Кіріспе

Шикарпур (; Śikārpūr) – Пәкістанның Синд провинциясындағы Шикарпур ауданының орталығы. Ол Инду өзенінің оң жағалауынан батысқа қарай шамамен 29 км қашықтықта, ал Суккур қаласынан солтүстік-батысқа қарай 37 км қашықтықта теміржол станциясымен орналасқан. 2017 жылғы халық санауы бойынша, халық саны бойынша Пәкістанның 42-ші ірі қаласы.

Тарих

Шықарпур 1677 жылы махарлардың аң аулау алқабы ретінде негізделген. Өркениет, мәдениет, сауда және коммерция орталығы болған Шықарпур, Синд картасындағы стратегиялық орнының арқасында саяси және экономикалық маңызға ие болды, Болан жолы арқылы Орталық және Батыс Азиядан келгендерге тікелей қол жетімділікке ие болды. 17-шы ғасырдың басында Пәкістанның Синд провинциясының солтүстігіндегі бұл көркем қала Болан жолы арқылы Ауғанстанға қарайтын тарихи сауда жолының орталығына айналды. Шықарпур мыс және металл өнімдері, кілемдер, мақта мата және кестелер сияқты өндірістердің маңызды орталығы болды. Оның ірі базары (жазғы ыстықтан қорғану үшін жабық) бүкіл Түркістан және Оңтүстік Азияда кеңінен танымал. Синд халқының көп бөлігін құрайтын мұсылмандар Мұсылман лигасы мен Пәкістан қозғалысын қолдады. 1947 жылы Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін, аз санындағы индустар Үндістанға көшіп кетті, ал Үндістаннан келген мұсылман қашқындылары Шықарпур ауданына қоныстанды. Дегенмен, Синдтің көптеген қалалық аймандары сияқты, Шықарпур қаласы да Үндістанның бөлінуіне дейін негізінен индустармен қоныстанған.

Демография

2017 жылы Шықарпур ауданының халқы 1 231 481 адамға бағаланды. Халықтың көп бөлігі синдхи тілінде сөйлейді. Шықарпурда урду, балуч, брахуй тілдерінде сөйлейтін маңызды қауымдастар бар. Халықтың көпшілігі мұсылман дінін ұстанады. Қаланың азаматтарының ішінде шағын индус азшылығы бар, себебі көптеген индустар 1947 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Үндістанға көшіп кеткен.

Шекаралар

Ауданның солтүстігі мен шығысы Жакобабад ауданымен, оңтүстігі Суккур ауданымен, батысы Инд өзені мен Ларкана ауданымен шектеседі.

Шықарпур қақпалары

Қала жеті қақпадан тұрады, олар: Лакхи дар, Хати дар, Хазари дар, Циви дар, Каран дар, Вагоно дар, Ханпур дар, сондай-ақ Сиддики Мари деп аталатын бір терезеден.

Жабық базар немесе Дак Базар

Ескі қаланың орталығында орналасқан Дхак базары немесе жабық базар – екі жағында дүкендер орналасқан ұзын, тар көше. Ол толығымен таза терек ағашынан жасалған әсем ою-өрнекпен жабылған. Ыстық жазда салқын көлеңке беруге арналған. Шықарпур, сол замандағы Бухара, Самарқанд және Стамбул сияқты қалаларда да осындай жабық көше базарлары болған.

Білім

Шықарпурдағы атақты білім беру орындарының қатарында Шейх Аяз университеті және Челларам мен Сейталдас колледжі бар. Оқу орындарында жеке кітапханалар бар, бірақ Шикарпурда "Қадир Букс Бедил кітапханасы" деп аталатын бір ғана мемлекеттік кітапхана бар.

Жалпы сілтемелер

Марковиц, Клод. Үнді саудагерлерінің жаһандық әлемі, 1750–1947. Бухарадан Панамаға дейінгі Синд саудагерлері. Кембридж, Кембридж университетінің баспасы, 2004, 65–217 беттер.