Кіріспе
Британ армиясының генерал-майоры, сэр Роберт Генри Сэйл (19 қыркүйек 1782 – 21 желтоқсан 1845) – Бірінші Ауған соғысы кезінде Жалалабад гарнизонына басшылық еткен және Бірінші Англо-сик соғысында қаза тапқан британдық армия офицері.
the British Army officer
Major General Sir Robert Henry Sale (19 September 1782 – 21 December 1845) was a British Army officer who commanded the garrison of Jalalabad during the First Afghan War and was killed in action during the First Anglo Sikh War.
Өмірбаян
Ол 1795 жылы 36-шы жаяу полкіне қабылданып, 1798 жылы 12-ші жаяу полкінің лейтенанты ретінде Үндістанға барды. Оның полкі Типпу Сахибқа қарсы әрекет еткен Харрис армиясының Бейрд бригадасының құрамында болды, ал Сале Малавалли және Серингапатам шайқастарына қатысты, кейіннен Дхундьяға қарсы науқанда полковник Артур Уэлслидің қол астында қызмет етті. Біраз уақыттан соң 12-ші полк Пайчи Раджаға қарсы қиын және ауыр шабуылға қатысты. 1806 жылы капитан болып тағайындалған Сале 1808–1809 жылдары Траванкор раджасына қарсы күресті, және Куилон шайқасының екі эпизодында, Траванкор бекінісіне шабуылда және Киллианор шайқасында болды. 1810 жылы ол Маврикийге экспедицияға қатысты, ал 1813 жылы майор шеніне ие болды. Бірнеше жылдан кейін ол 13-ші жаяу полкінің майоры болды және өмірінің соңына дейін осы полкпен байланыста болды. Бірінші Бірма соғысында ол Рангунды басып алуға дейінгі барлық шайқастарда 13-ші полкке басшылық етті, олардың бірінде ол жаудың басшысын жеке шайқаста өлтірді. Соғыстың соңғы кезеңдерінде, қазір подполковник болғандықтан, ол бригадаға қолбасшылық етті және Малоунда (1826) ауыр жарақат алды. Осы қызметтері үшін ол Бат орденінің командирі (CB) болып тағайындалды. 1838 жылы Бірінші ағылшын-афған соғысы басталғанда, полковник Сале Инд өзенінде жиналған армияның 1-Бенгал бригадасына басшылық етуге тағайындалды. 1839 жылы сәуірде оның колоннасы Кандагарға келді, ал мамыр айында Герат жазығын басып алды. Кандагар күштері кейін Кабулға қарай жорыққа шықты, ал бір айдан соң Газни шабуылға алынды, Сале жеке өзі шабуылдаушы колоннаға басшылық етіп, жеке шайқаста көзге түсті. Бұл жерде жақсы қамтамасыз етілген, және оның есебінен армия Кабулға қарай жорығын оңай аяқтады. Қызметтері үшін Сале Бат орденінің кавалер-командующийы (KCB) атағын алды, сондай-ақ жергілікті генерал-майор шеніне ие болды, және Дуррани мемлекетінің шаһының орденін алды. Ол басқыншы әскермен бірге екінші қолбасшы ретінде қалды, және екі соғыс арасында Парван шайқасымен аяқталған бірнеше шағын науқандар жүргізді, онда ол Дост Мұхаммед хан басқарған күштерден жеңіліске ұшырады. Осы кезде армия казармалық өмірге бейімделді, және леди Сэйл мен оның қызы Кабулға келді. Бірақ Үндістан үкіметінің шекаралық тайпаларға жәрдемақыны тоқтату саясаты оларды қарсылыққа итерді, және Сале бригадасына Пешаварға қарайғы байланыс жолын тазалау туралы бұйрық берілді. 1841 жылы 12 қарашада Сале Жалалабадқа кірді. Он күн бұрын ол сэр Александр Бернстің қаза тауып, Кабулға дереу оралу туралы бұйрық алған. Ол түрлі себептермен бұл бұйрықты орындамауға шешім қабылдады; әйелі мен отбасын қорғауға қайтуға деген жеке ниетін басып, ол алға жылжуға бұйрық берді, және Жалалабадты басып алғаннан кейін бірден ескі және жартылай қираған бекіністі қоршауға дайын етуге кірісті. Одан кейін қатаң және ұзақ қоршау болды, және гарнизонның шабуылдары көбінесе жабдықтау алу мақсатында жасалды. Соңында генерал Поллок пен көмекші армия пайда болды, және гарнизон 1842 жылы 7 