Кіріспе

Астерикс және норманндар — Рене Госкини жазған және Альберт Удерзо салған «Астерикс» комикс кітаптар сериясының тоғызыншы кітабы. Ол алғаш рет 1966 жылы «Pilote» журналының 340–361 нөмірлерінде бөлім-бөліммен жарияланды. Кітапта Астерикске тиесілі галлдық ауыл мен норманндар (викингтер) толы кеме арасындағы кездесу суреттеледі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әңгіме Витальстатикстің Лютециядағы (Париж) ағасы Даблгеликтен, Даблгеликтің жасөспірім ұлы Жюстфоркикске білім беруді сұраған хат алуымен басталады. Содан кейін Жюстфоркикс спорттық көлік сияқты көлікпен келеді. Ауыл оның келуіне құрмет көрсетіп би билейді, бірақ ол дәстүрлі билеу тәсіліне қызығушылық танытпайды, Какофоникстің лирасын тартып алады және Элвикс Пресликс (ағылшын нұсқасында Rolling Menhirs) стилінде ән шырқап, ойнайды. Кейбір жас ауыл тұрғындары осы жаңа стильде билейді, бірақ Какофоникс өзінің шеберлігін көрсетуге тырысады және оны Fulliautomatix ұрып жібереді. Содан кейін Жюстфоркикс Какофоникстің таланты Лютецияда жоғары бағаланатынын айтады. Осы уақытта нормандық топ Галлияға "қорқыныштың мәнін" білу үшін келеді, себебі олар қорқынышсыздық деңгейі соншалық, олар осы ұғымды түсінбейді, бірақ "қорқып ұшатын" адамдар туралы естіген және қорқыныш оларға ұшу қабілетін береді деп санайды. Галлиялықтардың көпшілігі шайқасқа қатысуға қуанышпен келіседі, бірақ Жюстфоркикс қорқып, үйіне қайтуға шешім қабылдайды. Нормандықтар Жюстфоркисті қорқыныш саласындағы сарапшы деп есептеп, оны өздерін үйрету үшін ұрлайды, бірақ бұл сәтсіз аяқталады және ол Астерикс пен Обеликс келгенге дейін тұтқын болып қалады. Бұл шайқасқа римдік шағын жасақ та қатысады. Ақырында, норман басшысы Тимандахаф шайқасты тоқтатуға бұйрық береді және галдарға өз миссиясын түсіндіреді. Нормандықтарды қорқытуға үйрету үшін Астерикс Обеликске Какофониксті әкелуді тапсырады, ал өзі кепіл ретінде қалады. Обеликс ауылға келгенде, Какофоникстің Лютецияға өнер көрсетуге кеткенін біліп, оны іздейді. Осы уақытта Тимандахаф шыдамсыздық танытып, Жюстфоркисті ұшудың құпиясын үйрету үшін оны тік жардан лақтыруға әрекеттенеді. Бұл орын алмас бұрын Астерикс нормандық жауынгерлерге қарсы шығады, және оны қоршап алғаннан кейін Жюстфоркикс, әсері байқала қоймаса да, күресуге батылдық табады. Обеликс пен Какофоникс ұрысты тоқтатады, ал Какофоникстің диссонансты әндері нормандықтарға көрсетіледі, бұл олардың алғашқы нағыз қорқынышын тудырып, дереу отанына қайтуға мәжбүрлейді. Астерикс нормандықтардың қорқынышқа деген қызығушылығын сұрағанда, Гетафикс батылдыққа тек алдымен қорқынышпен бетпе-бет келіп, одан асып түсу арқылы қол жеткізілетінін жауап береді. Содан кейін Жюстфоркикс өзі де батылдыққа ие болды деп хабарланады, ал әңгіме дәстүрлі тоймен аяқталады, бірақ Какофоникс құрметті қонақ ретінде және Fulliautomatix құлақтарына ақшөп салып байланған күйде болады.

Тарихи негіздер

Францияда нормандықтар – 9 ғасырдың соңында солтүстік Францияға шапқан және Нормандияға атын берген викингтердің (солтүстік адамдардың) ұрпақтары; сондықтан осы томда викингтер нормандықтар деп аталады. Шындығында, нормандық басшы галлдарға өздерінің жерін басып алмауды ниеттенгендерін, бірақ олардың ұрпақтары ғасырлар бойы солай ететінін айтады (олар тіпті 1066 жылға қысқаша сілтеме жасайды). Кітапта нормандықтардың рецепттерде көп мөлшерде қаймақ қолдануы Нормандия асханасы туралы қалыптасқан көзқарастарға сілтеме жасайды.

Есімдіктер

Түпнұсқа француз нұсқасында Жюстфоркикс "Гудурикс" ("қауіп-қатерді іздеу") деп аталады, ол осы есімге лайықты әрекеттерді тек соңында ғана жасайды. Фин тіліндегі нұсқасы "Астерикс және норманндардың жағаға шығуы" ("Asterix ja normannien maihinnousu") деп аталады. Бұл 1944 жылғы Нормандияға түсуді сипаттау үшін фин тарих кітаптарында қолданылатын "Нормандиялық maihinnousu" терминіне сілтеме жасайды.

Басқа тақырыптар

Бұл оқигада Догматикстің алғаш рет ағаштардың жұлынып түсуіне байланысты қынжылуын көреміз. Бұл "Астерикс Галл" кітабынан кейінгі сериядағы алғашқы альбом, онда Какофоникс оқиға соңындағы тойға байланбайды. Fulliautomatix ұста бұрын "Астерикс Галл" және "Астерикс және той" кітаптарында да пайда болған, бірақ ол "Астерикс пен Норманндар" кітабындағы кейіпкерінен сәл өзгеше болды және серияның соңына дейін негізінен өзгеріссіз қалды. Жюстфоркикс батылдық алса, римдік әскер Олегагин галлдар мен норманндардан қорқуды, сондай-ақ қақтығыстан қашудың жолдарын, мысалы, бір есептің үш көшірмесін жасауға уақытты ысырап етуді (яғни бюрократиялық кедергілерді) үйренеді. Жюстфоркикс өзінің көлігі Медиоланнан (қазіргі Милан, Италия) екенін түсіндіргенде, бұл сол жерде жасалған қазіргі заманғы спорт машиналарын еске түсіреді.

Бейімделулер

Justforkix – 1980 жылдары танымал болған Asterix ойын кітаптарының жұлдызы болды. Кітаптың негізгі сюжеті «Астерикс және викингтер» анимациялық толықметражды фильміне бейімделді. Rolling Menhirs атақты Rolling Stones рок-тобына сілтеме жасайды. Француз тіліндегі түпнұсқасы «Les Monkiix» деп аталып, The Monkees тобына қатысты. Кітап африкаанс, бенгал, каталан, хорват, чех, дания, голланд, фин, неміс, грек, исланд, индонезия, итальян, норвег, поляк, португал, серб, словен, испан, швед және түрік тілдеріне аударылған.

Қабылдау

Goodreads сайтында оның рейтингі 5 балдық шкала бойынша 4,12-ні құрайды.