Сакуинавір: HIV/АИДС-қа қарсы препарат және оның әсер ету механизмі
Saquinavir
Сакуинавір – ҚҚС/АИДС-ке қарсы қолданылатын дәрі. Ритонавирмен бірге қолдану тиімділігін арттырады, дозасын азайтуға көмектеседі. Дәрі туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Saquinavir, Инвиразе саудалық атауымен де сатылатын, – химиялық қосылыс, ол басқа дәрілермен бірге қолданылып, HIV/AIDS-ті емдеуге немесе алдын алуға арналған антиретровирустық препарат. Әдетте оның тиімділігін арттыру үшін ритонавирмен немесе лопинавир/ритонавирмен бірге қолданылады.
Chemical compound
Saquinavir, sold under the brand name Invirase among others, is an antiretroviral medication used together with other medications to treat or prevent HIV/AIDS. Typically it is used with ritonavir or lopinavir/ritonavir to increase its effect.
Медициналық қолданыстар
Саквинавир ВИЧ/СПИД-ті емдеу немесе алдын алу үшін басқа дәрілермен бірге қолданылады. Клиникалық зерттеулерде пациенттер ритонавирді бірге қабылдағанда саквинавирдің екі формуласының да ауыз арқылы сіңу қабілеті айтарлықтай артатыны анықталды. Бұл пациенттер үшін маңызды артықшылық – саквинавирдің тиімді деңгейін сақтай отырып, оны аз мөлшерде қабылдау мүмкіндігі, соның арқасында ВИЧ вирусының көбеюін тиімді түрде тоқтатуға болады. Бұл қуантарлық байқаудың механизмі бастапқыда белгісіз болған, бірақ кейін ритонавир цитохром P450 3A4 изоферментін тежейтіні анықталды. Әдетте, бұл фермент саквинавирді белсенді емес түріне айналдырады, бірақ ритонавир осы ферментті тежегенде саквинавирдің қан плазмасындағы деңгейі күрт жоғарылайды. Сонымен қатар, ритонавир көп дәрілік тасымалдағыштарды да тежейді, бірақ оның әсері одан әлдеқайда төмен. Басқа протеаза ингибиторларынан өзгеше, саквинавирдің сіңуі омепразолмен жақсарады.
Saquinavir is used together with other medications to treat or prevent HIV/AIDS. In the clinic, it was found that the oral bioavailability of saquinavir in both formulations significantly increases when patients also receive the PI ritonavir. For patients, this has the major benefit that they can take less saquinavir, while maintaining sufficient saquinavir blood plasma levels to efficiently suppress the replication of HIV. The mechanism behind this welcome observation was not directly known, but later it was determined that ritonavir inhibits the cytochrome P450 3A4 isozyme. Normally, this enzyme metabolizes saquinavir to an inactive form, but with the ritonavir inhibiting this enzyme, the saquinavir blood plasma levels increased considerably. Additionally, ritonavir also inhibits multidrug transporters, although to a much lower extent. Unlike other protease inhibitors, the absorption of saquinavir seems to be improved by omeprazole.
Әрекет ету механизмі
Саквинавир – протеаза ингибиторы. Протеаздар – ақуыз молекулаларын кішірек фрагменттерге бөлетін ферменттер. ВИЧ протеазасы вирус жасуша ішінде көбейіп, инфекцияланған жасушадан жетілген вирус бөлшектерінің шығуы үшін маңызды. Саквинавир вирус протеазасының белсенді ортасына байланысып, вирус полипротеиндерінің бөлінуін тоқтатады, вирус пісіп-жетілуіне кедергі келтіреді. Саквинавир ВИЧ 1 және ВИЧ 2 протеазаларын тежейді.
Saquinavir is a protease inhibitor. Proteases are enzymes that cleave protein molecules into smaller fragments. HIV protease is vital for both viral replication within the cell and release of mature viral particles from an infected cell. Saquinavir binds to the active site of the viral protease and prevents cleavage of viral polyproteins, preventing maturation of the virus. Saquinavir inhibits both HIV 1 and HIV 2 proteases.
Тарих
[[File:HIV жаңа инфекциялар мен өлімдер 1981 2008. jpg|thumb|alt=|Жаңа ВИЧ инфекциялары мен өлімдер, АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) «жоғары белсенді антиретровирустық терапияны» мақұлдағанға дейін және кейін. Саквинавир – алтыншы антиретровирустық препарат және FDA мақұлдаған алғашқы протеаза ингибиторы, ритонавир мен индинавирден бірнеше ай бұрын мақұлдау алды. Бұл жаңа класс антиретровирустық препараттар жоғары белсенді антиретровирустық терапияны (ЖАРТ) әзірлеуде маңызды рөл атқарды, бұл ЖҚТБ-мен байланысты себептерден болатын өлім-жітім қаупін айтарлықтай төмендетуге көмектесті, АҚШ-тағы ВИЧ-пен байланысты жылдық өлім-жітім көрсеткіші екі жыл ішінде 50 000-нан 18 000-ға дейін төмендегенінен көрініп тұр. Roche компаниясы FDA-ның «Жеделдетілген мақұлдау» бағдарламасы арқылы Invirase препаратын мақұлдауды сұрады және алды – бұл бағдарлама қауырсыздау ауруларды емдеу үшін дәрілерді тездетіп нарыққа шығаруға арналған. Бұл шешім дау тудырды, себебі СПИД белсенділері жаңа дәрілерге ерте қол жеткізуге қарағанда толыққанды сынаудың маңыздылығы туралы келіспеді. Препарат 1997 жылдың 7 қарашасында Fortovase ретінде қайта мақұлдау алды, ол – жақсартылған сіңуге арналған жұмсақ гель капсуласы. Roche компаниясы 2005 жылдың мамыр айында Fortovase препаратына сұраныс төмендегендіктен, 2006 жылдың басында оны сатуды тоқтатып, ritonavir-мен күшейтілген Invirase препаратына ауысатынын хабарлады, себебі соңғы препараттардың қосылысы ЖҚТБ-ға қарсы препараттарды метаболизмдейтін ферментті тежеуге қабілетті.]
[[File:HIV new infections and deaths 1981 2008. jpg|thumb|alt=|New HIV infections and deaths, before and after the FDA approval of "highly active antiretroviral therapy", Saquinavir was the sixth antiretroviral and the first protease inhibitor approved by the US Food and Drug Administration (FDA), leading ritonavir and indinavir by a few months. This new class of antiretrovirals played a critical role in the development of highly active antiretroviral therapy (HAART), which helped significantly lower the risk of death from AIDS related causes, as seen by a reduction of the annual U. S. HIV associated death rate, from over 50,000 to about 18,000 over a period of two years. Roche requested and received approval of Invirase via the FDA's "Accelerated Approval" program—a process designed to speed drugs to market for the treatment of serious diseases—a decision that was controversial, as AIDS activists disagreed over the benefits of thorough testing versus early access to new drugs. It was approved again on November 7, 1997, as Fortovase, a soft gel capsule reformulated for improved bioavailability. Roche announced in May 2005 that, given reduced demand, Fortovase would cease being marketed early in 2006, in favor of Invirase boosted with ritonavir, owing to the ability of the latter co formulated drug to inhibit the enzyme that metabolizes the AIDS drugs.
Экономика
2015 жылдан бері ол жалпы қолданыстағы дәрі ретінде қолжетімді емес.
as of 2015, it is not available as a generic medication.