Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай коммунисі Рао Шуши (1903-1975) өзінің одақтасы Гао Ган сияқты Қытай Коммунистік партиясының (ККП) жоғары лауазымды басшысы болды. Бір кезде ол үлкен билік пен атақ-даңққа ие болды, бірақ кейін тез буланып, оның өрлеуі мен құлдырауы туралы көптеген құпиялар қалдырды.
Chinese communist
Rao Shushi (; 1903—1975) like his confederate Gao Gang, was a senior leader of the Chinese Communist Party (CCP), who once enjoyed great power and fame that then quickly evaporated, leaving behind many mysteries about his rise and fall.
Алғашқы жылдар
Цзянсидің Лингчуань (灵川) жерінде туып-өскен Рао ККП-нің жоғары білім алған алғашқы кезеңіндегі бірнеше аға басшылардың бірі болды. Ол алғашқы жылдары Шанхай университетінде білім алып, кейін Қытай жастарына қосылды және 1925 жылы ҚКП мүшесі болды. 1928 жылы Рао Цзянсидің солтүстік-шығысында ККП-ның орталық делегацияларымен жұмыс істеді. Кейін ол Чжэцзянға жастарды жұмылдыру үшін жіберілді, бір кездері сол провинцияның Коммунистік жастар лигасының хатшысы болды. 1920-жылдардағы революцияны Гоминьдан бас тартқанда Рао шамамен бір жыл бойы Англия, Франция және Кеңес Одағында білім алу үшін шетелге кетті. Ол Қытайға оралып, 1929 жылы солтүстік-шығыс Қытайда жұмыс істеді. Коммунистік жастар лигасының хатшысы, бір кездері солтүстік-шығыс ҚКК-нің бас хатшысы қызметін атқарушы, ҚКК солтүстік-шығыс бөлімшесінің үгіт-насихат министрі Лю Шаокидің бастығы болып тағайындалды. Лиу өте жас болғандықтан және ККП-ның алтыншы Ұлттық съезінде ККП Орталық комиссары болып сайланғандықтан, ол солтүстік-шығыс ККП-ның Бас хатшысы қызметіне көтерілуі мүмкін еді, және Лиу көп ұзамай бұл лауазымға ие болды, бұл Раоға үлкен қауіп төндірді және бірнеше онжылдықтар бойы реніш пен қызғаныш тұқымын септі. 1930-1931 жылдары Рао Гоминьданның қолынан бір жылдан астам уақытқа қамауға алынды. Содан кейін ол 1932 жылы босатылып, Шанхайға жұмысшы одағында жұмыс істеуге жіберілді, бірде Қытай мемлекеттік еңбек одағының үгіт-насихат министрі және бас хатшысы болды, ал оның бәсекелесі Лю Қытай мемлекеттік еңбек одағының төрағасы ретінде қайтадан жоғары болды. 1935 жылы Рао қайтадан Совет Одағына шетелде оқуға жіберілді, ал 1936 жылы АҚШ пен Францияға шетелде тұратын қытайлармен одақтасу жұмыстарын жүргізу үшін жіберілді. Ол бірнеше газеттерді жариялады.
As a native of Lingchuan (灵川), Jiangxi, Rao was among the few senior leaders of early stage of CCP who received a higher education. He became educated at Shanghai University in his early days and later joined the Chinese Youth, and turned into a CCP member in 1925. Around 1928 Rao worked in the northeast of Jiangxi with central delegations of CCP. Then he was sent to Zhejiang to mobilize youth, and once was Secretary of Communism Youth League for that province. When the 1920s revolution was oppressed by Kuomintang, Rao went abroad for study in England, France and the Soviet Union for approximately a year. He went back to China and worked in northeast China in 1929, being appointed as the Secretary of Communism Youth League, once as Acting General Secretary of CCP of the northeast, as the superior of Liu Shaoqi, who was Propaganda Minister of the CCP northeast division. As Liu was so young and had been voted as Central Commissioner of CCP in the Sixth National Congress of CCP, he was the one who was most likely to get promoted as General Secretary of the northeast CCP, and Liu actually attained the position before long, which brought great threat to Rao and sowed the seeds of resentment and jealousy for several decades. Between 1930 and 1931, Rao was put in jail by Kuomintang for more than a year. After that he was released in 1932 and transferred to Shanghai to work on labor union, once as Propaganda Minister and Secretary General of Chinese State Labor Union, while his rival Liu became superior again as the Chairman of China State Labor Union. In 1935 Rao was sent to study abroad in Soviet Union again, and in 1936 to the United States and France to do alliance work with Chinese living overseas, in which he published several newspaper such as Herald, Motherland Defence Times to publicize CCP policies on alliance against Japanese.
