Қасиетті кітапты оқу, зерделеу және дұға ету дәстүрі
Lectio Divina
Қасиетті Жазуларды оқу, зерделеу және дұға арқылы Құдаймен байланыс орнатуға көмектесетін Lectio Divina – дәстүрлі христиан тәжірибесі. Негізгі қадамдары: оқу, зерделеу, дұға, contemplation.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәстүрлі монахтық практика
Traditional monastic practice
Батыс христиандығында Lectio Divina («Құдайдан келген оқу» деген латын тілінде) – Құдаймен бірлікке жетуді және Құдай сөзінің білімін арттыруды мақсат ететін, Киелі Жазуларды оқу, зерделеу және дұға етудің дәстүрлі монахтық тәжірибесі. Бір түсіндірушінің пікірінше, ол Киелі Жазуларды зерттелетін мәтін ретінде емес, тірі сөз ретінде қарастырады. Дәстүр бойынша Lectio Divina төрт жеке қадамнан тұрады: оқу; зерделеу; дұға ету; ойға далдау. Біріншіден, Киелі Кітаптан бір үзінді оқылады, содан кейін оның мағынасы туралы ой жүгіртеді. Бұдан кейін Құдай Сөзіне дұға ету және ойға далдау келеді. Lectio Divina-ның негізгі мақсаты – Киелі Жазулардың теологиялық талдауы емес, оларды Мәсіхті олардың мағынасының кілті ретінде қарастыру. Мысалы, Исаның Жохан 14:27-де айтқан: «Мен сендерге тыныштық қалдырамын, Өзімнің тыныштығымды беремін» деген сөзіне қатысты, талдау тәсілі Соңғы кешкі ас кезіндегі сөздің себебін, Киелі кітаптағы контекстін және т.б. қарастырады. Алайда Lectio Divina-да ізбасар оны «бөліп қарастырудың» орнына Мәсіхтің тыныштығына «енуге» және оны бөлісуге тырысады. Киелі Жазуларды зерделеу мен түсіндірудің тамыры 3 ғасырдағы Оригенге дейін жетеді, содан кейін Амвросий оны Августинге үйретті. Ал оның маңыздылығы 21 ғасырдың басында Рим Папасы Бенедикт XVI тарапынан расталды.
In Western Christianity, Lectio Divina (Latin for "Divine Reading") is a traditional monastic practice of scriptural reading, meditation and prayer intended to promote communion with God and to increase the knowledge of God's word. In the view of one commentator, it does not treat Scripture as texts to be studied, but as the living word. Traditionally, Lectio Divina has four separate steps: read; meditate; pray; contemplate. First a passage of Scripture is read, then its meaning is reflected upon. This is followed by prayer and contemplation on the Word of God. The focus of Lectio Divina is not a theological analysis of biblical passages but viewing them with Christ as the key to their meaning. For example, given Jesus' statement in John 14:27: "Peace I leave with you; my peace I give unto you", an analytical approach would focus on the reason for the statement during the Last Supper, the biblical context, etc. In Lectio Divina, however, the practitioner "enters" and shares the peace of Christ rather than "dissecting" it. The roots of scriptural reflection and interpretation go back to Origen in the 3rd century, after whom Ambrose taught them to Augustine of Hippo. and its importance was affirmed by Pope Benedict XVI at the start of the 21st century.
Бастапқы бастамасы
Батыс монастырлық қауымдарының пайда болуына дейін, Lectio Divina негізін қалауға маңызды үлес 3 ғасырда Оригеннің «Киелі жазбаларды құдайлық нысан ретінде» қарауымен қосылды. Неокесариялық Григорийге жазған хатында Ориген былай деп жазды: «Құдай сөздерін оқығанда, көптеген адамдардан жасырылған олардың мәнін іздеңіз». Ориген Киелі жазбалардағы «Сөз» (яғни Логос) жандарға айналғанына сенді, сондықтан оқырмандар мен тыңдаушыларға әсер ете алады және оларды үйрете алады. Ориген Киелі кітапты оқудың қарапайым ойлардан асып, «Құдай сөзінде» жасырылған жоғары даналықты ашуға көмектесетінін айтты. Оригеннің пікірінше, Киелі жазбаларды түсіндірудің басты тұлғасы – Мәсіх. Оның ойынша, барлық Киелі жазбалар Мәсіхке қарағанда екінші орында тұрады және олар тек Мәсіх Құдай Сөзі ретінде айтылғанда ғана аян болып табылады. Осы тұрғысынан алғанда, Мәсіхті «түсіндіру кілті» ретінде пайдалану Киелі кітаптағы хабарды ашады. Оригеннің Киелі кітапты түсіндірудегі «алғашқы рөлін» Рим папасы Бенедикт XVI мойындады. Оригеннің әдістерін Миландық Амвросий 4 ғасырдың соңында үйреніп, оларды Әулие Августинге үйретті, осылайша Батыс шіркеуінің монастырлық дәстүрлеріне енгізді. 4 ғасырда, Шөл әкелері Палестина мен Египет шөлдерінде Құдайды іздеуді бастағанда, олар Шығыс шіркеуінде сақталған христиандық монахтар өмірінің алғашқы үлгілерін жасады. Бұл ерте қауымдар монастырлық ортада «үнемі дұға ету» дәстүрін қалыптастырды. Шөлдегі монахтар Киелі жазбаларды көпшілік алдында оқып, содан кейін оларды жеке бөлмелерінде қайталап оқығанмен, бұл кейіннен Lectio Divina болып дамыған тәжірибеден өзгеше болды, себебі ол медитацияны қамтымады.
