Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джордж Трамбулл Лэдд (George Trumbull Ladd; 19 қаңтар 1842 - 8 тамыз 1921) – американдық философ, педагог және психолог.
American philosopher, educator and psychologist
George Trumbull Ladd ('/t//r//ʌ//m//b//əl/; January 19, 1842 – August 8, 1921) was an American philosopher, educator and psychologist.
Ерте өмір және ата-бабалары
Лэдд 1842 жылдың 19 қаңтарында Огайо штатының Пейнесвилл қаласында Силас Трумбулл Лэдд пен Элизабет Уильямстың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Огайо штатының Лейк округіндегі Мэдисон қаласының алғашқы қоныс салушыларының бірі болған Джесси Лэдд пен Руби Брюстердің немересі еді. Руби – ақын және жазушы, Американың алғашқы әдеби тұлғаларының бірі Оливер Брюстер мен Марта Уодсворт Брюстердің қызы. Ол Плимут колониясының пилигримдердің басшысы және рухани ақсақалы, «Мейфлауэр» кемесінің жолаушысы болған және Плимут колониясының губернаторы Уильям Брэдфордтың (1590–1657) сондай-ақ «Мейфлауэр» кемесінің жолаушысы болған ұрпағы. Ол сонымен қатар Дэниел Лэддтің (1613–1693) жетінші буын тікелей ұрпағы еді.
Ladd was born in Painesville, Ohio, on January 19, 1842, the son of Silas Trumbull Ladd and Elizabeth Williams. He was a grandson of Jesse Ladd and Ruby Brewster, who were among the original pioneers in Madison, Lake County, Ohio. Ruby was a granddaughter of Oliver Brewster and Martha Wadsworth Brewster, a poet and writer, and one of the earliest American female literary figures. He was a descendant of Elder William Brewster (c. 1567 – April 10, 1644), the Pilgrim leader and spiritual elder of the Plymouth Colony and a passenger on the Mayflower, and Governor William Bradford (1590–1657) of the Plymouth Colony and a passenger on the Mayflower. He was also a seventh generation direct lineal descendant of Daniel Ladd, Sr. (1613–1693).
Білім
Ол өмір бойы сақтап келген оқуға құштарлығын ерте көрсетті. Сегіз жасында алғаш рет жинаған екі долларын Иосиф Флавий мен Плутархтың кітаптарын алуға жұмсады, ал он сегіз жасында Канттың «Таза сананың сыны» еңбегін оқыды. Колледжге дайындық жұмысының көп бөлігін өзі атқарды, тек уақытының бір бөлігін ғана Пейнсвилл орта мектебінің және Огайо штаты, Пейнсвилл қаласындағы пастор Брейтон мырзаның колледжге дайындық мектебінің оқу бағдарламасына арнады. Ол 1864 жылы Батыс резерв колледжін, ал 1869 жылы Андовер теологиялық семинариясын бітірді. 1870 жылдың 26 мамырында қауымдық дін қызметкері болып тағайындалды. 1879 жылы Батыс резерв колледжі оған Діни ғылым докторы (D.D. немесе DD, Divinitatis Doctor) дәрежесін берді; Йель университеті 1881 жылы магистр дәрежесін, Батыс резерв колледжі 1895 жылы құқық ғылымдарының докторы (LL.D.) дәрежесін, ал Принстон университеті 1896 жылы құқық ғылымдарының докторы (LL.D.) дәрежесін берді.
He early gave indications of the studious habits that characterized him through life. When he was eight years old his first savings, two dollars, were spent for a copy of Josephus and Plutarch, while when eighteen years of age he read Kant's Critique of Pure Reason. Most of his work in preparing for college was done by himself, only a portion of the time being given to the curriculum in the Painesville High School and at the college preparatory school of the Rev. Mr. Brayton in Painesville, Ohio. He graduated from Western Reserve College in 1864 and from Andover Theological Seminary in 1869. He was ordained to the Congregational ministry on May 26, 1870. The degree of Doctor of Divinity (D. D. or DD, Divinitatis Doctor in Latin) was conferred on him by Western Reserve College in 1879; Yale University that of M. A. in 1881, Western Reserve College that of LL. D. in 1895, and Princeton University that of LL. D. in 1896.
