Кіріспе
Ұшқыштарды дайындау үшін қолданылатын реактивтік ұшақтар. Реактивтік жаттығу ұшағы – негізгі немесе жоғары деңгейдегі ұшу дайындығы үшін қолданылатын реактивтік ұшақ. Бұл ұшақтар арнайы жасалған немесе қолданыстағы ұшақтардың өзгертілген нұсқалары болуы мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай әскери реактивтік ұшақтар пайда болғаннан кейін, мұндай ұшақтарды басқаруға ұшқыштарды оқыту қажеттігі туындады.
A jet trainer is a jet aircraft for use as a trainer, whether for basic or advanced flight training. Jet trainers are either custom designs or modifications of existing aircraft. With the introduction of military jet powered aircraft towards the end of the World War II it became a requirement to train pilots in the handling of such aircraft.
Тарих
1940 жылдарығы жаттықтырушылардың бірінші буыны Gloster Meteor және Lockheed T-33 сияқты қолданыстағы үлгілерден өңделді, бірақ олардан кейін Aero L-29 Delfín және BAC Jet Provost сияқты арнайы даярланған оқу ұшақтары пайда болды. Оқу-жаттығу дамыған сайын, әртүрлі әуе күштері жаттығудың әртүрлі кезеңдері үшін реактивті жаттықтырушыларды қолданды. Көптеген әуе күштері негізгі жаттығу үшін поршеньді немесе кейіннен турбовинттік ұшақтарды пайдалануды жалғастырса да, Cessna T-37 Tweet сияқты бірқатар реактивті жаттықтырушылар ұшқыштарды даярлаудың бастапқы кезеңдерінде қолданылды. Истребитель немесе шабуылдаушы ұшақтарда ұшуға таңдалған ұшқыштар Hawker Siddeley Gnat сияқты озық жаттығу ұшақтарында оқуын жалғастырды. Алғашқы реактивті жаттықтырушылар ескіргеннен кейін, жаңа буын пайда болды, британдықтар BAE Systems Hawk бір қозғалтқышты ұшағын, ал француздар Dassault/Dornier Alpha Jet ұшағын тапсырыс берді. Варшава шартының елдерінде Aero L-39 Albatros стандартты реактивті жаттықтырушы ұшақ ретінде пайдаланылды. Реактивті жаттықтырушылар дамыған сайын, олар қару-жарақпен жаттығу үшін де қолданыла бастады, соның нәтижесінде кейбір жаттықтырушылар жеңіл шабуылдаушы ұшақтарға айналдырылды; мысалы, Cessna T-37 Tweet Cessna A-37 Dragonfly үлгісіне өңделді. Қазіргі заманғы реактивті жаттықтырушылардың конструкциясы жоғары жүктемелерге төтеп беруге және әуеде акробатикалық тәсілдерді орындауға мүмкіндік беру үшін нығайтылған.