Кіріспе

Америкалық классикалық филолог Морис Блумфилд, Ph. D., LL. D. (23 ақпан 1855 – 12 маусым 1928) – Австрия империясында туған американдық филолог және санскритті зерттеуші ғалым.

Өмірбаян

Ол Морис Блюменфельд (Моррис Блюменфельд) Биельско қаласында (бұрынғы Австрияның Силезия аймағында, қазір Польшада) еврей отбасында дүниеге келген. Оның әпкесі Фанни Блумфилд Зейслер, ал лингвист Леонард Блумфилд – оның жүрегінен туған немересі болды. 1885 жылы Роза Цейслерге үйленді, олардан бір ұл мен бір қыз дүниеге келді; Роза 1920 жылы қайтыс болды. 1921 жылы Хелен Скоттқа үйленді. 1867 жылы АҚШ-қа көшіп, 10 жылдан кейін Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласындағы Фурман университетін бітірді. Содан кейін Йель университетінде В. Д. Уитнидің басшылығымен, ал Джонс Хопкинс университетінде санскритті оқыды. Ол Джонс Хопкинс университетінің докторантурасын бітірген екінші түлектердің қатарында болды; оның ғылыми дәрежесі 1879 жылы табысталды. Берлин мен Лейпцигте екі жылдық талқыдан кейін 1881 жылы Хопкинске доцент болып оралды. Көп ұзамай санскрит және салыстырмалы тіл білімі профессоры қызметіне көтерілді. 1926 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты зейнеткерлікке шығып, Хопкинс университетіндегі 45 жылдық еңбегі үшін құрметті профессор атанды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ұлына жақын болу үшін Сан-Францискоға көшіп, 1928 жылдың 13 маусымында онда қайтыс болды. 1896 жылы Принстон университеті оған LL.D. ғылыми дәрежесін берді. Оның American Journal of Philology журналындағы мақалалары салыстырмалы тіл білімі саласында, мысалы, сөздердің туыстық топтарындағы ассимиляция және бейімделу туралы, сондай-ақ Ведаларды түсіндіруге бағалы үлес қосты. Ол Ведаларды зерттеуші ретінде танымал. Макс Мюллердің «Шығыстың қасиетті кітаптары» үшін Атарва Веданың гимндерін (1897) аударды; Булер-Кильхорнның «Үнді-арий тіл білімі мен ежелгі тарихының негіздері» еңбегіне «Атарва Веда және Гопата Брахмана» (1899) бөлімін жазды; Каусика Сутраны (1890) алғаш рет редакциялады және 1907 жылы Гарвардтың Шығыс сериясында «Ведалық келісім сөздігі» атты кітабын жариялады. 1905 жылы салыстырмалы мифологияны зерттеген «Кербер, Аидтың иті» атты еңбегі жарық көрді. «Веда діні» 1908 жылы, ал 1916 жылы «Жайна құтқарушысы Парасванаттың өмірі мен оқиғалары» және «Риг Веда» туралы еңбектері жарық көрді. Блумфилд 1904 жылы Америка философиялық қоғамына, ал 1914 жылы Америка өнер және ғылым академиясына сайланды.