Кіріспе

Small Heath – Англияның Батыс Мидлендс аймағының оңтүстік-шығысында, Ковентри жолы бойында және оның төңірегінде, қала орталығынан шамамен 3 шақырым қашықтықта орналасқан қала ішіндегі аудан.

Тарих

Рим дәуірінен бері қоныстанған және пайдаланылған Кішігірім Гейт, кішкентай төбеде орналасқан. Аз ғана биіктіктегі бұл жердің егістікке жарамдылығы төмен, себебі ол құм, қиыршық тас және сазды мұздық қалдықтарының үстінде жатыр, нәтижесінде мал жаюға қолайлы дала пайда болған.

Викториялық кезеңдегі дамуы

Small Heath туралы алғашқы жазба 1461 жылы жасалған, бұл термин Грин-Лейн мен Ковентри-Жолы арасындағы тар далаға қатысты, кейін сол жерге моншалар мен кітапхана салынды. Алаңның сыйымдылығы 10 000 көрерменді құрады және екі жағы дамыған көшелермен шектелген: батыс жағында Мунц көшесі, оңтүстігінде Райт көшесі болды; қоршаудың қалған екі жағы егістік жерлерге жалғасты. Small Heath Athletic Club штаб-пәтері ретінде де қызмет еткен алаңның бастапқы сыйымдылығы ағаш трибунасы мен террасаны кеңейту арқылы шамамен 30 000 көрерменге дейін арттырылды. 1895 жылы футбол клубы 11 жылдық мерзімі қалған жерді жалға алу құқығын 275 фунт стерлингке сатып алды. Small Heath Athletic Club (кейін Small Heath Harriers деп аталды) 1891 жылы клуб құрылғаннан бастап Мунц көшесіндегі алаңда штаб-пәтерін құрды. Клуб негізінен кросс-кантри және жол жүгіру клубы болғанымен, жеңіл атлетикамен де айналысты, ал жаз айларында спортшыларға футбол алаңында жаттығуға рұқсат берілді. Бирмингем 1889 жылы қалалық хартасын алды, ал клуб 1943 жылы Бирмингем Сити футбол клубы деп қайта аталды. Бірақ алаң футбол клубының қажеттіліктеріне тым кішкентай болып шықты, сондай-ақ жалға ақысының өсуі жаңа стадион салуға итермеледі. Клуб қала орталығына жақын жерде, Сент-Эндрюс стадионының құрылысын бастады. Мунц көшесіндегі соңғы матч 1906 жылдың 22 желтоқсанында өтті, онда Бирмингем Бірінші дивизионда Бьюриді 3:1 есебімен жеңді, бұл ойынды шамамен 10 000 көрермен тамашалады. Сент-Эндрюс стадионында алғашқы матч 1906 жылдың желтоқсанында өтті. Бірнеше айдан кейін Мунц көшесі бұзылып, жері тазартылды және орнына Сванадж жолы деп аталған тұрғын үйлер салынды; осы орынды еске түсіретін ескерткіш тақта орнатылмаған, бірақ сол аттас көше әлі де бар.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Смолл-Хиттегі BSA Guns Ltd Ұлыбританиядағы мылтық өндіретін жалғыз фабрика болды. Патшалық қару-жарақ фабрикалары 1941 жылға дейін өндірісті бастамады. BSA Guns Ltd компаниясы 1939 жылдың наурызында аптасына 600 данадан .303 Браунинг пулеметін Әуе министрлігі үшін өндірді. Қарулы күштер 500 куб см көлеміндегі BSA M20 мотоциклін басты машина ретінде таңдады. Соғыс басталған кезде үкімет BSA-ның қоймасындағы 690 машинаны міндетті түрде сатып алды және тағы 8000 машинаға тапсырыс берді. Оңтүстік Африка, Ирландия, Үндістан, Швеция және Нидерланды да машиналарға тапсырыс берді. Үкімет 1939 жылдың 24 тамызында «Төтенше жағдайлар (қорғаныс) туралы» заң қабылдады, ол азық-түлік, саяхат, жер мен жабдықтарды міндетті түрде сатып алу, еңбек ресурстарын және ауыл шаруашылығы өндірісін реттейтін қорғаныс ережелерін жасауға мүмкіндік берді. 1940 жылдың 22 мамырында екінші «Төтенше жағдайлар (қорғаныс) туралы» заң қабылданды, ол еңбекке шақыруға рұқсат берді. Францияның құлауы үкімет жоспарларында күтпеген жағдай болды және британдық экспедициялық корпусының үлкен бөлігінің Дюнкеркке қоршалуы олардың жабдықтарын тастағаннан кейін БЭК-тің сол бөлігін асығыс эвакуациялауға әкелді. Нацистік Германияның Ұлыбританияға шабуылдау қаупіне байланысты «қару-жарақ жоқ, көлік жоқ, жабдық жоқ» деген жағдайды Императорлық бас штабтың бастығы генерал-фельдмаршал сэр Алан Брук, 1-ші виконт Аланбрук өзінің күнделігіне 1940 жылдың 1/2 шілдесінде жазды. Энтони Иденнің 1940 жылдың 14 мамырындағы Ұлтқа үндеуінен кейін Отан қорғаушылар (бастапқыда жергілікті қорғаныс еріктілері) құрылды, бұл жаңа күшті жарақтандыру үшін қару-жарақ өндірісіне деген сұранысты арттырды. Ұлыбританиядағы жалғыз мылтық өндіруші BSA компаниясы бұл талапқа сай әрекет етті және жұмысшылар өз еріктерімен аптасына жеті күн жұмыс істеуге кірісті. Мотоцикл өндірісі аптасына 500-ден 1000-ға дейін өсті, яғни өндіріс желісінен әр 5 минут сайын бір дайын мотоцикл шығады. 1939 жылы мотоцикл бөліміндегі жұмысшылар саны Дюнкерктен кейін екі есеге көбейген сұранысқа байланысты сақталды. Сонымен қатар, BSA қызметкерлері Ұлыбританияның барлық аймақтарында 250 мың офицер мен сарбазға мотоцикл жүргізу және күтіп ұстау туралы дәрістер мен демонстрациялар өткізді. Small Heath-тегі BSA зауытын Luftwaffe 1940 жылдың 26 тамызында бомбалады, нәтижесінде бір жарылғыш бомба және өрт сөндірушілердің жауыны зауыттың қызметтік мылтықтарды өндіретін жалғыз станок цехын зақымдады, осылайша 750 станокты жоғалтты, бірақ адам өміріне залал келтірмеді. 1940 жылдың 19 және 22 қарашасында тағы екі әуе шабуылы болды. 19 қарашадағы әуе шабуылы ең көп залал келтірді, ол өндірісті тоқтатты және жүздеген жұмысшыларды үйлерінде қамады. BSA-ның екі электршісі Альф Стивенс пен Альф Гудвин өздерінің әріптестерін құтқаруға көмектесті. Альф Стивенс құтқарудағы батылдығы үшін Джордж медалімен марапатталды, ал Альф Гудвин Британ империясының медалімен марапатталды. Зауыттың азаматтық қорғаныс жұмысына қатысатын жұмысшылар зауытты қайта іске қосу үшін денелерді іздеуге және тазалауға көмектесу үшін шақырылды. Қарашадағы шабуылдардың салдары 1915 жылы салынған төрт қабатты ғимараттағы станок цехтарын, 1863 жылғы түпнұсқа қару жасаушылар ғимаратын және жақын маңдағы ғимараттарды, 1600 станокты жойды, 53 қызметкерді және тағы 50-ден астам жергілікті тұрғынды қаза қылды, 89 адамды (30-ы ауыр жарақат алған) жарақаттады және үш айға мылтық өндірісін тоқтатты. Үкіметтің Жабдықтау министрлігі мен BSA дереу көлеңкелі фабрикалар схемасы арқылы бүкіл Ұлыбританияда өндірісті тарату процесін бастады.

