Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оланчито – Гондурас мемлекетінің Йоро департаментіне қарасты муниципалитет. 2023 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 49 750 адамды құрайды. Муниципалитет 1530 жылы негізделген және 70 ауыл, шамамен 300 кішкентай елді мекен мен 124 286 адамнан тұрады. Жергілікті жерде "Азаматтық қала" деп белгілі Оланчитоның басты саласы – ауыл шаруашылығы.
Olanchito is a municipality in the department of Yoro, Honduras, and a town with a population of 49,750 as of 2023. The municipality was founded in 1530 and comprises 70 villages, approximately 300 hamlets, and a population of 124,286. Known locally as the Civic City, Olanchito's main industry is agriculture.
Тарих
Гондурас жерін жаулап алу Эрнан Кортес Испанияның Орталық Америкадағы иелігін кеңейту үшін жіберген бірнеше экспедициялардың келуімен басталды. 1525 жылы ол кейіннен Атлантика теңізіне қарай маңызды портқа айналған және Гондурастың алғашқы астанасы болған Трухильо қаласын басып алды. Трухильо Оланчо аңғарындағы жаулық аймақты отарлау үшін форпост ретінде қызмет етті. Гондурас губернаторы Эрнандо де Сааведра Никарагуадағы әріптесі Педро Ариас Давиламен Оланчоның алтын кен орындары мен өзендері үшін дауласты. Аймақты бақылау үшін қарсылас испан топтары арасында бірнеше шайқастардан кейін Сан-Хорхе-де-Оланчо қаласы құрылды. Оланчоның жергілікті халқына қатыгездік көрсетілді, олар күтпеген жерден көтеріліс жасап, испандарға шабуыл жасады. 1526 жылы аман қалғандар тарады: кейбіреулері Касерес қаласына, ал басқалары Агуан аңғарына кетті. Гондурас губернаторы Диего де Сальседоның 1530 жылы қайтыс болуымен провинцияда хаос орнады, ал қонысты кеңейту және бағындырылмаған халықтарды жаулап алу мәселесі жалғасты. Оланчито елді мекенін кім құрғаны туралы мәліметтер әртүрлі, бірақ Антонио Вальехоның статистикалық жылнамасына сәйкес, қала 1530 жылы капитан Диего де Альварадомен Сан-Хорхе-де-Оланчо деген атпен негізделді. Гватемалалық тарихшы Хосе Мата Гавидияның айтуынша: "Бұл және басқа да игіліктер 30 сәуірге дейін Гватемалаға келді, Педро де Альварадо Мексикадан адамдар әкелді, ал Никарагуада табылғандарды Диего де Альварадо Хорхеге Оланчито деп аталатын қаланы табуға жіберді". Сан-Хорхе-де-Оланчито қаласы 1530 жылы Агуан өзенінің оң жағалауында құрылды. Оның алғашқы тұрғындары Сан-Хорхе-де-Оланчодан аман қалғандар және Педро де Альварадо жіберген басқа адамдар болды. 1540 жылы губернатор Франсиско де Монтехоға Оланчоны отарлауды жалғастыру бұйрық берілді. Ол өзінің офицері Алонсо Касересті жіберді, ол Сан-Хорхе-де-Оланчо (Вьехо) деп аталатын елді мекенді құрды. Алонсо де Реиносо содан кейін тума халқының шабуылдарынан тез арада жойылған Нуэво-Саламанка ауылын құрды. Оланчо кен өндіруші қала ретінде гүлденді, Truxillo және Puerto Caballos порттарынан жеткізілетін алтын мен күміс өндірді. Сан-Хорхе-де-Оланчо кейіннен Эль-Бокерон деп аталды және 1611 жылы толығымен қирады. Тарихшылар оның қирауын жанартаудың атқылауына немесе жер сілкінісіне байланыстырады, ал кейбір аңыздарда оны Киелі кітаптағы Содом мен Гоморра сияқты Құдайдың құлдырауымен байланыстырады. Осы апаттан аман қалғандар, бір ғасыр бұрынғыдай, бірнеше бағытта көшіп кетті. Кейбіреулері Джутикальпа қаласын құрды, ал басқалары Сан-Хорхе-де-Оланчито мен Truxilloға барды. Уақыт өте келе, адамдар Агуан өзенінің сол жағалауына көшіп, Агалтеканың туған ауылына баратын жолда Сан-Хорхе-де-Оланчо (Нуэво) деп аталатын жерді құрды. Қала тұрғындарының барлығы жаңа қонысқа көшіп кеткендіктен, ол Сан-Хорхе-де-Оланчито деп аталды, ал ескі орналасқан жер ескі қала немесе Сан-Хуан Эль-Севильяно деп аталды. Қазіргі Оланчито қаласының негізі қашан қаланғаны белгісіз, бірақ ол 1613 және 1620 жылдар аралығында болған болуы мүмкін. Жоғарғы аңғарды және Йороға апаратын жолды отарлаушылар мекендеген кезде, келесі орындар құрылды: 1657 жылы капитан Педро де Алиендо Санта-Барбара, 1682 жылы Дон Хосе де ла Круз Субиньяс және Санта-Крус. Инженер Луис Диес Наварро и Альбукерке (1742–1745) Испания короліне ұсынған есепте былай делінген: "Астанасы Комаягуа қаласы, және төрт қаласы бар: Грасиас-а-Диос департаментінің Грасиас-а-Диос, яғни Батыс, солтүстік-шығыста Сан-Педро-Сула, шығыста Сан-Хорхе-Оланчито. Сан-Хорхе-Оланчито партиясының алдында Сонагуэра, ал Truxillo порты жиырма лига қашықтықта".