Before the beginning of the Western monastic communities, a key contribution to the foundation of Lectio Divina came from Origen in the 3rd century, with his view of "Scripture as a sacrament". In a letter to Gregory of Neocaesarea Origen wrote: "[W]hen you devote yourself to the divine reading seek the meaning of divine words which is hidden from most people". Origen believed that The Word (i. e. Logos) was incarnate in Scripture and could therefore touch and teach readers and hearers. Origen taught that the reading of Scripture could help move beyond elementary thoughts and discover the higher wisdom hidden in the "Word of God". In Origen's approach, the major interpretive element of Scripture is Christ. In his view all Scriptural texts are secondary to Christ and are only revelations in as much as they refer to Christ as The Word of God. In this view, using Christ as the "interpretive key" unlocks the message in Scriptural texts. The "primordial role" of Origen in interpreting Scripture was acknowledged by Pope Benedict XVI. Origen's methods were then learned by Ambrose of Milan, who towards the end of the 4th century taught them to Saint Augustine, thereby introducing them into the monastic traditions of the Western Church thereafter. In the 4th century, as the Desert Fathers began to seek God in the deserts of Palestine and Egypt, they produced early models of Christian monastic life that persisted in the Eastern Church. These early communities gave rise to the tradition of a Christian life of "constant prayer" in a monastic setting. Although the desert monks gathered to hear Scripture recited in public, and would then recite those words privately in their cells, this was not the same practice as what later became Lectio Divina since it involved no meditative step.
6 - 12 ғасырлардағы монастырлық
Оригеннен кейін, Әулие Амвросий, Әулие Августин және Пуатьелік Әулие Гилари сияқты шіркеу әкелері Киелі кітапты оқу үшін Lectio Divina және Lectio Sacra терминдерін қолданды. Жан Леклерк, OSB-ге сәйкес, Lectio Divina ортағасырлық дәстүрінің негізін қалаушылар – Әулие Бенедикт және Папа Григорий I. Дегенмен, олар қолданған әдістердің алдындағы үлгілері еврей және грек тілдерінде де кездеседі. Бұл дәстүрлерді біріктіретін мәтін – Римдіктерге 10:8–10, онда елші Пауыл Құдай сөзінің сенушінің «аузында немесе жүрегінде» екенін айтады. Киелі кітап мәтінін жаттап оқу Lectio Divina-ның негізі болды. «Дұға етіп, еңбек ет» (Ora et labora) ұранымен бенедиктиндік монастырьдағы күнделікті өмір үш элементтен тұрды: литургиялық дұға, қолмен еңбек және Lectio Divina – Киелі кітапты тыныш, дұғамен оқу. Киелі жазбаларды баяу және оймен оқу, содан кейін оның мағынасы туралы терең ойлау – олардың медитациясы болды. Бұл рухани практика «құдайлық оқу» немесе «рухани оқу» деп аталады, яғни lectio divina. Бенедикт былай деп жазды: «Бос жату – жанның жауы. Сондықтан, бауырластар қолмен еңбек ету үшін де, дұғамен оқу үшін де белгілі уақыттарды бөлуі керек [lectio divina].» Әулие Бенедикттің Ережесінің (48-тарау) Lectio Divina үшін нақты уақыттар мен тәртіптерді белгілейтін ережелері бар. Монастырь қауымдастығының барлығы жексенбі күні оқуға қатысуы керек еді, басқа міндеттері барларды қоспағанда. 12 ғасырдың басында Клерволық Әулие Бернард Цистерциандық тәртібінде Lectio Divina-ның маңыздылығын қайтадан атап көрсетуге үлкен үлес қосты. Бернард Lectio Divina-ны және Киелі Рухтың жетелеуімен ой жүгіртуді христиандық руханиятты нығайтудың кілті деп санады.
