Кіріспе

Британ армиясының генерал-майоры сэр Джон Хэнбери Уильямс (1859–1946) – британ армиясының офицері, соғыс министрінің әскери хатшысы қызметін атқарған, кейін Шотландиядағы әкімшілік басқармасын басқарған бригадир генерал. Ол 1911–1921 жылдар аралығында Канаданы Халықаралық Олимпиада комитетінде (ХОК) өкілдік етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ресейлік Ставкадағы британдық әскери миссияның басшысы болды және патша Николай II-ге тікелей қатынасы болды.

Ерте өмір

Джон Хэнбери Уильямс – Монмутшир графының Колдбрук Паркінде тұратын Фердинанд Хэнбери Уильямстың ең кіші ұлы. Ол Веллингтон колледжінде оқыған.

Мансап

Ханбери Уильямс Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжіне оқуға түсіп, 1878 жылы 43-ші жеңіл жаяу әскерге офицер болып тағайындалды. 1882 жылғы ағылшын-египет соғысында генерал-лейтенант сэр Э. Хэмлидің адъютанты болды. Сол жылы Тель-Эль-Кебир шайқасына қатысып, есімдер тізімінде аталды. 1884 және 1885 жылдары Мадрас губернаторы Сер М. Е. Грант Даффтың қосымша адъютанты қызметін атқарды. Ханбери Уильямс 1892-1897 жылдары 3-ші Оксфордшир жеңіл жаяу әскерінің адъютанты болды. 1899-1900 жылдары Екінші Бур соғысында қызмет етіп, есімдер тізімінде аталды. 1897-1900 жылдары сэр Альфред Милнердің әскери хатшысы, ал 1900-1903 жылдары соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшының әскери хатшысы болды. 1904-1909 жылдары Канаданың генерал-губернаторының хатшысы және әскери хатшысы қызметін атқарды. 1909-1914 жылдары Шотландиядағы әкімшілік басқармасын басқарған бригадир-генерал болды. 1911 жылы Канада атынан Халықаралық Олимпиада комитетіне (ХОК) мүше болып сайланды және 1921 жылға дейін ХОК құрамында жұмыс істеді. 1914 жылы Бас штабқа жұмысқа орналасты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде орыс Ставкасымен британдық әскери миссиясын басқарды және есімдер тізімінде аталды. Ол Ресей басшыларының арасында танымал болды, себебі ол Чарльз Ханбери Уильямстың туысы еді. Дэвид Ллойд Джордж кейін өзінің "Соғыс естеліктерінде" (1930 жылдары жарық көрген) оның сүйкімді, еңбекқор және кінәларды ренжітпестен айта білетін адам болғанын жазды. Алайда тарихшы Джордж Кассар оның Шығыс Еуропа туралы білімі шамалы болғанын және орыс тілінде сөйлей алмағанын, сондықтан орыс генералдарымен француз тілінде сөйлесуге мәжбүр болғанын жазады; ол француз әріптесі генерал де Лагуишпен шектеулі қарым-қатынаста болды. Ол сондай-ақ британдық әскери атташе лейтенант-полковник Альфред Нокспен (1911 жылдан бері Ресейде болған және Ханбери Уильямстың лауазымына қызғанышпен қараған) және Нокстің көмекшісі капитан Джеймс Блэрмен де шектеулі қарым-қатынаста болды. Бұл екеуі де орыс тілінде сөйлей білді, ал Нокс көбінесе Блэр Петроградта қалғанда Ресей армиясын аралап шықты. Бұл лауазым Ханбери Уильямсқа патшаға тікелей қатынас жасау мүмкіндігін берді. Кейін ол "Мен білген император Николай II" атты кітап жазды, ол 1922 жылы жарық көрді. 1917 жылдың тамызынан 1918 жылдың наурызына дейін Гаагадағы және 1918 жылдың сәуірінен 1918 жылдың желтоқсанына дейін Берндегі британдық әскери тұтқындар департаментін басқарды. 1919 жылы әскерден зейнетке шықты. 1920-1934 жылдары Англия патшасының сарайындағы Дипломатиялық корпустың маршалы болды. Ханбери Уильямс 1918 жылдан өліміне дейін Оксфордшир және Букингемшир жеңіл жаяу әскерінің полковнигі болды, оның орнына генерал сэр Бернард Пейджет тағайындалды. 1934 жылдан бастап патшаның қосымша ат әскері болды. Ханбери Уильямс 1899 жылы Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің серігі (CMG) және 1917 жылы Бат орденінің кавалер-командующийі (KCB) болып тағайындалды. Корольдік Виктория орденінде ол 1902 жылғы қарашадағы туған күні құрметіне командир (CVO) болып тағайындалды, 1908 жылы кавалер-командующий (KCVO) және 1926 жылы Ұлы крест (GCVO) орденімен марапатталды.

Жеке өмір

Джон Хэнбери Уильямс 1888 жылы Эмиль Рейстің кіші қызы Энни Эмилиге үйленді, олардың төрт баласы болды. 1933 жылы әйелі одан бұрын қайтыс болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресейде өз көзімен көргендерінің әсерінен Ханбери Уильямс большевизмнің жақтаушысына айналды және соғыстан кейін Ұлыбританияда құрылған, осы саяси идеологияның таралуына қарсы күресу мақсатындағы "Еркіндік лигасының" негіс қалаушыларының бірі болды. 1934 жылы ол Англияда "Распутин, ақымақ монах" (АҚШ атауы: Распутин және императрица) фильмі көрсетілгеннен кейін Metro Goldwyn Mayer Pictures Limited компаниясына қарсы Ресейдің әйгілі және сәтті абыройға нұқсан келтіру ісінде княгиня Ирина Александровнаның куәсі ретінде пайда болды. Өмірінің соңында сэр Джон Хэнбери Уильямс Виндзор сарайындағы Генри III мұнарасындағы пәтерде тұрды және 1946 жылдың 19 қазанында, сексен жеті жасқа толып қайтыс болды. Оның үлкен ұлы – сэр Джон Колдбрук Ханбери Уильямс (1892–1965), ал тағы бір ұлы, лейтенант Чарльз Фердинанд Рейс Ханбери Уильямс 1916 жылы Оксфордшир және Бэкингемшир жеңіл әскерінде қызмет етіп жатып қаза тапты.