Кіріспе
Сидра әл-Мунтаха (سِدْرَة ٱلْمُنْتَهَىٰ) – ислам теологиясындағы үлкен лото немесе сидр ағашы (Ziziphus spina christi), періштелер білімінің шегіне жеткен жетінші қанатын белгілейді. Исра және Ми’раж кезінде (Мұхаммедтің Мәсжид әл-Харамнан әл-Ақсаға дейінгі физикалық саяхаты, содан кейін әл-Ақса мешітінен аспанға көтеріліп, ақырында Құдаймен кездесуі) Мұхаммедтің періште Жәбірейілмен бірге ағашқа сапар шеккені айтылады, онда Жәбірейіл тоқтады, ал ағаштан әрі Құдай Мұхаммедке намаз (күнделікті бес уақыт намаз) туралы нұсқау берді. Бахаи әдебиетінде Құдайдың көрінісін білдіру үшін Ең алыс шекарадағы лотос ағашы бірнеше рет қолданылады.
The Sidra al Muntaha (سِدْرَة ٱلْمُنْتَهَىٰ) in Islamic theology is a large lote or sidr tree (Ziziphus spina christi) that marks the utmost boundary in the seventh heaven, where the knowledge of the angels ends. During the Isra and Mi'raj, (Muhammad's physical journey from Masjid Al Haram to al Aqsa, and then from Masjid al Aqsa, the ascension towards the Heavens and eventually meeting God) Muhammad is said to have travelled with the angel Gabriel to the tree where Gabriel stopped while, beyond the tree, God instructed Muhammad about the salah (five daily prayers). The Lote Tree of the Furthest Boundary is also used to refer to the Manifestation of God several times in Bahá’í literature.
Мағынасы
Тафсирдің бір аудармасы "Тафсир әл-қарим әл-рахман фи тафсир калам әл-манан" деп аталады. Салафи ғалымы Абдул Рахман әл-Сади (1957 ж. қайтыс болды) былай деп түсіндірді: "Бұл [Сидрат әл-Мунтаха] 7-ші аспаннан тыс, өте үлкен Ағаш (شَجَرَة shajarah) болып табылады". Ол Сидрат әл-Мунтаха деп аталады, себебі жерден көтерілетін және көктен түсетін нәрселер, соның ішінде Алладан түскен нәрселер, оның ішінде уахи (құдайдан келген уахи) және басқа да нәрселер осы ағашта тоқтатылады. Басқаша айтқанда, [осы атау себебі] ол білімнің соңғы шегі немесе бір нәрсенің аяқталуы [немесе шекарасы] (اِنْتِهاء intihā' – араб тіліндегі «соң» сөзінің көптеген мағыналарының бірі) оған жақындаған жаратылыстар үшін, яғни оның аспан мен жер үстіндегі болмысына қатысты. Сондықтан ол аль-Мунтаха (шек, шекара) болып табылады, [адамның] барлық біліміне (عُلُوم ʻulūm) немесе басқа да нәрселерге қатысты. Әрі Аллаһтың білімі ең толық. Осылайша Мұхаммед (с.ғ.с.) Жәбірейілді (ғ.с.) таза, әдемі және биік рухтардың мекенінде (مَحَلُّ الْأَرْوَاحُ الْعُلُوِيَّةُ الْزَّكِيَّةُ الْجَمِيلِيَّةُ maḥall al arwāḥ al ʻuluwiyyah al zakiyyah al jamīliyyah) көрді. Әл-Сади (Тафсир, 819) осы ағаштың "адамдарға ашылған көктегі білімнің шектерін белгілейтінін, одан періштелер де, адамдар да өте алмайтынын" түсіндірді. 18 ғасырдың ағылшын ғалымы Джордж Сэйл: "Ангелдердің өзі одан артыққа өтпеуі керек; немесе кейбіреулер ойлағандай, ешбір жаратылыстың білімі одан әрі жетпейді" деді. Сондай-ақ, Сэйл бір түсіндірушінің айтуынша, 16-шы жол ағаш төңірегінде "ғибадат ететін періштелер тобын" көрсетеді, ал екіншісі оның бұтақтарында отырған құстар туралы айтады. 19 ғасырдың ағылшын саяхатшысы Ричард Бертон Мұхаммедтің қызы Фатимаға арналған бақтағы Әл-Масжид ән-Набауиде ежелгі Сидр ағашын көргенін хабарлады. Ағаштың жемісі қажыларға сатылып, жапырақтары мәйіттерді жуу үшін қолданылды.
blockquote|1=It [the Sidrat al Muntahā] is a very large Tree (شَجَرَة shajarah) beyond the 7th heaven. It is named the Sidrat al Muntahā because there terminates at it whatever ascends from the earth and whatever descends [from heaven] including what comes down from God, including waḥy (divine inspiration) and other things besides. Alternatively, [it might be said that this name is because] it is the Uttermost Extremity or the very end of something [or Boundary] (اِنْتِهاء intihā' which is one of the many Arabic words for the word end) for the knowledge of the creatures approaching it, relative, that is, to its Existent Being [as located] above the heavens and the earth. So it is al Muntahā (the Extremity, Boundary) with respect to [all human] modes of knowledge (عُلُوم ʻulūm) or other things besides. And God is best informed [of this matter]. Thus [it was that] Muhammad saw Gabriel in that location (الْمَكَان al makān) which is the Domain of the Pure and Beautiful, Elevated [celestial] Souls (مَحَلُّ الْأَرْوَاحُ الْعُلُوِيَّةُ الْزَّكِيَّةُ الْجَمِيلِيَّة maḥall al arwāḥ al ʻuluwiyyah al zakiyyah al jamīliyyah) |2=(As Saʻdi, Tafsir, 819). explained that this tree "marked the bounds of heavenly knowledge as revealed to men, beyond which neither Angels nor men could pass." George Sale, the 18th century English scholar, has "beyond which Angels themselves must not pass; or, as some rather imagine, beyond which no creature's knowledge can extend." Sale also notes that one commentator states that line 16 refers to the "host of angels worshipping" around the tree and another that it is about the birds which sit on its branches. The 19th century English explorer Richard Burton reported seeing an ancient Sidr tree in Al Masjid Al Nabawi in Madinah, in a garden dedicated to Muhammad's daughter Fatima. The fruit from the tree was being sold to pilgrims and its leaves used for washing dead bodies.
Символ ретінде пайдалану
Мысалы, Катар қоры лотос ағашын символ ретінде пайдаланады: "Сідра ағашы, ең қиын жағдайларда да мықты және гордо тұрып, араб әлемінің барлық аймақтарында табандылық пен күш-қуаттың символы болған. Осы сұлу ағаштың маңызы неде? Тамыры осы дүниелік топыраққа бекініп, бұтақтары кемелдікке қарай созылған ол, ынтымақ пен нық қадамның белгісі; ол бізге осы дүниелік мақсаттарымыз рухтық мақсаттарымызға қарсы келмейтінін еске салады". Осы символды табиғатта мәңгі жасыл Зизифус спина-кристи ағашы бейнелейді.