After Origen, Church Fathers such as St. Ambrose, St. Augustine, and St. Hilary of Poitiers used the terms Lectio Divina and Lectio Sacra to refer to the reading of Scripture. According to Jean Leclercq, OSB, the founders of the medieval tradition of Lectio Divina were Saint Benedict and Pope Gregory I. However, the methods that they employed had precedents in the biblical period both in Hebrew and Greek. A text that combines these traditions is Romans 10:8–10 where Apostle Paul refers to the presence of God's word in the believer's "mouth or heart". It was the recitation of the biblical text that provided the rationale for Lectio Divina. With the motto Ora et labora ("Pray and work"), daily life in a Benedictine monastery consisted of three elements: liturgical prayer, manual labor and Lectio Divina, a quiet prayerful reading of the Bible. This slow and thoughtful reading of Scripture, and the ensuing pondering of its meaning, was their meditation. This spiritual practice is called "divine reading" or "spiritual reading"i. e. lectio divina. Benedict wrote "Idleness is the enemy of the soul. Therefore, the brethren should have specified periods of manual labor as well as for prayerful reading [lectio divina]." The Rule of Saint Benedict (chapter #48) stipulated specific times and manners for Lectio Divina. The entire community in a monastery was to take part in the readings during Sunday, except those who had other tasks to perform. Early in the 12th century, Saint Bernard of Clairvaux was instrumental in re emphasizing the importance of Lectio Divina within the Cistercian order. Bernard considered Lectio Divina and contemplation guided by the Holy Spirit the keys to nourishing Christian spirituality.
12-ші ғасырдың аяғында ресми түрде
Киелі кітапты оқудан бастап, терең ойға дайырарлық зерделенуге, дұғаға және Құдайға деген махаббатқа толы сезімге қадам салмақ – бұл прогресті алғаш рет 12-ші ғасырдың соңында қайтыс болған Гранде-Шартрез монастырының преиоры, картузиандық монах Гиго II ресми түрде сипаттады. Картузиандық орден Бенедикт ережесін емес, өз ережесін – «Статуттарды» ұстанады. Гиго II-нің «Монахтардың баспалдағы» атты кітабы «көңілдік өмір туралы хат» деген қосымша тақырыппен жарық көрді және батыс мистикалық дәстүрінде әдістемелік дұғаның алғашқы сипаттамасы болып саналады. Гигоның төрт сатысында бірінші кезекте оқылады, ол мәтіннің мағынасы туралы ойлауға (яғни терең ойға дайырарлық зерделенуге) әкеледі; бұл процесс өз кезегінде адамды үшінші сатыда дұға арқылы жауап беруге итермелейді. Төртінші саты – дұғаның, өз кезегінде, Құдайдың алдындағы тыныштық пен сабырлық сыйлығына, яғни көңілдік ойға жетелеуі. Гиго осы дұғаның төрт сатысын латын тілінде lectio, meditatio, oratio және contemplatio деп атады. 13-ші ғасырда кармелиттердің Әулие Альберт ережесінде Құдай Сөзін күнделікті дұға ете отырып терең ойға дайырарлық зерделену, яғни Құдай заңын күні-түні ойша шағу міндеттелді. Lectio Divina күнделікті литургиялық рәсімдермен бірге, бүгінгі күнге дейін Кармельдегі дұғаның негізгі тірегі болып табылады. Lectio Divina-ны Доминикан орденінің негізін қалаушы, Әулие Доминик де Гусман қолданған. 14-ші ғасырда Герард Зутфен өзінің маңызды еңбегі «Рухани өрлеулер туралы» жазу үшін «Гигоның баспалдағынан» үлгі алды. Зутфен Киелі кітапты оқымай терең ойға дайырарлық зерделенуден сақтандырды және оқудың сананы дайындап, терең ойға дайырарлық зерделенудің қателікке ұшырауына жол бермейтінін үйретті. Сол сияқты, ол терең ойға дайырарлық зерделенудің сананы көңілдік ойға дайындау үшін қажет екенін де айтты.
