Кіріспе

Тілек немесе мақсат орындалғанда туындайтын бақыттың қуанышты эмоционалдық реакциясы – қанағаттану. Қанағаттану – тілек немесе мақсат орындалғанда туындайтын бақыттың қуанышты эмоционалдық реакциясы. Ол сонымен қатар, жақындық, әлеуметтену, әлеуметтік мақұлдау және өзара тану сияқты әлеуметтік қажеттіліктерді қанағаттандыру нәтижесінде туындайтын реакция ретінде де анықталады. Барлық эмоциялар сияқты, қанағаттану да мінез-құлықты қозғаушы күш болып табылады және адамның барлық әлеуметтік жүйелерінде маңызды рөл атқарады.

Себептер

Қуаныш – белгілі бір мақсатқа жеткеннің немесе сыйлық алғанның нәтижесі. Қанағат сезімі нақты жағдайлардың салдарынан туындайды және осы жағдайларды аяқтау арқылы, сондай-ақ олардың нәтижесінде пайда болады. Атап айтқанда, қанағат сезімі ұзақ мерзімді мақсатқа жеткеннен кейін туындауы мүмкін, мысалы, жоғары білімді аяқтағаннан кейін, тұңғыш үй сатып алғаннан кейін немесе армандаған жұмысыңа орналасқаннан кейін.

Тез және кешіктірілген қанағаттандыру

Тез қанағаттану термині көбінесе импульсивті мінез-құлықтан алынған қанағатты сипаттау үшін қолданылады: қазірді ертеңнен бағалау. Ұзақ мерзімді мақсаттарға жақын мерзімділерге қарағанда артықшылық беру дамыған қанағаттану немесе шыдамдылық деп аталады және әдетте ізгілік қасиет саналады, ол ұзақ мерзімді табысқа әкеледі. Кейбір дереккөздер префронталды қабықтың осы екі түрлі қанағаттанудың пайда болуына әсер ететінін, әсіресе кешіктірілген қанағаттану жағдайында, оның функцияларының бірі болашақ оқиғаларды болжаумен байланысты болғандықтан, айтады. Уолтер Мишел төрт жасар балалардың қанағаттану үлгілерін зерттеу үшін әйгілі зефир тәжірибесін жасады, бір зефирді қазір немесе кейін екеуін ұсынды. Ұзақ мерзімді бақылаулар нәтижесінде, зефирді жеуге қарсы тұру қабілеті болашақ өмірдегі табыстың жақсы көрсеткіші екені анықталды. Алайда, Тайлер Уоттс, Грег Дункан және Хаонан Куан "Зефир тәжірибесін қайта қарау: ерте кешіктірілген қанағаттану мен кейінгі нәтижелер арасындағы байланысты зерттейтін тұжырымдық көшірме" атты жарияланым жарық көрді. Олар мынадай қорытынды жасады: "Бұл екі айнымалының арасындағы корреляция бастапқы зерттеулерде көрсетілгеннен екі есе аз болды және отбасылық жағдай, ерте когнитивтік қабілеттер және үй ортасы ескерілгенде үштен екіге дейін төмендеді. Жасөспірімдердің жетістіктеріндегі айырмашылықтың көп бөлігі кем дегенде 20 секунд күте білу қабілетіне байланысты болды. Кешіктіру уақыты мен 15 жастағы мінез-құлық нәтижелері арасындағы байланыс өте аз болды және көбінесе статистикалық маңызға ие болған жоқ."

Сын

Кешіктіру дағдысы жоқ адамдар ересек емес деп айтуға болады, бірақ осы дағдының артық болуы да қиындықтар тудыруы мүмкін; яғни, адам жаңғырықсыз болып қалады, немесе өмірден ләззат алу қабілетін жоғалтады (ангедония) және жағымсыз салдардан қорқып мүмкіндіктерді пайдалана алмайды. Сонымен қатар, белгісіз немесе жағымсыз жағдайда, қанағат алудың өзі ұтымды тәсіл болуы мүмкін, мысалы, соғыс кезінде.

Сезімтал қанағаттандыру

Эмоционалды қанағат – эмоциялардың қанағаттандыратын әсерінен туындайтын ынталандырушы күш. Эмоционалды қанағаттың эмоционалдық реакциясы эмоциялардың өзінен туындайды, осы күрделі өзара әрекеттесудің айналмалы моделін құрайды. Эмоциялардың өзі ләззатты нәтижелерден бастап, психологиялық тұрғыдан пайдалы нәтижелерге дейін әртүрлі қанағат түрлерін тудыруы мүмкін.

Биполярлық бұзылу

Біполярлы бұзылыста қанағаттану маңызды мәселе болып табылады. Депрессияның басталу белгілерінің бірі – достық, әзіл, әңгіме, тамақ және секс сияқты күнделікті нәрселерден қанағаттану сезімінің біртіндеп жойылуы. Ұзақ мерзімді қанағаттану тіпті мәнсіздей көрінеді. Керісінше, маниялық күйдегі адам кез келген нәрседен қанағат ала алады, тіпті жапырақ түсуінен немесе ұнаған адамын көруден де. Сонымен қатар, «маниялық қанағаттану иллюзиясы» деп аталатын жағдай бар, ол нәресте тамақ алу туралы түсінетіндей. Мұнда, егер тамақ бірден берілмесе, бала оны қиялдайды, ал соңында ашу мен депрессия сияқты күшті сезімдерге ұшырайды.