Кіріспе

1946 жылғы австралиялық приключенелік фильм

Нан Тейлор – Нан Кингсфорд Смит рөлінде
Джон Дунн – Гарольд Кингсфорд Смит рөлінде
Алек Келлауэй – капитан Алан Хэнкок рөлінде
Джон Диз – сэр Хьюберт Уилкинс рөлінде
Маршалл Кросби – Артур Пауэлл рөлінде
Эдвард Смит – Боу Шейл рөлінде
Алан Герберт – Томми Петибридж рөлінде
Джон Флитинг – Кит Андерсон рөлінде
Джо Валли – Стрингер рөлінде
Г. Дж. Монтгомери Джексон – Уорнер рөлінде
Гунди Хилл – Лион рөлінде
Уильям Моррис Хьюз – өзінің рөлінде
Капитан П. Г. Тейлор – өзінің рөлінде
Джон Станнадж – өзінің рөлінде
Бад Тингвелл – РААФ басқару мұнарасының офицері рөлінде

Тұжырымдама

Смитти идеясы Австралиядағы Columbia Pictures компаниясының басқарушы директоры Н. П. Периге тиесілі болды. Австралия үкіметі соғыс кезінде капитал экспортын шектеді, ал Пери фильм түсіру арқылы осы ақшаның бір бөлігін жұмсауға болатынын ойлады. Перидің сөзін келтірсек: "Австралияны, немесе Австралияның бір бөлігін Британ Достастығының Голливудына айналдыруға болатынын айтсам, мен утопиялық қиялға берілгенімді айтқан болармын деп ойламаймын". Пери Австралияның ең табысты режиссері Кен Г. Холлға жүгініп, халықаралық деңгейде танымал австралиялық туралы фильм түсіруді сұрады. Холл Дон Брэдманды қарастырғанын, бірақ ол АҚШ-та белгілі болмағандықтан бұл идеядан бас тартқанын жазды. Басты үш үміткер – Нед Келли, Дам Нелли Мелба және Чарльз Кингсфорд Смит еді. Холл Келли туралы көп фильм түсірілгендіктен оған қарсы шешім қабылдады. Мелба опералық сахналарды түсірудің қымбаттығы мен Мелбаның орнына лайықты әнші табудың қиындығы себепті қарастырылмады. Содан Кингсфорд Смит қалды, оның АҚШ-қа байланысы болды. Холл Аффордтың нұсқасы ең жақсы деп тапты және олар егжей-тегжейлі сценарий жасады. Аффорд 1944 жылдың маусымында келісімшартқа қол қойды. Сценарийді Лондонда табысқа жеткен және соғыс кезінде Австралияға оралған австралиялық жазушы Алек Коппель өңдеді. Сиднейлік журналист Норман Эллисон зерттеу жұмыстарын жүргізді. Фильмде Кей Саттон сияқты ойдан шығарылған кейіпкерлер де болды, ол Смиттимен романтикалық қарым-қатынас құрып, оған Тынық мұхиты арқылы ұшуға қаражат жинауға көмектеседі.

Кастинг

Кен Г. Холл "Смитти" фильміндегі басты рөлге 60 үміткерді қарады, олардың сегізін экрандық сынақтан өткізді. Холл таңдау Питер Финч пен радио және театр актері Рон Рэнделлдің арасында болғанын мәлімдеді. Холл Финчті артық көреді, бірақ Мюриэл Стейнбекпен бірге екі актердің де экрандық сынақтарын Голливудтағы Columbia студиясына жіберді. Студия Рэнделлді оның жоғары романтикалық тартымдылығы үшін таңдады. Мюриэл Стейнбек кейіннен Холлдың Финчті қалағанын растады, бірақ Columbia оның жеткілікті "шабыр" бар деп санамады. Ол Холлдың Дик Бентлиді қалағанын, алайда Columbia комедия актерін қастағысы келмегенін айтты. Соңында Рон Рэнделл рөлге ие болды. Мюриэл Стейнбек "Смитти" фильміндегі басты әйел рөліне қарастырылған жалғыз актриса болды. Ол бұрын Рэнделлмен бірге "Ұл туды" фильмінде ойнаған, оның шығуы "Смитти" фильмінің жарнамалық науқанынан пайда табу үшін кейінге шегерілді.