The progression from Bible reading, to meditation, to prayer, to loving regard for God, was first formally described by Guigo II, a Carthusian monk and prior of Grande Chartreuse who died late in the 12th century. The Carthusian order follows its own Rule, called the Statutes, rather than the Rule of St Benedict. Guigo II's book The Ladder of Monks is subtitled "a letter on the contemplative life" and is considered the first description of methodical prayer in the western mystical tradition. In Guigo's four stages one first reads, which leads to think about (i. e. meditate on) the significance of the text; that process in turn leads the person to respond in prayer as the third stage. The fourth stage is when the prayer, in turn, points to the gift of quiet stillness in the presence of God, called contemplation. Guigo named the four steps of this "ladder" of prayer with the Latin terms lectio, meditatio, oratio, and contemplatio. In the 13th century the Carmelite Rule of St. Albert prescribed to Carmelites the daily prayerful pondering on the Word of God, namely to ruminate day and night the Divine Law. Lectio Divina alongside the daily celebration of liturgy is to this day the pillar of prayer in Carmel. Lectio Divina was practiced by St. Dominic de Guzman, founder of the Dominican order. In the 14th century, Gerard of Zutphen built on "Guigo's Ladder" to write his major work On Spiritual Ascents. Zutphen warned against considered meditation without reading of Scripture, and taught that the reading prepares the mind, so meditation will not fall into error. Similarly, he taught that meditation prepares the mind for contemplation.
XVI ғасыр
XVI ғасырдың басында "әдістемелік дұға" әдістері Испанияға жетті және Кресттік Иоанн өзінің монахтарына Гуиго II-нің төрт сатысын үйретті. Сол ғасырда Джон Кальвин сияқты протестант реформаторлары Lectio Divina-ны қолдауды жалғастырды. 2005 жылғы 6 қарашадағы Ангельский үндеуінде Бенедикт XVI Лектио Дивинадағы Киелі Рухтың рөлін атап өтті: Рим епархиясының дін қызметкерлеріне жыл сайынғы Үлкен оразалық үндеуінде Папа Бенедикт, негізінен 2008 жылғы Епископтар Синодынан кейін, Киелі кітапқа қатысты Лектио Дивинаның маңыздылығын атап өтті, 2012 жылы ол Ефестіктерге 4:1–16-ны Шіркеу алдында тұрған кейбір мәселелер туралы сөйлеген сөзінде пайдаланды. Осыған дейін ол және Папа Иоанн Павел II сұрақ-жауап форматын қолданған болатын. "Лектио Дивинаның бір шарты – ой-сана мен жүрек Киелі Рухпен, яғни Киелі жазбаларды шабыттандырған Киелі Рухпен нұрланып, оларға 'ізетпен құлақ беру' ниетімен жақындасу болып табылады". XX ғасырдың соңынан бері Лектио Дивина монахтардан тыс аймақтарда танымал болды және көптеген католиктер, сондай-ақ кейбір протестанттар оны тәжірибе етеді, кейде әр сессиядан кейін ойлары мен толғаныстарын жазатын "Лектио журналын" жүргізеді. Лектио Дивинаның маңыздылығы Англикан қауымдастығында да баса айтылады.
By the beginning of the 16th century, the methods of "methodical prayer" had reached Spain and St. John of the Cross taught the four stages of Guigo II to his monks. During the century, Protestant Reformers such as John Calvin continued to advocate the Lectio Divina. In his November 6, 2005 Angelus address, Benedict XVI emphasized the role of the Holy Spirit in Lectio Divina: In his annual Lenten addresses to the priests of the Diocese of Rome, Pope Benedict – mainly after the 2008 Synod of Bishops on the Bible – emphasized Lectio Divina importance, as in 2012, when he used Ephesians 4:1–16 on a speech about certain problems facing the Church. Beforehand, he and Pope John Paul II had used a question and answer format. "One condition for Lectio Divina is that the mind and heart be illumined by the Holy Spirit, that is, by the same Spirit who inspired the Scriptures, and that they be approached with an attitude of 'reverential hearing'." Since the latter part of the 20th century, the popularity of Lectio Divina has increased outside monastic circles and many lay Catholics, as well as some Protestants, practice it, at times keeping a "Lectio journal" in which they record their thoughts and contemplations after each session. The importance of Lectio Divina is stressed in the Anglican Communion as well.
Lectio Divina-ның төрт қиылымы
Тарихи тұрғыдан алғанда, Lectio Divina монастырлардағы монахтар атқаратын "қоғамдық амал" болған. Оны жеке адам да орындай алады, бірақ оның қоғамдық жағын ұмытпау керек. Шығыс христиандығындағы медитациялық тәжірибелерден, мысалы, Иса дұғасы көп рет қайталанатын есихазмнан айырмашылығы, Lectio Divina әртүрлі уақытта әртүрлі Киелі Жазу үзінділерін пайдаланады. Бір үзінді бірнеше рет қайталанса да, Lectio Divina қайталауға негізделген амал емес.
Historically, Lectio Divina has been a "community practice" performed by monks in monasteries. Although it can be taken up individually, its community element should not be forgotten. Unlike meditative practices in Eastern Christianity – for instance, hesychasm, where the Jesus Prayer is repeated many times – Lectio Divina uses different Scripture passages at different times. Although a passage may be repeated a few times, Lectio Divina is not essentially repetitive in nature.
Lectio ("оқу")
Бұл – Құдайдың Өзінің Киелі Рухы арқылы бізге ашқан нәрсесі. Киелі Рухтың іздемейтін нәрсесі жоқ, тіпті Құдайдың ең терең сырларына дейін барлығын зерттейді. Жақия 1:26-да Жақыннан суға шомылдырушы айтқандай: «Сендердің араларыңда сендер білмейтін Біреу тұр», – дайындық кезеңі оқылған мәтінде Мәсіхті табуға сананы ашуға көмектесуі керек. Дайындықтан кейін Lectio Divina-ның алғашқы қадамы – жазбаларды баяу және салмақты оқу, мүмкін бірнеше рет қайталау. Бұл оқудың Киелі кітаптағы негізі – Римдіктерге 10:8–10 аяттарында және Құдай сөзінің сенушінің «аузында немесе жүрегінде» болуында жатыр. Мұқият оқу арқылы тереңірек түсінікке жетуге болады. Талдау тәсілі Исаның неге осылай айтқанына, оның Соңғы кешкі ас кезінде айтылғанына және Киелі кітаптағы оқиғаның контекстіне назар аударады. Басқа теологиялық талдаулар да болуы мүмкін, мысалы, Құдайдың қозысы Исаның Әкесінің еркіне бағыну арқылы әкелген бейбітшіліктің құны және т.б. Рим Папасы Бенедикт XVI Lectio Divina-ны және Киелі кітапқа негізделген дұғаларды нұсқаушы жарық және бағыт-бағдар көзі ретінде пайдаланудың маңыздылығын атап көрсетті және: «Құдай Сөзі біздің аяғымызға шам, ал жолымызға нұр екенін ешқашан ұмытпауымыз керек» деді. Киелі Рухтың ойша дұға етудегі рөлі христиандық рухани жазушылар тарапынан ғасырлар бойы баса көрсетілді. 12 ғасырда Бернард Клерволық Киелі Рухты Мәңгілік Әкеден келген сүйіспеншілік сыйға теңеді, ол ойша дұға ететін адамға Құдаймен бірігуді сезінуге мүмкіндік береді. 14 ғасырда Ричард Ролл ойша дұғаны жанды махаббатпен Құдайға біріктіретін жол деп қарастырды және Киелі Рухты ойша дұғаның ортасы деп санады. Теологиялық тұрғыдан алғанда, Құдайдың инабаты – ойша дұғаның бастауы немесе себебі болып есептеледі, ал оның пайдасы Киелі Рухтың сыйлары арқылы жеткізіледі.
quote |these are the things God has revealed to us by his Spirit. The Spirit searches all things, even the deep things of God|1 Corinthians 2:9–10. As in the statement by John the Baptist in John 1:26 that "in the midst of you standeth one whom ye know not," the preparatory step should open the mind to finding Christ in the passage being read. Following the preparation the first movement of Lectio Divina is slow and gradual reading of the scriptural passage, perhaps several times. The biblical basis for the reading goes back to Romans 10:8–10 and the presence of God's word in the believer's "mouth or heart". The attentive reading begins the process through which a higher level of understanding can be achieved. An analytical approach would focus on why Jesus said that, the fact that it was said at the Last Supper, and the context within the biblical episode. Other theological analysis may follow, e. g. the cost at which Jesus the Lamb of God provided peace through his obedience to the will of the Father, etc. Pope Benedict XVI emphasized the importance of using Lectio Divina and prayers on Scripture as a guiding light and a source of direction and stated "It should never be forgotten that the Word of God is a lamp for our feet and a light for our path." The role of the Holy Spirit in contemplative prayer has been emphasized by Christian spiritual writers for centuries. In the 12th century, Saint Bernard of Clairvaux compared the Holy Spirit to a kiss by the Eternal Father which allows the practitioner of contemplative prayer to experience union with God. In the 14th century, Richard Rolle viewed contemplation as the path that leads the soul to union with God in love, and considered the Holy Spirit as the center of contemplation. From a theological perspective, God's grace is considered a principle, or cause, of contemplation, with its benefits delivered through the gifts of the Holy Spirit.