Кіріспе
АҚШ Ардагерлер істері департаментінің құрамдас бөлігі
Ардагерлер жәрдемақысы басқармасы (VBA) – АҚШ Ардагерлер істері департаментінің агенттігі. Ол ардагерлерге, олардың тәуелділеріне және аман қалғандарға қаржылық және басқа да түрдегі көмек көрсететін департамент бағдарламаларын басқаруға жауапты. Басты жәрдемақылар: ардагерлерге төленетін өтемақы, ардагерлерге арналған зейнетақы, аман қалғандарға берілетін жәрдемақы, оңалту және жұмысқа орналастыруға көмек, білім беруге жәрдемақы, тұрғын үй несиелеріне кепілдік беру және өмірді сақтандыру.
VBA басқаратын бағдарламалар
VBA – Ветерандар істері департаментінің кең ауқымындағы үш басқарманың бірі. Ветерандар денсаулығы басқармасы және Ұлттық зираттар басқармасымен бірге VBA, VA-ның кеңейтілген медициналық емес жәрдемақыларын басқаруға жауапты. VA-ның 2010 жылғы Ұйымдық ақпараттық жинағына сәйкес, VBA белгілі бір жәрдемақыларды қамтитын бизнес желілеріне бөлінеді:
Өтемақы және зейнетақы қызметі
Өтемақы және зейнетақы бағдарламалары ардагерлерге, олардың тәуелділеріне және ардагердің қызметімен байланысты мүгедектігі немесе қаржылық қажеттілігі салдарынан аман қалғандарға тікелей төлемдер ұсынады. Мүгедектік өтемақы – белсенді әскери қызмет кезінде туған немесе күшейген ауру немесе жарақаттың нәтижесінде мүгедектігі бар ардагерлерге төленетін ақшалай жәрдемақы. Өтемақы мөлшері ардагердің мүгедектігінің дәрежесіне қарай 10 пайыздан 100 пайызға дейін (10 пайыздан кейін) градацияланады. Мүгедектік үшін өтемақысыз (нөлдік пайыздық) рейтинг беру де мүмкін. Ардагер мұндай жағдайға байланысты VA медициналық жүйесінде тегін ем ала алады, бірақ оған ақшалай өтемақы төленбейді. Тәуелділік және өтемақы (DIC) жәрдемақысы көбінесе белсенді қызметте қайтыс болған әскери қызметшілердің немесе қызметімен байланысты мүгедектіктен қайтыс болған ардагерлердің аман қалғандарына төленеді. Зейнетақы бағдарламалары соғыс кезінде қызмет еткен ардагерлерге және олардың отбасыларына қызметімен байланыссыз мүгедектік немесе өлім жағдайында табыспен қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл бағдарламалар кірісі төмен ардагерлер мен аман қалғандарға арналған. Белгілі бір ардагерлерге жерлеу және жерлеу жәрдемақысы төленеді. Ардагердің өлімі қызметімен байланысты болса, жерлеу жәрдемақысының жоғары мөлшерлемесі қолданылады. 38 АҚШ Кодексінің 1805-бабына сәйкес, Spina Bifida үшін ай сайынғы жәрдемақы Вьетнам Республикасында Вьетнам соғысы кезінде қызмет еткен немесе 1967 жылдың 1 қыркүйегінен 1971 жылдың 31 тамызына дейін Кореядағы демилитаризацияланған аймақта немесе оның жанында қызмет еткен адамдардың балалары болып табылатын Spina Bifidaмен туған балаларға беріледі. Жәрдемақы баланың мүгедектігінің дәрежесіне байланысты үш деңгейдің бірінде төленеді. Вьетнамдағы әйелдердің кемістігімен туған балаларына арналған бағдарлама. Бұл бағдарлама 1961 жылдың 28 ақпанынан 1975 жылдың 7 мамырына дейін Вьетнам Республикасында қызмет еткен әйелдердің балаларына ақшалай жәрдемақы, денсаулық сақтау және кәсіптік оқыту жәрдемақысын ұсынады, егер олар белгілі бір туа біткен кемістіктерге шалдықса. VA туа біткен кемістіктерді анасының Вьетнамдағы қызметімен байланысты және тұрақты физикалық немесе психикалық мүгедектікке әкелетін кемістіктер деп анықтайды. S. 2258, 2014 жылғы «Ардагерлердің өмір сүру құнын түзету туралы заң»: мүгедектік өтемақысы үшін өмір сүру құнының 1,5%-ға өсуіне кепілдік берілді және басқа да белгіленген санаттар.