The conquest of Honduras began with the arrival of several expeditions sent by Hernán Cortés to extend the domain of Spain in Central America. In 1525, he seized the town of Trujillo, which would later become an important Atlantic port and the first capital of Honduras. Trujillo served as an outpost for the colonization of the hostile territory of Olancho Valley. Hernando de Saavedra, Governor of Honduras, had a dispute with his counterpart in Nicaragua Pedro Arias Dávila over the rich gold deposits and rivers of Olancho. After several battles between rival Spanish groups for control of the area, the town of San Jorge de Olancho was established. The Olancho natives were mistreated, and unexpectedly rebelled and attacked the Spaniards; and Captain Juan de Grijalva, one of the conquerors of the Aztec empire, was killed in the rebellion. In 1526, the survivors scattered; some went to the town of Caceres, and others to the Valley of Aguan. With the death of Diego de Salcedo, Governor of Honduras, in 1530, the province was in chaos, and the issue of extending the settlement and continuing the conquest of unsubjugated people continued. Accounts differ as to who founded the Olanchito settlement but according to the statistical yearbook of Antonio Vallejo, the town was founded by Captain Diego de Alvarado in 1530, with the name of San Jorge de Olancho. According to Guatemalan historian José Mata Gavidia: "With these and other graces came to Guatemala D. Pedro de Alvarado, for the year April 30. bringing people of Mexico, and some that found here in Nicaragua, Diego de Alvarado sent brother Jorge to find the city, called Olanchito, in the province of Honduras". The town of San Jorge de Olanchito was founded in 1530 on the right bank of the Aguán river. Its first inhabitants were the few survivors of San Jorge de Olancho and others sent by Pedro de Alvarado, and it became a stage on El Camino Real (The Royal Road), which led from Truxillo to Olancho. In 1540, Governor Francisco de Montejo was ordered to continue the colonization of Olancho. He sent his officer Alonzo Caceres, who established a settlement named San Jorge de Olancho (Viejo). Alonso de Reinoso then founded the village of Nuevo Salamanca, which was rapidly depopulated due to continuing native attacks. Olancho was flourishing as a mining town, and produced huge amounts of gold and silver that were shipped from the ports of Truxillo and Puerto Caballos. San Jorge de Olancho later became known as El Boqueron, and was completely destroyed in 1611. Historians attribute its destruction to a volcanic eruption or an earthquake; and some legends attribute it to divine causes, akin to the Biblical Sodom and Gomorrah. The survivors of this catastrophe migrated in several directions as their ancestors had done a century earlier. Some founded the city of Juticalpa, and others went to San Jorge de Olanchito and Truxillo. Over time, people moved to the left bank of the Aguán river and established a place they called San Jorge de Olancho (Nuevo) on the route leading to the native village of Agalteca. Because all of the town's residents moved to the new settlement, it was named San Jorge de Olanchito and the old site became known as the old city, or San Juan El Sevillano. The exact date the present city of Olanchito was founded is unknown, though it may have been sometime between 1613 and 1620. As settlers colonized the upper valley and the road leading to Yoro, the following sites were established: Santa Barbara in 1657 by Captain Pedro de Aliendo, and Subiñas and Santa Cruz in 1682 by Don José de la Cruz. A report presented to the King of Spain by engineer Luis Diez Navarro y Albuquerque (1742–1745) said: "The capital is that city of Comayagua, and has four cities named Gracias a Dios Department Gracias a Dios, that is the West, San Pedro Sula at northeast, San Jorge Olanchito at Levante [east] Forward the Partido of San Jorge Olanchito is Sonaguera, and the Port of Truxillo twenty leagues distant"
