Кіріспе

Үйленген әйел – Жан-Люк Годардтың 1964 жылы түсірген француз драмалық фильмі, оның тоғызыншы толық метражды фильмі.

Сюжет

Шарлотта - жиырмадан асқан әйел, ол Пьерге тұрмысқа шыққан, ол отыздан қырыққа таяп қалған бай адам. Пьердің құмарлығы - ұшып жүру, ол өзінің жеке ұшағын ұшады, бұрын ол әуе күштері ұшқышы болған. Пьердің Николас есімді жас ұлы бар. Пьер, Шарлотта және Николас Париждің сыртындағы заманауи пәтерде бірге тұрады. Шарлотта күндерін кафелерге, саудаға, жүзуге, киноға барып, әйелдер модасы туралы журналдарды оқып, немесе өзінің сүйіктісі, актер Робертпен бірге өткізеді. Пьер Шарлоттаның махаббаты аяқталды деп санайды, бұған дейін ол оны жеке тергеушінің дәлелдерімен кездестірді. Фильм басталғанда Шарлотта мен Роберт Париждегі махаббат ұясында, оны Роберт жалға алған. Олар махаббат жасайды, ол Шарлоттаның Пьермен ажырасып, оған үйленетінін қайталайды. Квартираға шыққаннан кейін Роберт Шарлотты "Принтемпс" дүкеніне апарады, ол жерден ол жаңа бюстгальтер сатып алатынын айтады. (Шын мәнінде, фильмде бюстгальтер жарнамаларының кадрлары мен Шарлоттаның көкірек мөлшері мен дене бейнесін талқылаулары бар.) Алайда, сауда орнына, ол дүкенді кесіп өтеді және Шарлотта өзін әлі де іздейді деп ойлаған жеке тергеушіден аулақ болу үшін бірнеше такси алады және ол өгей ұлын мектептен алуға барады. Олар Пьер мен оның әріптесі, режиссер Роджер Лейнхардты алу үшін әуежайға барады, олар Пьердің жеке ұшағымен Германиядан оралды. Германияда болған кезде Пьер мен Роджер Франкфурттағы Аушвиц сынақтарына қатысты, екеуі де Холокостқа қызығушылық танытады. Олар түскі асқа ерлі-зайыптылардың үйіне барады. Тамақтан кейін олар Холокост туралы талқылайды және естелік мәселесіне, өткен мен қазіргі қарым-қатынасына көшеді. Роджер кеткеннен кейін Шарлотта мен Пьер ұрысып, сүйіспеншілік жасайды. Келесі күні таңертең қызметші әйел Шарлоттаға күйеуімен жыныстық қатынас жасағаны туралы әңгіме айтады. Бұл сюжетті жазу үшін Годар Луи Фердинанд Селиннің "Кредиттегі өлім" романын қолданған, ол фильмде жанама түрде мойындаған. Шарлотта бассейнде өткен фотосессияға қатысып, жақын маңдағы кафеде екі жасөспірім қыздың өздерінің махаббат өмірлері мен алғашқы жыныстық қатынастары туралы әңгімелерін тыңдайды. Шарлотта дәрігерге барып, жүкті екенін біледі. Ол қай еркектің әкесі екенін білмей, дәрігерден контрацепция туралы сұрайды, бұл махаббат, жыныстық ләззат пен жүктілік арасындағы қарым-қатынас туралы әңгімеге әкеледі. Шарлотта кейін бұрын келісілгендей, Робертпен тапсырма алу үшін Орли әуежайына барады, содан кейін ол Марсельге ұшып, Расиннің Беренисі қойылымында ойнауға мәжбүр болады. Олар әуежайдағы кинотеатрдың артқы бөлмесінде Ален Реснестің Холокост туралы деректі фильмі "Түн мен тұман" фильмінің көрсетілімі кезінде кездеседі. Фильмнің ортасында олар театрдан бөлек шығып, әуежайдағы қонақ үйде кездесіп, махаббат жасайды. Бірге болған уақытта Шарлотта Робертке махаббат туралы сұрақтар қояды. Олар төсектің төсенішінде қол ұстасып, фильмнің алғашқы кадрларын қайталайды. Роберт кетуге дайындалғанда, екеуі де бірінен кейін бірі "C'est fini" ("Бұл аяқталды") дейді. Экранға Fin ("Соңғы") белгісі шығады.

