Кіріспе
Шығыс Еуропадағы темір дәуірі мәдениеті Зарубинцы, Зарубинцы немесе Зарубинец мәдениеті б.з.б. 3 ғасырдан бастап б.з.б. 1 ғасырға дейін Қара теңіздің солтүстігіндегі жоғары және орта Днепр және Припять өзендері бойымен, батысқа қарай Оңтүстік Буг өзеніне қарай созылған аймақта гүлденген мәдениет болды. Зарубинцилер әсіресе Десна мен Рос өзендерінің арасында және Припять өзенінің бойында көп кездесті. Оны 1899 жылы чех украиналық археолог Викентий Хвойка анықтады және қазір 500-ге жуық сайттар растады. Мәдениеттің атауы Днепрдегі Зарубинці ауылында (урочище) табылған кремацияланған қалдықтардың есімімен берілген. Зарубинци мәдениеті ертедегі славяндардың (протославяндардың) славяндық ата-бабаларымен байланысты болуы мүмкін, Днепр алабындағы халықтармен байланысты болуы мүмкін. Мәдениетке Ла Тене мәдениеті мен дала көшпелілері (скифтер мен сарматтар) әсер етті. Скифтер мен сарматтардың ықпалы әсіресе қыш құмыраларында, қару-жарақтарында, үйдегі және жеке заттарында айқын көрінеді. Мәдениеттің иелері егіншілікпен айналысқан, бұл көптеген серпа табылған. Побол мәдениеттің swidden-тен ("кесіп, өртеп") арақ түріндегі егіске өтуін ұсынды. Сонымен қатар, олар мал баққан. Қалғандары қой, ешкі, ірі қара, жылқы және шошқалар еді. Сонымен қатар, олардың Қара теңіздегі қалалармен жабайы жануарлардың терісін саудаласқаны дәлелденген. Кейбір жерлерді арықтар мен жағалар қорғады, бұл құрылыстар даладан көшіп-қонып келген тайпалардан қорғану үшін салынған деп есептеледі. Тұрғын үйлер жер үстіне немесе жартылай жер астына салынған, қабырғаларына тіректер, ортасында отшатыр және жақын маңдағы үлкен конус тәрізді шұңқырлар салынған.
The Zarubintsy, Zarubyntsi or Zarubinets culture was a culture that, from the 3rd century BC until the 1st century AD, flourished in the area north of the Black Sea along the upper and middle Dnieper and Pripyat Rivers, stretching west towards the Southern Bug river. Zarubintsy sites were particularly dense between the Rivers Desna and Ros as well as along the Pripyat river. It was identified around 1899 by the Czech Ukrainian archaeologist Vikentiy Khvoyka and is now attested by about 500 sites. The culture was named after finds of cremated remains in the village of Зарубинці (урочище) on the Dnieper. The Zarubintsy culture is possibly connected to the pre Slavic ancestors of early Slavs (proto Slavs), with possible links to the peoples of the Dnieper basin. The culture was influenced by the La Tène culture and the nomads of the steppes (the Scythians and the Sarmatians). The Scythian and Sarmatian influence is evident especially in pottery, weaponry, and domestic and personal objects. The bearers of the culture engaged in agriculture, documented by numerous finds of sickles. Pobol suggested that the culture experienced a transition from swidden ('slash and burn') to plough type cultivation. In addition, they raised animals. Remains included sheep, goat, cattle, horses, and swine. There is evidence they also traded wild animal skins with Black Sea towns. Some sites were defended by ditches and banks, structures thought to have been built to defend against nomadic tribes from the steppe. Dwellings were either of surface or semi subterranean types, with posts supporting the walls, a hearth in the middle, and large conic pits located nearby.
Жерлеу
Тұрғындар кремациямен айналысты. Жіібектелген қалдықтар үлкен, қолмен жасалған қыш ыдыстарға орналастырылды немесе үлкен шұңқырға орналастырылды және айналасында азық-түлік пен әшекейлер, мысалы спиральді білезіктер мен орта және соңғы Ла Тене типті фибулалар болды.
Құлдырау
Зарубинци мәдениетінің ыдырауы оның халқының бірнеше бағыттағы көшіп кетуімен байланысты. Орталық аймақтағы қоныстардың тығыздығы төмендейді, өйткені зарубинцидің соңғы топтары радиалды түрде, әсіресе оңтүстікке қарай Днепрдің ортаңғы, Десна және оңтүстік Донец өзендерінің орманды далалық аймақтарына қарай пайда болады. Шығыс Карпат / Подолия аймағындағы жергілікті мәдениеттерге әсер ету, сондай-ақ, аздап, солтүстікке орман аймағына әсер ету де айқын. Зарубинци топтарының қозғалысы қарқынды құрғақ климатпен байланысты, бұл тұрғындар биік үстірттердегі төбе бекіністерін тастап, оңтүстікке қарай өзен аңғарларына көшіп кетті. Бұл көбінесе оңтүстік қозғалысы оларды батысқа қарай жылжыған сармат топтарына (Дон аймағынан) және тракиялық кельт элементтеріне жақындатты. Біздің заманымыздың 3-ші ғасырына қарай орталық зарубинцидтер Киев мәдениетіне "ұйымдастырылды", ал батыс аймақтар Вильбарк мәдениетіне біріктірілді.