Білім беру бағдарламалары
Білім беру бағдарламалары ардагерлерге, әскери қызметшілерге, резервтегілерге және кейбір ардагерлердің тәуелділеріне елге қызмет етуден жоғалған білім алу мүмкіндіктерін қалпына келтіруге, жоғары білім берудің мүмкіндіктерін оларға қаламаған жағдайда қолжетімді етуге, әскери қызметке тартуға және жоғары білікті кадрларды сақтап қалуға, таңдалған резервке қатысуға ынталандыруға және ұлттық еңбек күшін арттыруға көмектесу үшін ресурстар ұсынады. Толығырақ ақпаратты www.gibill.va.gov сайтынан таба аласыз. Вьетнам соғысынан кейінгі дәуірдегі ардагерлерге білім беру бағдарламасы (VEAP) 1977 жылдың 1 қаңтары мен 1985 жылдың 30 маусымы аралығында әскери қызметке шақырылған ардагерлерге қолжетімді. Жәрдемақы мөлшері мен құқығы ардагердің әскери қызметте жүрген кезінде төленген жарналарына байланысты анықталады. Ардагерлер қызметтен шыққаннан кейін 10 жыл ішінде осы жәрдемақыны пайдалана алады. Монтгомери GI Bill – Әскери қызметте (MGIB) белсенді қызметте жүрген немесе қызметтен шыққаннан кейін пайдалануға болатын білім беру жәрдемақыларының бағдарламасын ұсынады. Бірнеше ерекше біліктілік санаттары бар. Әдетте, ардагер 36 айлық жәрдемақы алуға құқылы және қызметтен шыққаннан кейін 10 жыл ішінде оны пайдалана алады. Монтгомери GI Bill – Таңдалған резерв (MGIB SR) Қорғаныс министрлігі (DoD) қаржыландыратын және басқаратын бағдарлама болып табылады және Таңдалған резерв мүшелеріне қолжетімді. VA осы бағдарламаны басқарады, бірақ DoD мүшелердің біліктілігін анықтайды. Әдетте, Таңдалған резервтің білікті мүшесі 36 айлық жәрдемақы алуға құқылы және оны 14 жыл ішінде пайдалана алады. Резервтік білім беру жәрдемақы бағдарламасы (REAP) DoD қаржыландыратын және басқаратын бағдарлама болып табылады және төтенше жағдайларды қолдау үшін белсенді қызметке шақырылған Таңдалған немесе дайын резерв мүшелеріне қолжетімді. VA осы бағдарламаны басқарады, бірақ DoD мүшелердің біліктілігін анықтайды. Әдетте, Таңдалған немесе дайын резервтің білікті мүшесі 36 айлық жәрдемақы алуға құқылы және ол Таңдалған немесе дайын резервте болғанша оны пайдалана алады. Ұлттық қызметке шақыру бағдарламасы белсенді қызметте жүрген немесе қызметтен шыққаннан кейін пайдалануға болатын білім беру жәрдемақыларының бағдарламасы болып табылады. Адам 2003 жылдың 1 қазанында немесе одан кейін Ұлттық қызметке шақыру бағдарламасы бойынша тіркеліп, осы бағдарламамен ұсынылған екі білім беру ынталандыруының біреуін таңдауы керек. Ардагер таңдаған білім беру бастамасына байланысты білім беру жәрдемақысын алады. Олар 1) 12 айға дейінгі MGIB жәрдемақысы (3 жылдық мөлшерлеме) немесе 2) 36 айға дейінгі MGIB жәрдемақысы (2 жылдық мөлшерлемесінің жартысы) болуы мүмкін. Тәуелділерге білім беру жәрдемақы бағдарламасы (DEA) ардагерлердің тәуелділеріне көмек көрсету үшін жасалған: 1) қызметпен байланысты жағдайдың салдарынан 100 пайыз мүгедек деп танылған, 2) қызметпен байланысты жағдайдың салдарынан қайтыс болған немесе 3) белсенді қызметте қайтыс болған. Тәуелділер әдетте 45 айлық біліктілікке ие. Осы жәрдемақыны пайдалану шарттары: балаларға – 8 жыл, ардагердің жұбайына – 10 жыл, 100 пайыз қызметпен байланысты жағдайымен қайтыс болған ардагердің жұбайына – 10 жыл, қызметте қайтыс болған ардагердің жұбайына – 20 жыл. 9/11-ден кейінгі білім беру жәрдемақы бағдарламасы (Post 9/11 GI Bill) – 2001 жылдың 10 қыркүйегінен кейін белсенді қызметте болған белгілі бір адамдарға арналған жаңа білім беру бағдарламасы. Адамдар оқу ақысы мен төлемдер, ай сайынғы тұрғын үй жәрдемақысы және кітаптар мен кеңсе тауарларына жәрдемақы түрінде білім беруге көмек алады. Жаңа бағдарлама сондай-ақ кейбір адамдарға пайдаланбаған білім беру жәрдемақыларын олардың жұбайлары мен балаларына беруге мүмкіндік береді. Жаңа бағдарлама 2009 жылдың 1 тамызынан бастап күшіне енеді. 9/11-ден кейінгі GI Bill сондай-ақ белсенді қызметте қайтыс болған әскери қызметшілердің балалары үшін теңіз жаяу әскері сержанты Джон Дэвид Фрай стипендиялық бағдарламасын қамтиды.