Қытайға оралу
1939 жылы Рао Қытайға оралып, Жаңа 4-ші армияда жұмыс істеді, ККП Оңтүстік-Шығыс бюросының Бас хатшысының орынбасары болды. 1941 жылы Жаңа 4-армияға Гоминьдан армиясы шабуыл жасап, оның жоғары басшыларының көпшілігін жоғалтқанда, Рао Лиу үшін қайтадан жұмыс істеуге мәжбүр болды, ол комиссар болып тағайындалды, ал Рао саяси бөлімнің директоры қызметін атқарушы болды. Сонымен қатар, ҚКК Орталық Комитеті Оңтүстік-Шығыс бюросын Орталық жазық бюросымен біріктіріп, Орталық Қытай бюросына, Люмен бас хатшы, Раомен оның орынбасары ретінде қосу туралы шешім қабылдады. 1942 жылы Рао Янаньға қайта шақырылған Люның орнын жаңа 4-армияның бас хатшысы және комиссары болып ауыстырды. 1945 жылы ККП-ның жетінші ұлттық съезінде Рао Орталық комиссар болып сайланды, бұл оның ККП-ның саяси өмірінің орталық кезеңіне кіргенін білдірді. Сол жылдың тамызында оның екі қызметтегі лауазымы тұрақтылыққа айналды. 1946 жылы Рао Гоминьдан мен АҚШ делегаттарымен бейбітшілік келіссөздерінде жұмыс істеуге ККП делегаттарының бірі болды, генерал-лейтенант дәрежесімен, 1949 жылы Гоминьданды жеңгеннен кейін генерал-полковник және генерал дәрежесін алған көптеген әріптестері сол кезде генерал-майор дәрежесін алды, бұл Раоның Мао Цзэдунға деген қызығушылығы мен маңыздылығын білдіруі мүмкін. Қытайдағы азаматтық соғыс басталғаннан кейін Рао 360 000-нан астам әскерді басқаратын Шаньдун далалық армиясының, Шығыс Қытай далалық армиясының және Шығыс Қытай әскери аймағының комиссары лауазымын атқарды. 1948 жылы Рао Қытай Коммунистік партиясының Шығыс Қытай бюросының Бас хатшысы болып тағайындалды. Чэн И командашы ретінде Шығыс Қытайда No1 болғанымен, ол тек әскери басқаруды ғана қолға алды, Раоның кадрларды тағайындау мен жоғарылатуға көбірек ықпал етуімен салыстырғанда, оның Шығыс Қытайда билік базасын құрды.
In 1939 Rao returned to China and worked in the New 4th Army, acting as Deputy General Secretary of Southeast Bureau of CCP. In 1941 when New 4th Army was attacked by Kuomintang army and lost most of its senior leaders, Rao had to work for Liu again, who was appointed as Commissar, and Rao as Acting Director of Political Department. Furthermore, the Central Committee of CCP decided to merge Southeast Bureau with Central Plain Burean into Central China Bureau, Liu as general secretary, Rao as his deputy. In 1942, Rao replaced Liu who was called back to Yan'an as Acting general secretary and Commissar of New 4th Army. In the Seventh National Congress of CCP in 1945, Rao was voted as Central Commissioner, which meant he had entered the central stage of political life of CCP, and in August of the same year, both of his acting position turned into regularity. In 1946, Rao was one of the CCP delegates to work with delegates of Kuomintang and the United States on peace talks, with rank of Lieutenant General, many of his counterparts who got rank of Colonel General and General after they defeated Kuomintang in 1949 only got rank of Major General at that time, which could indicated Rao's appeal and importance to Mao Zedong. After the outbreak of Chinese civil war, Rao held the position of Commissar of Shandong Field Army, East China Field Army and East China Military Area, which controlled troops more than 360,000. In 1948 Rao was appointed as General Secretary of East China Bureau of CCP. Although Chen Yi as Commander was No1 in East China but he only took in charge of the military, in contrast to Rao's having more influence on cadres appointment and promotion, which built his power base in East China.
Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін және қайтыс болған
1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Рао Шығыс Қытайдың әскери және саяси комитетінің төрағасы, сонымен қатар, Қытай Коммунистік партиясының Шығыс Қытай бюросының бас хатшысы қызметін атқарды. Сол жылы Рао, Гао Ган, Линь Бяо, Пэн Дехуай, Лю Боченг Шығыс Қытай, Солтүстік-Шығыс Қытай, Оңтүстік Орталық Қытай, Солтүстік-Батыс Қытай және Оңтүстік-Батыс Қытайдың төрағалары болып тағайындалды. 1953 жылы Рао Пекинге ауыстырылды және ККП Ұйымдастыру департаментінің министрі болып тағайындалды, ол жоғары тұрған кадрларды көтермелеу мен кандидаттарды ұсынуға жауапты болды. 1953 жылы Пекинге ауыстырылған Гао Ган Мао Цзедунның мұрагері ретінде Лю Шаокимен бәсекелесіп, Раоның Люге қарсы күштерін пайдаланып, Раомен одақтасты. Өкінішке қарай, Гао мен Рао Маоның марқұм болу қорқынышын және Людің ҚКП-дағы ықпалын бағаламаған. 1954 жылы екеуін де тазалап, 1955 жылы партия мүшелігінен айырды. Гао Ган 1954 жылы өзін-өзі өлтіру арқылы қарсылық білдірді, Рао 1955 жылы қорлықта түрмеге жабылды. Рао он жыл түрмеде болғаннан кейін шизофрениямен ауырады. Мао Раоны босатып, 1975 жылы өлгенге дейін фермада ұстап, мейірімділік танытты.
After the establishment of People's Republic of China in 1949, Rao held the position of Chairman of Military and Political Committee of East China besides General Secretary of East China Bureau of CCP. And in the same year, Rao, Gao Gang, Lin Biao, Peng Dehuai, Liu Bocheng were appointed respectively as the Chairman of East China, Northeast China, South Central China, Northwestern China and Southwestern China. In 1953 Rao was transferred to Beijing and got promotion as Minister of Organization Department of CCP, which was in charge of senior cadres promotion and candidate recommendation. It was said that Gao Gang who was transferred to Beijing in 1953 too, competed with Liu Shaoqi as heir to Mao Zedong, exploiting Rao's hostilities to Liu and set up ally with Rao. Unfortunately, Gao and Rao obviously underestimated Mao's fear of being a puppet and Liu's influence in the CCP. Both of them were purged in 1954 and stripped of CCP membership in 1955. Gao Gang expressed his resistance by way of suicide in 1954, Rao was put in jail in humiliation in 1955. After ten years in jail, Rao suffered from schizophrenia. Mao showed his clemency by releasing Rao and taking Rao custody in a farm until his death in 1975.