Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1978 жылы 29 мамырда Панзос ауылында әскер тарапынан 30-дан 106-ға дейін жергілікті тұрғындарды өлтірген қырғын орын алды (сандар әртүрлі). Панзос атауы жақын орналасқан Полочич өзені мен аллигаторлар мен құстарға толы батпақтарға сілтеме жасай отырып, "жасыл сулар мекені" деген мағынаны білдіреді.
On 29 May 1978, the village of Panzós was the site of a massacre in which between 30 and 106 local inhabitants (figures vary) were killed by the army. The name Panzós means "place of the green waters" in reference to the nearby Polochic River and swamps full of alligators and birds.
Тарих
Полочич өзенінің аңғарында бастапқыда Q'eqchi' және Poqomchi' халықтары мекен еткен. Доминго Хуарес айтуынша, алғашқы испан елді мекені 1825 жылдың 11 қазанында негізі салынған, алайда басқа тарихшылар 1861 жылдың 11 қазанын негіздеу күні деп көрсетеді. Кейіннен, 1871 жылғы №38 үкімет қаулысы, барлық Гватемала муниципалитеттерін Ұлттық Ассамблеяға өкілдер сайлауға шақырды, онда Панзос 35-ші округтегі қала ретінде көрсетілген. 1891 жылы Панзос Альта-Верапаз департаментінің құрамына кірді. 1871 жылғы Либерал революциясынан кейін президент Юсто Руфино Барриос (1873-1885) аймақтағы неміс қоныс аударушыларына жер беруді бастады. №170 Жарғымен (немесе Халық санағы Жарғысымен) үкімет осы уақытқа дейін қорғалып келген жерлерді тәркілеуге рұқсат берді, бұл немістер мен либералды әскери шенеуніктерге өздеріне жер алуды жеңілдету үшін жасалды. Осыдан бастап аймақтағы негізгі сауда және ауыл шаруашылығы қызметі кофе, кардамон және банан өндірісіне ауысты. Сол жылдардағы өндірістік жүйенің ерекшелігі – бірнеше иеленушілердің жерді шоғырландыруы және тума халқының заңды түрде пайдалануына негізделген "хасиенда тәуелділігі" болды. 1880 жылдары Панзос кофе экспорты үшін кеңінен қолданылатын маңызды өзен портына айналды. Дайын өнімдер нашар күтілген жолдармен өгіздермен тасымалданды немесе шағын қайықтармен арналар арқылы портына жеткізіліп, онда ірі кемелерге тиеліп, Кариб теңізіне, содан кейін Еуропаға немесе басқа бағыттарға жіберілді. Бұл көне жүйе 1890 жылдары Верапаз темір жолы салынысымен күрт өзгерді.
The Polochic river valley was originally inhabited by Q'eqchi' and Poqomchi' peoples. The first Spanish settlement, according to Domingo Juárez, was founded there on 11 October 1825; however, other historians specify 11 October 1861 as its foundation date. Later on, government decree #38 of 1871, in which all Guatemalan municipalities were asked to elect representatives to the National Assembly, shows Panzós a town in District 35. In 1891, Panzós became part of Alta Verapaz Department. After the Liberal revolution of 1871, president Justo Rufino Barrios (1873 1885) started granting land to German settlers in the area. By Decree #170 (or Census Decree), the government allowed confiscation of Indigenous land that had remained protected up to that point to make it easier for the Germans and liberal military officers to get land of their own. Since then, the main commercial and agricultural activity in the region has been coffee, cardamom, and bananas. The main characteristics of the productive system of those years was the accumulation of land by a few owners and a sort of "hacienda servitude" based on the legal exploitation of the natives. In the 1880s, Panzós had become a very important commercial river port heavily used for coffee exports. The finished product was carried by oxen carts over poorly kept roads or on small boats through creeks to the port, and from there it was loaded into larger ships and sent to the Caribbean Sea and then on to Europe or other destinations. This archaic system changed drastically in the 1890s, once the Verapaz Railroad was built.
Климат
Панзос тропикалық муссондық климатқа ие (Кёппен: Am).
Panzós has a tropical monsoon climate (Köppen: Am).