Children have 8 years to use this benefit. A spouse of a living Veteran has 10 years to use this benefit. A surviving spouse of a Veteran who died with a 100 percent service connected condition has 10 years to use this benefit. A surviving spouse of a Veteran who died on active duty has 20 years to use this benefit. Post 9/11 Educational Assistance Program (Post 9/11 GI Bill) is a new education assistance program for certain individuals with a qualifying period of active duty service after September 10, 2001. Individuals will be eligible for educational assistance in the form of tuition and fees, a monthly housing allowance, and a books and supplies stipend. The new program also provides certain individuals the opportunity to transfer unused educational benefits to their spouses and children. The new program is effective August 1, 2009. The Post 9/11 GI Bill also includes the Marine Gunnery Sergeant John David Fry Scholarship Program for the children of servicemembers who died while on active duty.
Сақтандыру бағдарламалары
Сақтандыру бағдарламалары қарулы күштердің әскери қызметтегі қосымша қауіп-қатерге ұшыраған мүшелеріне «стандартты» сыйақы төлемдері бойынша өмірді сақтандыруды қамтамасыз ету мақсатында құрылды. Ардагерлер әскери қызметтен босатылғаннан кейін де өмірді сақтандыруға құқылы. Жалпы алғанда, Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері әрбір соғыс кезеңі үшін жаңа бағдарлама жасалды. Қазіргі таңдағы сақтандыруды жүзеге асыратын төрт өмірді сақтандыру бағдарламасы және ауыр жарақаттарды сақтандыру бағдарламасы бар:
Әскери қызметшілердің топтық өмірді сақтандыруы (SGLI) – Бірыңғай әскери қызметтегі белсенді қызметтегі мүшелерге, резервтегілерге, төрт әскери академияның курсанттары мен мичмандарына, резервтік офицерлерді даярлау корпусының мүшелеріне және жеке дайындық резервіндегі мобилизациялық санатқа тағайындалуға еріктілерге 400 000 долларға дейін өмірді сақтандыру қамтамасыз етеді. SGLI сондай-ақ, әскери қызметші белсенді қызметте болса немесе бірыңғай әскери қызметтің дайын резервінің мүшесі болса, әскери қызметшінің әйелі үшін 100 000 долларға дейін отбасылық топтық өмірді сақтандыруды (FSGLI) ұсынады. Барлық тәуелді балалар автоматты түрде 10 000 долларға тегін сақтандырылады. Ардагерлердің топтық өмірді сақтандыруы (VGLI) – SGLI жамылғысымен қызметтен шыққан адамдар денсаулық жағдайына қарамастан, 120 күн ішінде бірінші айлық сыйақы төлеген күндері өтініш беру арқылы VGLI-ге өтуге құқылы. 120 күннен кейін, егер 120 күндік мерзім аяқталғаннан кейін бір жыл ішінде сақтандыруға жарамды екенін растайтын құжаттар ұсынылса, жеке тұлғаға VGLI беруге болады. Егер мүше қызметтен шыққанда толық мүгедектікке ұшыраса, SGLI жамылғысы екі жыл бойы тегін жалғасады, одан кейін сақтандыруға жарамдылығын растамай VGLI беруге болады. Мүгедек ардагерлерге арналған сақтандыру (SDVI) – VA ардагерлік мүгедектігі бойынша бағасы бар, бірақ жалпы денсаулығы жақсы ардагер VA-дан ардагерлік жағдайы туралы хабарлама алған күннен бастап екі жыл ішінде 10 000 долларға дейін өмірді сақтандыруға өтініш бере алады. Бұл сақтандыру 1951 жылдың 25 сәуірінен кейін қызметтен шыққан ардагерлерге ғана қолданылады. Ардагер толық мүгедек болса, сыйақы төленбейді, және ол осы бағдарлама бойынша қосымша 30 000 долларға сақтандыруға өтініш бере алады.
