Кіріспе

Хевеллилер (Hevellians/ Navellasîni) (кейде Havolane; Heveller немесе Stodoranen; Hawelanie немесе Stodoranie; немесе Stodorané) – 8 ғасырдан бастап Шығыс Германиядағы Бранденбургтің қазіргі Хавеланд аймағында орталық Хавел өзенінің маңына қоныстанған Полаб славяндарының тайпасы. 7 ғасырдан бастап Батыс славян тайпалары ("Вендтер") Германия Славица аймағына қоныстанды. 850 жыл шамасында Бавариялық географ оларды Бреннада (кейіннен Бранденбург-ан-дер-Хавел) басты бекінісін, ал қазіргі Шпандау орнында үлкен шығыс бекінісін салған тайпа деп сипаттады. 906 жылы Хевелли ханшайымы Драхомира Богемия Премислид герцогы Вратислав I-ге үйленді. Бачлабич 921-936 жылдары Хевелли князі болды. 928/29 жылдардағы славяндық жорығында Германия королі Генрих Фулер Бреннаны басып алып, оны Марка Герониске қосты. Генрихтің мұрагері Отто I 948 жылы осы аймақтағы пұтқа табынушы халықты христиандыққа өткізу үшін Бранденбург епископтығын құрды. Алайда, 983 жылғы Солтүстік науқанындағы Ұлы славян көтерілісі кезінде бұл әрекеттер тоқтатылып, аймақтағы неміс үстемдігіне қарсылық көрсетілді. Шығыстағы көршілес Спреване тайпасымен бірге Хевеллилер батыстағы неміс-саксон әскерлерімен ғана емес, басқа да славян тайпаларымен соғыс жүргізді. Дінге өту рәсімінен өткен Хевелли князі Прибислав (1150 жылы қайтыс болды) өзінің жерлерін Аскания графы Альберт Аюға мұра етіп берді. Альберт 1157 жылға дейін бұрынғы Солтүстік науқанының аумағын қайта басып алып, Бранденбург маркграфтығын құрды. Славяндық Хевеллилер Остсиедлунг кезеңінде неміс қоныс аударушыларымен біртіндеп ассимиляцияланды.