Бизнес

Екі ірі супермаркет – Asda және Morrisons, сондай-ақ Ackers Trust сыртқы шаралар орталығы бар. Бұрынғы Бирмингем кабель компаниясы (қазір Virgin Media), халықаралық CADCAM компаниясы Delcam және ас үй құралдарын жөндеу мамандары Repaircare орналасқан бизнес-парк та бар. Соңғы жылдары Ковентри жолында этникалық жылдам тағам мекемелерінің саны артып келеді. 1973 жылға дейін Смолл-Хит Голден-Хиллок және Армори жолдарындағы алып Бирмингем Small Arms зауыты орналасқан, ол велосипедтер, мотоциклдер, қарулар және таксилер сияқты көліктерді, соның ішінде жергілікті және ұлттық экономикаға басымдық беріп өндірген. Зауыт қысқа мерзімге BSA-ны сатып алғаннан кейін Norton Villiers Triumph компаниясына тиесілі болды, бірақ британдық мотоцикл өнеркәсібінің құлдырауынан кейін жабылып, көп бөлігі бұзылды. Қазіргі уақытта бұл жерде бизнес-парк орналасқан, ал қалған ғимараттар әлі де өндіріс үшін қолданылады. Ковентри жолында көптеген Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия мейрамханалары ашылды, олар дәстүрлі ливандық, сириялық, йемендік және пәкістандық тағамдар ұсынады. Аймақта араб кафелері мен супермаркеттері де ашылды.

