrap.