Кіріспе

Мақұлданған экологиялық шешімдер

Ең жақсы қолжетімді технология немесе ең жақсы қолжетімді техника (БҚТ) – белгілі бір процестің, мысалы, ластануды азайту сияқты, нәтижелеріне қатысты стандарттарға сәйкес келетін заң шығарушылар немесе реттеуші органдар бекіткен технология. Ұқсас терминдер – ең тиімді қолданылатын тәсілдер немесе ең тиімді экологиялық таңдау. БҚТ – қоғамдық құндылықтардың дамуы мен техниканың жетілуі қазіргі уақытта "ақылға қонымды қол жетімді", "ең тиімді" және "ең жақсы қолжетімді" деп есептелетін нәрсені өзгерте алатындықтан, тәжірибелерде өзгеріп отыратын мақсат. Шамалы түсінікте оны "құнына қарамастан" қағидасымен байланыстыруға болады, ол дәстүрлі шығын-пайда талдауын ескермей, ең озық технологияны сатып алуды талап етеді. Іс жүзінде, шығын жағы да ескеріледі. Сондай-ақ, сақтық қағидасы тақырыбындағы талқылауларды қараңыз, ол ең жақсы қолжетімді технологияларды және шығын-пайда талдауларын қарастырумен қатар, экологиялық саясат пен ережелерді (немесе оларға қарсылық білдіруді) құруға бағытталған талқылауларға да қатысады.

Тарих

цитата қорабы|ені=23em|"Бірақ ешбір адам заңмен берілген кез келген құқықты пайдалану кезінде жасаған әрекеті үшін жоғарыда аталған жазаларға тартылмайды, егер ол сотқа, оның ісі қаралған сотқа, оның ақылға қонымды бағада қол жетімді ең жақсы құралдарды қолданғанын дәлелдесе, сұйық немесе қатты заттарды суға құюға немесе салуға рұқсат етілген жағдайда, оларды зиянсыз ету үшін. " және осыдан бұрын 1874 жылғы "Щаң туралы заңға түзетулер енгізу туралы" заңында да осыған ұқсас қолданылуы табылды, бірақ одан бұрын 1848 жылғы "Лидс заңында" пайда болған. Шамадан тыс шығындар тудырмайтын ең жақсы қолжетімді техникалар (BATNEEC), кейде ең жақсы қолжетімді технологиялар деп аталады, 1984 жылы 84/360/ЕЭК директивасымен Еуропалық экономикалық қауымдастықтың заңнамасына енгізілді. BAT тұжырымдамасы алғаш рет 1992 жылы Солтүстік-Шығыс Атлантика теңіз ортасын қорғау жөніндегі OSPAR конвенциясында барлық типтегі өнеркәсіптік объектілер үшін (мысалы, химиялық өндіріс орындары) қолданылды. Кейбір құқықтық доктриналар оның әдеттегі құқық статусына ие болғанын санайды. АҚШ-та BAT немесе осыған ұқсас терминология Clean Air Act және Clean Water Act заңдарында қолданылады.

Еуропалық Одақ директивалары

Ашырмалы шығындар тудырмайтын ең жақсы қолжетімді техникалар (BATNEEC), кейде ең жақсы қолжетімді технология деп аталады, 1984 жылы 84/360/ЕЭК директивасымен енгізілген және ірі өнеркәсіптік орналымдардан шығатын ауаның ластануына қатысты қолданылды. 1996 жылы 84/360/ЕЭК директивасының орнын Интегралды ластануды алдын алу және бақылау (IPPC) 96/61/EC директивасы басты орынға ие болды, ол ең жақсы қолжетімді техникалар (BAT) тұжырымдамасын, басқалармен қатар, ауа, су және топырақ үш ортаның ластануын кешенді бақылауға қатысты қолданды. Бұл ұғым 2008 жылы жаңартылған директивада (Директива 2008/1/EC) және оның 2010 жылы жарияланған 2010/75/EU Өнеркәсіптік эмиссиялар директивасында да қамтылған. "Қабылданған құжаттар" тізімінде IPPC директивасына жататын 30-дан астам сала бар, олар керамика өндірісінен бастап ағаш негізді панельдер өндірісіне дейін қамтиды. Белгілі бір өнеркәсіптік сектор үшін BAT Өнеркәсіптік эмиссиялар директивасының 3(11)-бабында анықталғандай, BREF (Best Available Techniques Reference documents) анықтамалық құжаттарында сипатталған. BREF-тер Еуропалық Одақ мүше мемлекеттері, тиісті салалар, қоршаған ортаны қорғауды қолдайтын үкіметтік емес ұйымдар және Еуропалық Комиссия арасындағы директиваның 13-бабына сәйкес ақпарат алмасу нәтижесінде жасалады. Бұл ақпарат алмасу Севилья процесі деп аталады, өйткені оны Севильяда орналасқан Еуропалық Комиссияның Бірлескен зерттеу орталығының Болашақты зерттеу институтының Еуропалық IPPC бюросы басқарады. Бұл процесс Комиссияның 2012/119/EU атқару шешімімен заңға енгізілді. BREF-тің ең маңызды бөлімі – BAT қорытындылары, Еуропалық Комиссияның Еуропалық Одақтың Ресми газетінде жарияланатын атқару шешімдері ретінде шығарылады. Өнеркәсіптік эмиссиялар директивасының 14(3)-бабына сәйкес, BAT қорытындылары ірі өнеркәсіптік орналымдарға рұқсат беру шарттарын белгілеу үшін негіз болып табылады.

Таза ауа туралы заң

1990 жылғы "Таза ауа туралы" заңға енгізілген түзетулерге сәйкес, белгілі бір объектілер шығарындыларды шектеу үшін қолданылатын ең жақсы қолжетімді технологияны пайдалануға міндетті. Бұл – осы Заңға сәйкес реттелетін әрбір ластаушы заттың ең жоғары деңгейде азайтылуына негізделген шығарынды шектеуі, ол кез келген ірі шығарынды көзінен шығарылады немесе туындайды. Рұқсат беруші орган, энергия, қоршаған орта және экономикалық әсерлерді, сондай-ақ басқа да шығындарды ескере отырып, әрбір нақты жағдай бойынша, өндіріс процестерін және қолда бар әдістерді, жүйелерді және техникаларды қолдану арқылы, соның ішінде отынды тазалау, таза отынды пайдалану немесе ластаушы заттарды бақылау үшін отынды өңдеудің немесе жаңаша жағудың инновациялық әдістерін қолдану арқылы, мұндай объекті үшін қол жетімді деп санайды.

Таза су туралы заң

Таза су туралы заң (CWA) ең жақсы қолданылатын технология мен бірнеше байланысты стандарттарға негізделген өнеркәсіптік сарқынды суларды тастау жөніндегі ұлттық ережелерді ("сарқынды сулар жөніндегі нұсқаулар") беруді талап етеді. Бұл нүктелік көздердің санаттары мен сыныптары үшін сарқынды суларды шектеуді қамтиды, ол (i) осындай санат немесе сынып үшін экономикалық тұрғыдан қол жетімді ең жақсы технологияны қолдануды талап етеді, бұл барлық ластаушы заттарды шығаруды жою жөніндегі ұлттық мақсатқа қарай тиімді прогреске әкеледі. Ең жақсы қолданылатын технологияны бағалауға қатысты факторлар қолданылатын жабдық пен құрылыстардың жасын, қолданылатын процесті, бақылау техникасының әртүрлі түрлерін қолданудың инженерлік аспектілерін, процестердегі өзгерістерді, мұндай сарқынды суларды азайтудың құнын, су сапасына қатысы жоқ қоршаған ортаға тигізетін әсерді (оның ішінде энергияға қажеттілікті) және әкімшілік қажет деп санайтын басқа да факторларды ескереді. Сарқынды су стандарттарын әзірлеуде BAT тұжырымдамасы нақты нормативтік талап емес, «үлгі» технология болып табылады. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) белгілі бір сала үшін нақты үлгі технологияны анықтайды, содан кейін үлгіге негізделген нормативтік-құқықтық стандартты жазады. Өнімділік стандарты әдетте тастау орнында өлшенетін сандық сарқынды су шегі ретінде көрсетіледі. Өнеркәсіптік объектілер өнімділік стандартына сәйкес келетін кез келген технологияны пайдалана алады. Суды қабылдау құрылыстарын салқындатуға қатысты CWA-ның басқа да ережесі «бар болған ең жақсы технологияға» негізделген стандарттарды талап етеді. Салқындату суын қабылдау құрылымдарының орналасуы, жобалауы, құрылысы және сыйымдылығы қоршаған ортаға зиянды әсерді барынша азайту үшін қолданылатын ең жақсы технологияны көрсетеді.

Халықаралық конвенциялар

BAT ұғымы сондай-ақ Минаматадағы сынап бойынша конвенция, тұрақты органикалық ластаушылар бойынша Стокгольм конвенциясы, немесе Солтүстік-Шығыс Атлантика теңіз ортасын қорғау жөніндегі OSPAR конвенциясы сияқты бірнеше халықаралық конвенцияларда қолданылады.