сәуірде Акбар ханның бекінісіне сәтті шабуыл жасап, өздігінен құтқарылғанын анықтады. Оның әйелі, Ауған соғысының қауіп-қатерлері мен қиындықтарын ортақ бөліскен, Акбардың тұтқыны болды. Леди Сэйл мен оның қызын генерал жеке құтқарып, жау территориясына ат әскерінің жасағын бастап кірді. Ол Ауған тонаушыларынан сақтап қалған азын-малын сақтап, оның ішінде күнделігін (Ауғанстандағы апаттар журналы, Лондон, 1843) сақтады. Сэр Роберт Сэйл Бат орденіндегі Найт Гранд Кросс (GCB) шеніне көтерілді; қорғаушылардың барлық шендері үшін медаль соғылды, және Үндістандағы барлық ірі казармаларда салют берілді. Бірнеше уақыттан кейін Поллок пен Сэйл шабуылға шықты, және Хафт Котал шайқасынан кейін Сале дивизиясы тағы да Кабулға орналасты. Соғыс аяқталған соң Сале парламенттен алғыс алды. 1845 жылы сэр Хью Гоф армиясының генерал-квартирмейстері ретінде Сале қайтадан майданға шықты. Мудки шайқасында (Moodkee) ол ауыр жарақат алып, 1845 жылы 21 желтоқсанда қайтыс болды.
By this time the army had settled down to the quiet life of cantonments, and Lady Sale and her daughter came to Kabul. But the policy of the Indian government in stopping the subsidy to the frontier tribes roused them into hostility, and Sale's brigade received orders to clear the line of communication to Peshawar. After severe fighting Sale entered Jalalabad on 12 November 1841. Ten days previously he had received news of the murder of Sir Alexander Burnes, along with orders to return with all speed to Kabul. These orders he, for various reasons, decided to ignore; suppressing his personal desire to return to protect his wife and family, he gave orders to push on, and on occupying Jalalabad at once set about making the old and half ruined fortress fit to stand a siege. There followed a close and severe investment rather than a siege, and the garrison's sorties were made usually with the object of obtaining supplies. At last General Pollock and the relieving army appeared, only to find that the garrison had on 7 April 1842 relieved itself by a brilliant and completely successful attack on Akbar Khan's lines. His wife, who shared with him the dangers and hardships of the Afghan war, was among Akbar's captives. Lady Sale and her daughter were rescued by the general in person, advancing into hostile territory at the head of a detachment of cavalry. Amongst the few possessions she was able to keep from Afghan plunderers was her diary (Journal of the Disasters in Afghanistan, London, 1843
). Sir Robert Sale was promoted within the Order of the Bath to Knight Grand Cross (GCB); a medal was struck for all ranks of defenders, and salutes fired at every large cantonment in India. Pollock and Sale after a time took the offensive, and after the victory of Haft Kotal, Sale's division encamped at Kabul again. At the end of the war Sale received the thanks of parliament. In 1845, as quartermaster general to Sir Hugh Gough's army, Sale again took the field. At Moodkee (Mudki) he was mortally wounded and died on 21 December 1845.
Ескерткіштер
Сале қаласы, Виктория, Австралия, 1851 жылы сэр Роберт Сале есімімен аталды. Үлкен Манчестердегі Болтон қаласындағы екі бір-бірінен кейін ашылған қоғамдық үйге сэр Роберт Сале есімі берілді. Екіншісі 1880-ші жылдары жабылды. У. Л. Уолтон – Лондонда жұмыс істеген пейзаж суретшісі, ол 1834 және 1855 жылдар аралығында көрмелерге қатысты. Ол генерал Саленің Жалалабадты қорғауының (шамамен 1845 жыл) литографиялық тақталарын жасады.