Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Надрувтер – қазір жойылып кеткен прус тайпасы. Олар Надрувияда (балама жазулары: Надрува, Надровит, Надровия, Надрауэн, Надравия, Надроу және Надра) мекендеген, ол Пруссияның ең солтүстігіндегі кең аумақ болған. Олар солтүстікте Неман (Немунас) өзені арқылы Скалвиандармен, шығыста Судовиялықтармен, ал оңтүстік және батыста басқа прус тайпаларымен көрші болған. Аталған ру туралы көптеген мәліметтер Петер фон Дусбургтің жылнамасында келтірілген.
The Nadruvians were a now extinct Prussian tribe. They lived in Nadruvia (alternative spellings include: Nadruva, Nadrowite, Nadrovia, Nadrauen, Nadravia, Nadrow and Nadra), a large territory in northernmost Prussia. They bordered the Skalvians on the Neman (Nemunas) River just to the north, the Sudovians to the east, and other Prussian tribes to the south and west. Most information about the clan is provided in a chronicle by Peter von Dusburg.
Тарих
1236 жылы Дусбургтік Петр Надрувия Балтық дінінің қасиетті орталығы – Ромуваның орналасқан жері екенін жазды. Ромувадан Криве, бас жұма немесе "язық папасы", барлық балтықтардың дінін басқарды. Бұл орын туралы басқа көздерде ештеңе айтылмаған. Ғалымдар мұндай ұйымдасқан құрылымның болғандығына күмән келтіреді. Ең солтүстік ру ретінде надрувиялықтарды тевтон рыцарлары – неміс крестонос әскери ордені соңғы болып басып алды. 1230 жылы рыцарьлар Польшадағы Хелмно жерінде өздерінің базасын құрып, барлық язычниктерді жаулап алып, христиан дініне аударды. Надрувиялықтар мен рыцарьлар арасындағы алғашқы әскери қақтығыстар шамамен 1255 жылы басталды, ол кезде рыцарьлар надрувиялықтардың батыс көршілері – самбиялықтарды жаулап алуға тырысты. Дусбургтің сөзіне сенсек, надрувиялықтарда мықты гарнизонмен жабдықталған бірнеше бекініс болған. Екі бұрмаланған атау берілген (Отхолиция және Каменисвика), олардың орналасқан жерін анықтау өте қиын. Рыцарьлар олардың жеріне жеткен кезде надрувиялықтар Веловеде тағы бір қамал салды. 1277 жылы самбиялықтар басылып берді, бірақ Надрувияны жаулап алу 1260 жылы болған Ұлы Пруссия көтерілісінен кейінге шегерілді. Көтеріліс 1274 жылы аяқталды, ал 1275 жылы надрувиялықтар жеңілді. Веловедегі пруссиялық бекініс тевтон рыцарлары басып алып, оны Вехлау деп атады. Аз ғана надрувиялықтар Литваның Ұлы Герцогтығына қашқан. Кейінірек болған он үш жылдық соғыстан кейін, 1466 жылдан бастап, ол Тевтон орденінің құрамындағы Польшаның бір бөлігі болды, ал 1525 жылдан кейін – герцогтік Пруссияның құрамына кірді. Соңында, 16 ғасырдан кейін, надрувиялықтар жойылып кетті. Надрувияның көп бөлігі литва тілінде сөйлейтін Кіші Литва аймағының құрамына кірді.
In 1236 Peter of Dusburg wrote that Nadruvia was the location of Romuva, the sacred center of Baltic religion. From Romuva Kriwe, the chief priest or "pagan Pope", ruled over the religion of all the Balts. No other sources mention the place. Scientists have considerable doubts if such an organized structure existed. As the northernmost clan, Nadruvians were conquered last by the Teutonic Knights, a German crusading military order. In 1230 the Knights set up their base in the Chełmno Land in Poland and proceeded to conquer all pagans and convert them to Christianity. The first military encounters between Nadruvians and the Knights began ca. 1255 when the Knights were trying to conquer Sambians, western neighbors of Nadruvians. Dusburg alleges that Nadruvians had several fortresses with strong garrisons. Two distorted names are given (Otholicia and Cameniswika) and it is very difficult to identify their location. Nadruvians built another castle at Velowe when the Knights reached their lands. Sambians had to surrender in 1277, but the conquest of Nadruvians was delayed by the Great Prussian Uprising that broke out in 1260. The uprising ended in 1274, and Nadruvians fell in 1275. Prussian fortress at Velowe was captured by the Teutonic Knights and renamed to Wehlau. A handful of Nadruvians retreated into Grand Duchy of Lithuania. After the subsequent Thirteen Years' War, the longest of all Polish–Teutonic wars, since 1466, it formed part of Poland as a fief held by the Teutonic Order, and after 1525 held by secular Ducal Prussia. Eventually, sometime after the 16th century, Nadruvians became extinct. The bulk of Nadruvia became part of the predominantly Lithuanian inhabited region of Lithuania Minor.