Тұрғын үй

19 ғасырдың соңында Смолл Хит айналасында көптеген, көбінесе қабатты үйлер салынды, ал келесі онжылдықтарда осы үйлер көптеген ирланд иммигранттарының тұрағына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейінгі 20 жылдың ішінде аймақ көбінесе Үндістан субконтинентінен келген иммигранттарды тартты. Батыс Индиядан келген иммигранттар да Смолл Хитке қоныс аударды, бірақ пакистандық иммигранттар, оның ішінде Азад Кашмирден келгендердің көп бөлігі, осы аймаққа қоныстанған ең ірі топты құрады. Тұрғын үй бағалары Бірмингемнің басқа аудандарымен салыстырғанда тұрақты түрде өсіп келеді.

Халық саны

2007 жылғы бағалау бойынша ауданның жалпы халқы шамамен 36 898 адамды құрайды. Тұрғындардың көп бөлігі Оңтүстік Азиядан шыққан, олардың ішінде пакистандықтар басым (51%), ал ақ британиялықтар халықтың 22% құрайды. Смолл-Хитте Сомали мен Эритреядан келген көптеген Шығыс Африка тұрғындары да тұрады. Тұрғындардың көпшілігі мұсылман, сондықтан аймақта көптеген мешіттер бар. Олардың арасындағы ең ірісі – Гамкол Шариф мешіті, ол сонымен қатар Ұлыбританиядағы ең үлкен мешіттердің бірі болып саналады.

Парктер мен спорт

Қала маңында бірнеше саябақтар мен жасыл алаңдар бар, олардың ішіндегі ең үлкені (Small Heath Park – бұрын Виктория паркі деп аталған) кейде фестивальдерге төрағалық етеді. Чарлидің бақша армиясының бір эпизодында Small Heath паркіндегі тұрақты орнатылым көрсетілген. Смолл Хит – Бирмингем Сити футбол клубының Сент-Эндрюс стадионының орналасқан жері.

Көлік

Ковентри жолының Смолл-Хит арқылы өтетін бөлігі, 1985 жылғы қаңтарда ашылған екі қабатты жол оңтүстікке қарай айналып өткенге дейін, Бірмингемнен Ковентриге дейінгі А45 басты магистралінің бір бөлігі болды. Ол Солтүстік Уорвикшир желісіндегі Смолл-Хит теміржол станциясымен қызмет көрсетеді. Grand Union каналы да осы аймақтан өтеді. Жергілікті көлік байланысы өте жақсы, қаланың басқа бөліктеріне қатынайтын негізгі теміржол станциясы және көптеген автобус маршруттары бар. National Express West Midlands компаниясына тиесілген 60-шы автобус Смолл-Хитке қызмет көрсетеді және Бірмингем қаласының орталығынан Ковентри жолымен Кранс Паркке қарай жүреді. Сонымен қатар, 8C ішкі айналымы да осы аймақтан өтеді, ал 27-ші маршрут Бірмингем Сити стадионынан өтіп, Грин-лейн арқылы Бордсли Гринге қарай бағыт алады. Алғашқы жылдары жылқымен тартылған автобустар Ковентри жолымен жүріп, Смолл-Хитті қала орталығымен және жақын маңдағы аудандармен байланыстырды. 1882 жылы Ковентри жолынан Смолл-Хит паркіне дейінгі трамвай желісін салуға рұқсат берілді, ал төрт жылдан кейін Ковентри жолындағы бумен жүретін трамвай маршруты Дора Роудқа жақын аялдамамен ашылды. 20 ғасырдың басында бұл желі электрлік трамвайларға айналдырылды.

Саясат

Small Heath – Бирмингем Ходж Хилл сайлау округінің бір бөлігі, оны Лейборист партиясының депутаты Лиам Бёрн ұстап тұр. Сайлау округінде Оңтүстік Азия және Таяу Шығыс шығу тегіндегі адамдардың үлесі жоғары, және осы қауымдастықтың көп бөлігі тарихи түрде Лейборист партиясын қолдап келген, бірақ соңғы жылдары консерваторлар мен либерал-демократтардың дауыс жинауы артып келеді. Соңғы жылдары тұрғындар Лейборист партиясының олардың алаңдаушылықтарын тыңдамағанына наразылық білдірді. Сақиб Хан мен Шабина Бано – қазіргі аудандық кеңесшілер, олар 2022 жылы сайланды.

Танымал мәдениетте

BBC1 телесериалы «Peaky Blinders»-де Смолл Хит – Шелбилердің және олардың «Peaky Blinders» тобының негізгі мүшелерінің бас штабы болып табылады. BBC Three телесериалы «Man Like Mobeen» Смолл Хитте өрбітеді, сонымен қатар Сметвикке сілтемелер жасалады.