Ағылшындардың басып кіруіне қатысты басқа бір құжатқа сәйкес: "1747 жылы британдықтар мискито тайпасымен бірге Сонагуэра ауылына келді, онда олар үлкен қылмыстар жасады және губернатор Табладаның белсенді ұстанымы болмаса, одан да көп зиян келтірер еді. Бұл туралы соңғысы айтты және олар Оланчито мен Оланчо Эль-Вьехоны қорқытудан тайынбағанын қосты". 1797 жылы Испания мен Англия арасында соғыс жалғасты, сонда былай делінген: "Осы айдың басында Комаягуа провинциясының Лорд-мэрі губернаторы Рамон Ангиано Оланчитодан былай хабарлады: 26 сәуірде түстен кейін сағат бесте британдықтар Truxillo портына екі әскери кеме мен бригант орналастырды, олар осы және басқа да жабдықтармен La Ofrecedora деп белгілі бір жерге барды, бұл губернатор-интенданттың артынан кетуіне тиімді көмектесті, Sona Guera төңірегінде орналасқан Оланчито әскерлерінің қатары арқылы". Осы жағдайға байланысты, 18 ғасырдың соңында Truxillo-ның Real Hacienda архиві мен қазынасы Оланчито қаласына көшірілді, ол осы күнге дейін сол жерде орналасқан.
According to another document concerning the invasion of the English: "In 1747, the British themselves with Miskito people Miskito natives came to Sonaguera village, where they committed great crimes and would have done more damage but for the energetic attitude of Governor Tablada. So says the latter and adds that those foreigners who spared no means to intimidate Olanchito and Olancho El Viejo." In 1797, there was still a war between Spain and England with the following being reported: "In part this Captaincy General directed by the Lord Mayor Governor of the Province of Comayagua, Ramon Anguiano, from Olanchito early this month have reported the following: On April 26, before five in the afternoon, the British placed, two warships and a brigantine at Truxillo Port given these and other provisions they went to the place known as La Ofrecedora, which contributed effectively to the back the Governor Intendant, as expressed through a cordon of Olanchito troops who had settled in around Sona Guera". Due to this situation, in the late 18th century, the archive and treasury of Real Hacienda de Truxillo were moved to the town of Olanchito, where it is still located to this date.
Демография
2013 жылғы Гондурас халық санағы бойынша Оланчито муниципалитетінің халқы 104 609 адамды құрады. Этностық құрамы келесідей болды: 93,81% метис, 3,26% еуропалық, 2,29% үнді миссиясы (1,56% толупан), 0,60% қара немесе афро-гондурастық және 0,04% басқалар.
According to the 2013 Honduras census, Olanchito municipality had a population of 104,609. The racial demographics were the following: 93.81% Mestizo, 3.26% White, 2.29% Indigenous (1.56% Tolupan), 0.60% Black or Afro Honduran, and 0.04% others.
Экономикалық даму
2017 жылдың шілде айынан бастап Оланчито білім беру, өнеркәсіп, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы салаларындағы үлкен жетістіктерінің нәтижесінде Йоро департаментінің ең маңызды қаласы болып табылады. Қаланың экономикалық дамуына 1899 жылы Агуан аңғарында құрылған және Гондурас үкіметінің жұмысында, сондай-ақ жергілікті даму мәселелерінде маңызды рөл атқарған Standard Fruit Company американдық компаниясының ықпалы зор болды. Оның қазіргі қызметі Global G.A.P стандартымен сертификатталған.
As of July 2017, Olanchito is the most important city in the department of Yoro due to its growing achievements in education, industry, livestock, and agriculture. The city's economic development was influenced by the presence of the Standard Fruit Company, an American company that based itself in the Aguan Valley in 1899, and played a significant role in the government of Honduras and in local development issues. Its practices are now Global G. A. P certified.
Спорт
Жергілікті футбол клубы Social Sol Гондурас екінші лигасынде ойнайды және өз алаңындағы ойындарын Estadio San Jorge стадионында өткізеді.
The local football club Social Sol plays in the Honduran second division, and plays home games at Estadio San Jorge.