Атыс

Смитти толыққанды Columbia Pictures компаниясымен қаржыландырылғанымен, Кен Г. Холл оны Cinesound командасымен жасады және түсірілімінің көп бөлігі Бондидегі Cinesound студиясында өтті. Смиттиде қолданылған ұшақ – Австралия үкіметі 10 жыл бұрын сатып алып, RAAF күштері жаңартқан нағыз «Оңтүстік Крест». Кингсфорд Смиттың «Lady Southern Cross» Lockheed Altair ұшағының ұшу сахналарында RAAF CAC «Бумеранг» ұшағының қосымша бөлігі пайдаланылды. Кингсфорд Смиттың бұрынғы екі серігі П. Г. Тейлор және Гарри Пурвис, сондай-ақ бұрынғы премьер-министр Билли Хьюз өзінің ролін ойнады. Холлдың айтуынша, Алек Коппел Кингсфорд Смиттың Хьюзді әуе жарысына қатысуға көндіруге тырысып, Хьюз есту аппаратын өшіріп тастайтын көріне жазған. Бірақ Хьюз өзінің саңырау екендігіне сезімтал болғандықтан, бұл жайт сценарийден алынып тасталды. «Смитти» фильмінде белгілі австралиялық актер Чарльз «Бад» Тингвелл алғаш рет экранда пайда болды, ол RAAF бақылау мұнарасының офицері рөлінде ойнады – өзінің RAAF формасын ұсына білгендіктен бұл рөлді жеңіп алды.

Қабылдау

Смити әлемдік премьерасын 1946 жылғы 26 маусымда Сиднейде өткізді, бұл гала-корс көрсетіліміне актерлар мен түсірілім тобы, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының премьер-министрі және сол кезде Австралияда болып тұрған Ширли Энн Ричардс қатысты.

Сыни

Жалпы алғанда, сын-пікірлер оң болды, бірақ ескертулер де болды. Variety журналы бұл фильмді "көбінесе бүгінгі күнге дейін австралиялық кино өндірісіндегі ең жақсы туынды болуы мүмкін, жергілікті кино жасаудың маңызды кезеңі" деп атады. Бұл фильм Ұлыбритания империясының кассаларында жақсы нәтиже көрсетіп, Америкада да сәтті болуы мүмкін. 2019 жылы Стивен Вагг Мюриел Штайнбектің "әйелі" рөлін "жақсы рөл – ол флирт жасауға, уайымдануға және күресуге мүмкіндік алады, ал оның кейіпкері оқиғаға қатысқаннан кейін фильм едәуір жақсарады" деп сипаттады.

АҚШ-та шығарылуы

Смити Америка Құрама Штаттарында «Pacific Adventure» деген атпен шығарылды. «Лос-Анджелес Таймс» газеті фильм туралы: «Техникалық жағынан қанағаттанарлық болғанымен, ол авиацияның даму тарихындағы басқа да оқиғалардың стереотипін бейнелейді. Рон Рэнделл жағымды кейіпкер» деп жазды. «Нью-Йорк Таймс» газеті: «Бұл фильмді жасағандардың әйгілі ұшқыштың өмірінен көбірек қызықты және нақты драма шығара алмағаны өкінішті» деп мәлімдеді. «Variety» журналы: «Авиатордың ерліктері туралы мағыналы және күшті биографиялық фильм жасауға болатын еді, бірақ Columbia компаниясының бұл нұсқасы ерекше жалықтырады. Фильмнің деректі стильде түсірілуі көрермендердің қызығуын қозғамайды және бұл фильмнің нарығы көбінесе қос фильмдерге бағытталған. Рон Рэнделл Смит рөлінде ашық және күшті, бірақ нашар режиссура мен кемшікті сценарий оған актерлік шеберлігін толыққанды көрсетуге мүмкіндік бермейді». Фильм Америкада сәтті болмады. Холл бұл сәтсіздікті фильмнің қысқартылып қайта өңделгенімен байланыстырды. Рэнделл кейінірек: «Америкалықтар фильмде бейнеленген сэр Чарльз Кингсфорд Смиттен басқа да көптеген тұлғаларды жеткілікті білмейді» деді.

Кассалық жинақ

Смитти 1946 жылы Австралиядағы ең танымал үшінші фильм болды.

Мұра

Пери Колумбия студиясының Австралияда тағы да фильм түсіруін қалады. Бірақ Колумбияның басшысы Гарри Кон бұл идеяға қарсы болды. Кейін ол «Smithy» фильмін АҚШ-та көрсету үшін күрт қысқартып, қайта өңдеді, оны «Pacific Adventure» деп атап, Австралияға қатысты барлық сілтемелерді және Перидің есімін жойды. Кон Рон Рэнделлге Голливудта ұзақ мерзімді келісімшарт ұсынды, актер оны қабылдады.