Кіріспе

Өндірістік процестерге қатысу

Сапа, құн, жеткізілім (QCD), кейде сапа, құн, жеткізілім, әуежай, қауіпсіздік (QCDMS) деп кеңейтіледі, бұл бастапқыда британдық автомобиль өнеркәсібімен әзірленген басқару тәсілі. QCD өндірістік процестің әртүрлі элементтерін бағалайды және менеджерлерге логикалық шешімдер қабылдауға көмектесетін деректер мен сандар түрінде ақпарат береді. Жиналған деректерді пайдалану арқылы ұйымдар болашақ мақсаттарын анықтауды жеңілдетеді. QCD процестерді талдап, оларды ұйымдастыруға және маңыздылығы бойынша реттеуге көмектеседі, осылайша олар күрделенбес бұрын. QCD – «үш өлшемді» тәсіл. Егер бір өлшемде мәселе туындаса, қалғандары да әсер етеді. Екі өлшемді біреуі үшін құрбан етуге болмайды.

Сапасы

Сапа – өнімнің немесе қызметтің тұтынушылар күтімін қанағаттандырып, одан да асып түсу қабілеті. Ол – адамдар, материалдар және жабдықтардан құралған бүкіл өндіріс процесінің тиімділігінің нәтижесі. Сапаның көлемін тұтынушы талаптары анықтайды. Сапа – бәсекелестік артықшылығы, ал нашар сапа көбінесе бизнестің нашарлауына әкеледі. 1970 жылдары АҚШ-тың бизнес ұйымдары шығын мен өнімділікке көбірек назар аударды. Бұл тәсілдің нәтижесінде жапондық компаниялар АҚШ нарығының үлкен бөлігін басып алды. Тек 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында сапа факторы күрт өзгеріп, Гарвард профессоры Дэвид Гарвин құраған стратегиялық бағытқа айналды. Бұл тәсіл қателіктерді болдырмауға бағытталған және тұтынушылардың қанағаттануына ерекше мән береді.

Сапалық негіз

Дэвид А. Гарвин сапаның сегіз өлшемін атап өтті: өнімділік – өнімнің негізгі жұмыс істеу сипаттамалары. Мысалы, көлік аудио жүйесі үшін бұл сипаттамаларға дыбыс сапасы, айналмалы дыбыс және Wi-Fi байланысы кіреді. Сәйкестік – белгілі бір өнімнің тұтынушының күтулеріне қаншалықты дәлме-дәл келетінін көрсетеді. Арнайы мүмкіндіктер немесе қосымшалар – өнімнің немесе қызметтің қосымша ерекшеліктері. Мысалы, ұшақта тегін тамақтану немесе теледидарға интернет қолжетімділігі сияқты қосымша қызметтер. Эстетика – өнімнің сыртқы түрі, дыбысы, сезімі, иісі немесе дәмі. Эстетика субъективті, сондықтан толық тұтынушы қанағаттануына қол жеткізу мүмкін емес. Мысалы, барлық тұтынушылар бір хош иістің иісін ұната бермейді. Тұрақтылық – өнімнің қанша уақыт бойы қолданылуын, ауыстыру қажеттілігінсіз қызмет ету мерзімін білдіреді. Жақсы шикізаттар мен өндіріс процестері тұрақтылықты жақсарта алады. Үй шаруашылығы техникасы мен автомобильдер үшін беріктік – сапаның маңызды көрсеткіші. Сенімділік – өнімнің жөндеуді қажет етіп, бірақ ауыстырылмастан бұзылуға дейін қызмет ететін уақыт. Бұл мүмкіндік қымбат техникалық қызмет көрсетуді талап ететін өнімдер үшін өте маңызды. Жөндеуге қызмет көрсету жылдамдығымен, сыпайылығымен, біліктілігімен және оңайдығымен сипатталады. Қабылданатын сапа – өнімнің жоғары бағасы немесе жақсы эстетикалық сипаттамаларымен анықталуы мүмкін.

Өнімнің құрамдас бөліктері

Өнімнің сапасы көбінесе оның шикізатының сапасына байланысты. Жеткізушілер мен өндірушілер ақауларды жою және сапаны жақсарту үшін бірлесіп жұмыс істеуі тиіс. Шағын және орта кәсіпорындар (ШОК) өнімді жеткізушілерімен сапаны жақсартудың жалпы жеткізу тізбегінің тиімділігіне қалай әсер ететінін талқылауы керек. Сапаны қамтамасыз ету сынақтан өткізуді, бракті, түзету жұмыстарын және өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік береді.

Сапаның төмендеуінің салдары

Кәсіпкерлік шығындары: нашар сапа қанағаттанбаған клиенттерге және кәсіпкерлік шығындарына әкеледі, әсіресе клиенттердің бәсекелеске оңай көшуі мүмкін болған жағдайларда. Өнімділіктің төмендеуі: нашар сапалы өнімдерді көбінесе қайта жөндеуге немесе толығымен жоюға тура келеді, бұл пайдалы өнімді азайтады. Жоғары операциялық шығындар: Харрингтон нашар сапаның шығындарға әсер ететінін айтты. Керісінше, нашар сапалы өнімдер мен қызметтер ұсынуға байланысты шығындар жоғарылайды. Нашар сапалы тауарлар мен қызметтерді өндіруден аулақ болу арқылы шығындарды және кестелеу мәселелерін азайтуға болады.

Артықшылықтары

QCD қарапайым және күрделі бизнес процестерін өлшеу әдісін ұсынады. Бұл сондай-ақ, бизнес процестерін салыстыруға мүмкіндік береді: мысалы, жеткізушінің тауар жеткізу деңгейін бағалайтын компания, өз нәтижелерін осы жеткізушімен салыстыра алады.

Икемділік

"Сапа, құн, жеткізу және икемділік" (QCDF) тәсілі икемділікті кіріс сапасының, шығыс сапасының, өнім сипаттамаларының және жеткізу кестелеріндегі өзгерістерге бейімделу мүмкіндігі ретінде қарастырады.

Табыстылық

Пайдалылықты арттыру үшін жеті шара бар.

Бірінші рет дұрыс емес (NRFT)

Бірінші рет дұрыс істемеу ресурстарды, күш-жігерді және уақытты ысырап етуге әкеледі. Бұл компания үшін артық шығындарға, ал тұтынушы үшін нашар сапалы, жоғары бағалы өнімдерге соқтырады. NRFT өнімнің сапасын өлшейді және "миллионға шаққандағы ақаулы бөлшектер саны" түрінде көрсетіледі. Ақаулы өнімдердің саны дайын өнімдердің жалпы санына бөлінеді. Содан кейін алынған нәтиже 10^6 санына көбейтіліп, миллионға шаққандағы ақаулы бөлшектердің саны есептеледі. Әдетте, жоғары FSU деңгейіне қол жеткізу үшін еден алаңын азайту қажет. Яғни, қойманы жою және қажетті алаңды ең төменгі деңгейге дейін қысқарту керек.