Қарыз кепілдігі
Қарыз кепілдік беру бағдарламасы ардагерлерге, белгілі бір жұбайларға және әскери қызметшілерге үй сатып алуға және оны сақтап қалуға көмектеседі. Көмек жеке несие берушілер берген несиелерге VA-ның жартылай кепілдік беруі арқылы ұсынылады, бұл дәстүрлі ипотекалық мәмілелерде қажетті үлкен бастапқы төлем мен жеке ипотекалық сақтандырудың орнына қолданылады. Бұл қорғаудың арқасында, көп жағдайда білікті ардагерлер бастапқы төлем жасамай-ақ несие ала алады. Сонымен қатар, Қарыз кепілдік беру бағдарламасы келесі мүмкіндіктерді ұсынады: Арнайы бейімделген тұрғын үй (SAH) гранттары белгілі бір қызметтік байланысты мүгедектері бар ардагерлерге бейімделген тұрғын үй салу немесе қолданыстағы тұрғын үйді ардагерлердің қажеттіліктеріне сәйкес өзгерту үшін беріледі. SAH бағдарламасының мақсаты – ардагерлерге дербес өмір сүру деңгейін қамтамасыз ететін, тосқауылдарсыз тұру ортасын жасау. Түпкі қазақтарға арналған тікелей үй несиелеріне белгілі бір талаптарға жауап беретін қазақ ардагерлері мен, кейбір жағдайларда, сенімді жерлерде үй сатып алу немесе салуды қалайтын жұбайлар лайықты. Бұл несиелерді Ардагерлер істері департаменті тікелей береді. Несие қызмет көрсету көмегі несие төлемдерін жасауда қиындықтарға тап болған несие алушыларға көмек көрсетеді. Көмек түрлі формада болуы мүмкін, бірақ мақсаты – ардагерді мүліктің иесі ретінде сақтап, сотқа берілуіне жол бермеу. Ардагерлердің ипотекалық өмір сақтандыруы (VMLI) – SAH грантын алған, ауыр мүгедектігі бар ардагерлерге 200 000 долларға дейін ипотекалық өмір сақтандыру қызметін ұсынады. Әскери қызметшілердің жарақаттан қорғау (TSGLI) SGLI полисіне қосымша болып табылады және 2005 жылдың 1 желтоқсанынан бастап SGLI бойынша барлық әскери қызметшілерге жарақаттан қорғауды автоматты түрде ұсынады. Бұл SGLI мүшелеріне ауыр жарақаттарға байланысты белгілі бір шығындарға ұшыраған жағдайда 25 000 мен 100 000 доллар аралығында (жарақаттың түріне байланысты) төлем жасауды қарастырады. Егер шығын "Тұрақты бостандық" немесе "Ирак бостандық" операцияларында алған жарақаттардың тікелей салдары болса, бұл жәрдемақы 2001 жылдың 7 қазанына дейін кері күшіне енеді.
Specially Adapted Housing (SAH) Grants are available to Veterans that have specific service connected disabilities for the purpose of constructing an adapted dwelling or modifying an existing dwelling to meet the Veterans needs. The goal of the SAH Program is to provide a barrier free living environment that affords the Veterans a level of independent living he or she may not have otherwise enjoyed. Native American Direct Home Loans are available to eligible Native American Veterans and, in certain circumstances, spouses who wish to purchase or construct a home on trust lands. These loans are direct loans made by the Department of Veterans Affairs. Servicing Assistance provides help for borrowers having difficulty in making their loan payments. The assistance can take several forms but the goal is to try to keep the Veteran in the property and avoid foreclosure. Veterans Mortgage Life Insurance (VMLI) – Mortgage life insurance protection for up to $200,000 is available to severely disabled Veterans who receive a SAH Grant. Servicemembers' Traumatic Injury Protection (TSGLI) is a rider to the SGLI policies and provides automatic traumatic injury coverage to all servicemembers under SGLI, effective December 1, 2005. It provides for payment between $25,000 and $100,000 (depending on the type of injury) to SGLI members who sustain a traumatic injury that results in certain severe losses. The benefit is retroactive to October 7, 2001, if the loss was a direct result of injuries incurred in Operations Enduring Freedom or Iraqi Freedom.