Кіріспе

Генрих I (919/921 – 1 қараша 955), неміс королдік Оттон әулетінің мүшесі, 948 жылдан қайтыс болғанға дейін Бавария герцогы болды.

Өмір

Ол Германия королі Генрих I және оның әйелі Матильда Рингельхаймның екінші ұлы болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін корольдік тақ Генрихтің ағасы Отто I-ге көшті, ол бірден бірнеше саксон ақсүйектерінің наразылығына тап болды. Сонымен қатар, марқұм корольдің бірінші некеден туған ұлы, Танкмар, Франкония герцогы Эберхардпен одақтасып, көтеріліс ұйымдастырды және жас Генрихті тұтқынға алып, түрмеге қамады. 938 жылы Танкмар өзінің жақтастарының қолынан қаза тапқанда, Генрих түрмеде көтерілісшілерге қосылуды жөн көрді. 938 жылы герцог Эберхард пен герцог Гилберт Лотарингиялықпен бірігіп, ағасы король Оттоға қарсы көтеріліс жасауға тырысты. Ол 919 жылы король Генрих таққа отырғаннан кейін, өзінің тұңғыш ұл ретінде таққа талап етуге құқылы екенін сенді. 939 жылы Генрихтің әскері Биртенде (Ксантенге жақын) жеңіліске ұшырады, ал Генрих өзі жараланды. Оның одақтастары герцог Эберхард пен герцог Гилберт 2 қазан күні Андернах шайқасында қаза тапты. Генрих қашып, алдымен әпкесі Гербергаға, Лотарингия герцогы Гилберттің жесіріне, кейін Франция королі Людовик IV сарайына басты. Оттоның әскері Лотарингияға басып кіргенде және Францияға қарай жорық жасағанда, Генрих қайтып оралып, ағасына бағынды. 940 жылы Отто мен Генрих татуласып, Генрих Лотарингия герцогтігін алды. Алайда ол Лотарингиядағы билігін Францияға бейім жергілікті ақсүйектерге қарсы орната алмады, нәтижесінде король граф Отто Верденді герцог етіп тағайындағанда лауазымынан айырылды. Ашуланған Генрих 941 жылы Пасха күні король Оттоны өлтіруге қастандық жасауды жоспарлады, бірақ ол ұсталды және Ингельхаймда түрмеге қамалды, сол жылғы Рождествода тәубе еткеннен кейін босатылды. Арада жылдар өткен соң, бауырластардың қарым-қатынасы жақсарды. Баварияның Лютпольдинг герцогы Бертольд қайтыс болғаннан кейін, Отто анасы Матильданың ықпалымен Генрихке 948 жылы Бавария герцогтігін берді. Генрих Бавариямен марқұм герцог Арнульфтің қызы Юдитке үйлену арқылы байланысты болды. Жергілікті ақсүйектер оған қарсылық көрсеткенімен, ол алдымен герцогтігін қорғады, содан кейін мажарлармен соғыста кеңейтті. 951 жылы ол король Оттоға король Беренгар II-ге қарсы итальяндық жорықта сүйемелдеді және ағасы үшін үйлену тойын ұйымдастырды, королева Аделаиданы Павияға әкелді. Қайтарымда ол 952 жылы Аугсбургте өткен императорлық мәжілісте Фриули, Аквилея және Истриямен бірге жаңадан құрылған Верона маркасын алды. 953-954 жылдары Генрих, бавариялық поддандыларынан уақытша қол үзген, Оттоның ұлы Швабия герцогы Людольф пен Лотарингия герцогы Конрадтың көтерілісін қатыгездықпен басып тастады. Ағасы Лехфельд шайқасында мажарларға қарсы жеңіске жеткенде, Генрих 955 жылы ауырып, 1 қарашада Пёльде монастырінде қайтыс болды. Оның ұлы және мұрагері Генрих II, Бавария герцогы болды. Ол Баварияның Регенсбург қаласындағы Нидермюнстер монастырінде жерленді, оның әйелі Юдит те сол жерде көмілген.