Өмірбаян

1964 жылы мамыр айында Канн қаласында Годар 1964 жылғы Венеция кинофестивалінің директоры Луиджи Чиарринимен кездесіп, фестивальде көрсету үшін үш ай ішінде аяқталатын фильм түсіруді ұсынды. Фестиваль 27 тамыздан 10 қыркүйекке дейін өтеді. Фильм әйел, оның күйеуі және жақын адамы туралы болады, сонымен қатар әйел жүкті екенін біліп, баланың кімдікі екенін анырта алмайды. Бұл жағдай Франсуа Труффоның "Жұмсақ тері" фильмінде де көрініс тапқан, ол Годардың бағалаған фильмі болды және Труффоның өзінің адалдыққа қиянаты туралы оқиғаға негізделген. Годар Труффоға жолдаған хатында, егер жоба тым ұқсас болса, өзінің фильмін басқа бағытта түсіретінін мәлімдеді. Алайда, Труффоның фильмі "жинақы, классикалық мелодрама" болса, Годардың фильмі "нақты және қатаң модернистік фильм" болады, ал мелодрама "таңғажайып абстрактілі түсіру стиліне" бағынады. Андре Кайаттің "Неке анатомиясы: Жан Маркпен күндерім" / "Неке анатомиясы: Франсуазамен күндерім" / L'Amour conjugale, 1963 фильмдері ұнаған Годар Шарлотта рөліне бұл фильмдердегі қосалқы рөлде ойнаған актриса Мача Мерилді таңдады.

Цензура

"Тұрмысқа шыққан әйел" – Годардың фильмінің бастапқы атауы. Ол 1964 жылдың 8 қыркүйегінде Венеция кинофестивалінде көрсетілді. Фильм жақсы қабылданып, оны жоғары бағалады. Микеланджело Антониони, оның алғашқы түсті фильмі "Қызыл шөл" де көрсетілімде болғандықтан, көрсетілімнен кейін Годарға барып құттықтады. Француз сыншылары да фильмді мақтап жазды. "Bande à part" фильмін мақтамаған "Cahiers du cinéma" журналы "Тұрмысқа шыққан әйел" фильмін маңызды көркемдік және интеллектуалдық туынды деп бағалады. Бірақ қыркүйек айында Цензура комиссиясы (Бақылау комиссиясы) 13 дауысқа 5, екі адам қалысқан күйде фильмге тыйым салды. Комиссияның наразылығы атауға қатысты болды, олар бұл атаудың барлық тұрмысқа шыққан әйелдердің адал еместігін білдіретінін айтты, сондай-ақ фильмнің "сексуалдық көріністерді әдепсіз бейнелеуге" берілгендігіне қатысты. Комиссияның себептері жарияланбады, бірақ ақпарат министрі Ален Пейрефитке жеткізілді. Ол Годармен кездесуге келісіп, одан кейін айлар бойы пікірсайыс пен келіссөздер жүргізілді. Годардың пікірінше, нағыз мәселе саяси сипатта болды және "комиссия мүшелері менің фильмімнің кондиционерлерге, фабрикада жасалған заттарға, жарнамаға толы белгілі бір өмір салтына шабуыл жасағанын сезді". Соңында Годар бірнеше өзгеріс енгізді, оның ішінде атауын да, бірақ Пейрефиттің сұраған концлагерь тұтқындары туралы сілтемелерді алып тастаудан бас тартты. Жак Розьер түсірген "Монокини" кадрлары фильмде болған, бірақ цензура оларды монтаждап шығарды. Фильм 5 желтоқсанда экранға шықты.

Музыка

Кредиттерде Бетховеннің шымыр квартеті – фильм барысында естілетін бесеудің бірі. Сильви Вартан орындаған "Quand le film est triste" әні журнал жарнамалық суреттерінің монтажымен қоса келеді. Фильмде және басқа жерлерде естілетін Людвиг ван Бетховеннің үзіндісі – 9-шы квартет, Op. 59/3, екінші бөлімінің бастауы. Клод Нугароның "Le Jazz et la Java" әнінің аспаптық нұсқасы, оның мелодиясы ішінара Джозеф Хайдннан бейімделген, қызметші қыздың монологын күшейтеді.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сыншылардың пікірін біріктіретін веб-сайтында фильмге 20 сыншының бағасы бойынша 85% мақұлдау көрсеткіші және 7,9/10 орташа бағасы тіркелген.