Мансап
Мектепті бітірген соң, ол әкесімен бірге бизнеспен айналысты. Дегенмен, оның үздіксіз оқуы оны жоғары оқу орнына батуға итермеледі. 1866 жылы ол Андвер теологиялық семинариясына түсті. 1869 жылы Огайо штатының Портж округіндегі Эдинбург қауымдық шіркеуінің пасторы болып тағайындалды және 1871 жылға дейін қызмет етті. 1871 жылы Милуокидегі Спринг-стрит қауымдық шіркеуінде уағыздай бастады, Милуоки округі, Висконсин штаты, және 1879 жылы кетіп қалды. 1879-1881 жылдары Боудин колледжінде интеллектуалдық және моральдық философиядан профессор, ал 1881 жылдан 1901 жылға дейін Йель университетінде метафизика және моральдық философиядан профессор (бұл профессорлық лауазым әлі де сақталып келеді) болды. Лэдд 1905 жылы профессор-эмиритус атағын алды және 1906 жылы зейнетке шықты. 1879-1882 жылдары Андвер теологиялық семинариясында теологиядан дәріс берді, ал 1883 жылы Гарвард университетінде, 1895-1896 жылдары этика бойынша аспирантура семинарын өткізді. 1892-1899 жылдары Жапония үкіметінің шақыруымен дипломатиялық кеңесші болып жұмыс істеді және премьер-министр Хиробуми Итоның (1841-1909) кабинетіне Жапония мен АҚШ арасындағы өзара түсіністікті дамытуға көмектесті. Ол 1892 және 1899 жылдары Жапониядағы Император университетінде дәріс оқыды (сол кезде ол Калькутта, Бомбей және Бенарес қалаларындағы Үндістан университеттеріне де сапар шекті) және 1906 жылдан 1907 жылға дейін қайтадан дәріс берді. Жапонияда оқыған лекциялары оның білім беру жүйесін өзгертіп жіберді. 1899 жылы император Мэйдзи оған «Көктемгі күннің сәулесі, алтын жарқырауы және мойын таспасы» орденін табыс етті, бұл орденнің сегіз класындағы үшінші деңгейді білдіреді. Трамбулл 1907 жылы тағы да марапатталды, бұл жолы сегіз кластағы екінші деңгей – «Көктемгі күн, алтын және күміс жұлдыз» орденімен. Ол осы класта марапатталған алғашқы шетелдік азамат болды. Ол Коннектикут өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Трамбулл Кореяны жапон отарлауына қарсы болды. Жапония 1919 жылғы 1-наурыз қозғалысының бейбіт наразылықтарын күшпен басып тастағаннан кейін, Трамбулл бірқатар мақалалар жариялады, онда Кореядағы құпия қоғамдарды, радикалдарды және христиан миссионерлерін наразылықты бастады деп айыптады. Ол наразылық білдірушілердің жаңылысқандықтан әрекет еткенін, корейлердің өркениетсіз және өздерін-өздері басқаруға қабілетсіз екенін, ал Жапония оларға көмектесіп жатқанын мәлімдеді. Ол неміс философы Герман Лотцеге көп ықпал етті, оның «Философияның негіздері» атты еңбегін аударды (6 томдық, 1877) және Америкаға эксперименталды психологияны зерттеуді алғаш енгізгендердің бірі болды (1879); Йель психологиялық зертханасын осы ол құрды. 1887 жылы ол «Физиологиялық психология элементтері» атты еңбегін жариялады, бұл пәннің жаңа тәжірибелік түрі туралы маңызды ақпаратты қамтиған алғашқы американдық оқулық болды.
After graduation, he went into business with his father. His constant studies, however, seemed to turn his steps naturally toward a higher institution of learning, with the result that in 1866 he went to the Andover Theological Seminary. In 1869, he was installed as the pastor of the Congregational Church in Edinburg, Portage County, Ohio, remaining here until 1871. In 1871 he began to preach at the Spring Street Congregational Church of Milwaukee, Milwaukee County, Wisconsin, leaving in 1879. He was professor of intellectual and moral philosophy at Bowdoin College from 1879 to 1881, and Clark Professor of Metaphysics and Moral Philosophy at Yale University (a professorship that still exists) from 1881 until 1901, when he took charge of the Graduate Department of Philosophy and Psychology. Ladd became professor emeritus in 1905, and retired in 1906. During 1879 to 1882 he lectured on theology at Andover Theological Seminary, and in 1883 at Harvard University, where from 1895 to 1896 he conducted a graduate seminar in ethics. Between 1892 and 1899, at the invitation of the government of Japan, he served as a diplomatic adviser and helped the cabinet under Prime Minister Hirobumi Ito (1841–1909) to promote mutual understanding between Japan and the United States. He lectured at Imperial University in Japan in 1892 and 1899 (when he also visited Indian universities in Calcutta, Bombay and Benares) and again from 1906 to 1907. The series of lectures he delivered in Japan revolutionized its educational methods; In 1899, Emperor Meiji conferred the Order of the Rising Sun, Gold Rays with Neck Ribbon, which represents the third highest of eight classes associated with the award. Trumbull was again honored in 1907, this time with the Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star, which represents the second highest of eight classes. He was the first foreigner to receive the honor in this class. He was a member of the Connecticut Academy of Arts and Sciences. Trumbull was a vocal advocate for Japan's colonial rule over Korea. After Japan violently repressed the 1919 March 1st Movement peaceful protests in Korea, Trumbull published a number of articles in which he blamed alleged secret societies in Korea, radicals, and Christian missionaries for starting the protests. He argued that the protestors were deluded, that Koreans were uncivilized and incapable of self governance, and that Japan was helping them. He was much influenced by the German philosopher Hermann Lotze, whose Outlines of Philosophy he translated (6 vols., 1877) and was one of the first to introduce (1879) the study of experimental psychology into America; the Yale psychological laboratory being founded by him. In 1887, he published Elements of Physiological Psychology, the first American textbook to include a substantial amount of information on the new experimental form of the discipline.
Өлім
Лэдд 1921 жылғы 8 тамызда Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында қайтыс болды. Көмекейден өткізілгеннен кейін, оның күлінің жартысы Жапонияның Йокогама қаласы, Цуруми ауданы, Содзи-джи ғимаратына жерленді және оған ескерткіш орнатылды. Қалған күлі Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы Гроув-стрит зиратында, күн шығысының ескерткіші астына жерленді.
Ladd died on August 8, 1921, at New Haven, Connecticut. After cremation, half his ashes were buried in
Sōji ji, Tsurumi ku, Yokohama, Japan, and a monument was erected to him. The remaining ashes were interred under a monument of the rising sun in Grove Street Cemetery, New Haven, Connecticut.