Кіріспе

Дін

Бахаи дінінің негізгі ұстанымдарының бірі – ерлер мен әйелдер тең, ал екі жыныстың теңдігі планетаның бірігуі үшін маңызды рухани және моральдық өлшем, сондай-ақ бейбітшілікке қол жеткізудің алғы шарты болып табылады. Бахаи ілімдері осы қағиданы жеке, отбасылық және қоғамдық өмірде іске асырудың маңыздылығын ерекше атап көрсетеді. Дегенмен, бахаи дініндегі екі жыныстың толық рухани және әлеуметтік теңдігі бір-бірімен толықтай бірдей болуды білдірмейді, сондықтан өмірдің кейбір салаларында жыныстық ерекшеліктер мен айырмашылықтар сақталады. Маңыздысы, әйелдер ұлттық және халықаралық деңгейдегі Бахаи басқару органдарында сайланып, тағайындалатын көптеген лауазымдарда қызмет ете алады және қызмет етеді, бірақ оларға Бахаи дінінің жоғарғы басқару институты – Әлемдік Әділет Үйінің мүшелері болуға рұқсат етілмейді.

Теңдік

Ерлер мен әйелдердің теңдігі – Бахаи дінінің негізін қалаушы Бахаулланың жазбаларында, әсіресе оның ұлы және таңдалған түсіндірмешісі Абдул-Баханың жазбаларында және сөздерінде нақты көрсетілген Бахаи қағидасы. Шын мәнінде, қыздардың білімі ұлдардың білімінен маңыздырақ саналады және осы себепті басымдыққа ие. Бахаи көзқарасы бойынша, әйелдер әрқашан ерлерге тең болған, ал әйелдердің осы теңдікке жетпеуінің себебі – жеткілікті білім беру және әлеуметтік мүмкіндіктердің болмауы, сондай-ақ ерлердің әйелдердің шынайы әлеуетін дамытуына кедергі келтіретін физикалық күштерін пайдалануы. Әйелдер мен еркектер Құдай алдында тең. Бахаулла былай деп жазды:
“Жоғары, жоғарысырақ – ол, әйелдер мен ерлер арасындағы айырмашылықты жойған және үйлесімді орнатқан. Жоғары Қаламның күші құлдары мен құлшындары арасындағы шекараны жойды және барлығына бірдей мәртебе мен дәреже берді.” Бахаулла да, Абдул-Баха да әлемдік бірліктің маңызды аспектісі – қоғамдағы әйелдік және ерлік ықпалдың тепе-толықтығы екенін жазды және әйелдердің ықпалының күшеюі соғыстардың тоқтатылуына және тұрақты бейбітшілікке қол жеткізуге мүмкіндік беретінін айтты. Абдул-Баха былай деп жазды:

Соғыс және оның салдары әлемді қиратты; әйелдердің білімі оны жою және тоқтатуға қатысты маңызды қадам болады, өйткені ол соғысқа қарсы барлық ықпалын қолданады. Әйел бала тәрбиелейді және жастарды жетілген жасқа дейін тәрбиелейді. Ол ұлдарын соғыс алаңында құрбандыққа шалудан бас тартады. Шындығында, ол әмбебап бейбітшілік пен халықаралық төрешілікті орнатудағы ең үлкен фактор болады. Әрине, әйелдер адамзат арасындағы соғысты тоқтатады. Муджан Момен Бахаи дінінде әйелдер мен ерлердің теңдігіне қол жеткізу мақсаты әйелдерді еркектердің рөлінде билікке жеткізу емес, оның орнына қоғамның өзінің мәнін түбегейлі өзгерту, әйелдік қасиеттерді бағалауды арттыру деп жазады.

Әйелдерді оқыту

Бахаи дінінде әйелдер ерлермен әрқашан тең болған, ал әйелдердің осы теңдікке қол жеткізе алмауының себебі – жеткілікті білім беру және әлеуметтік мүмкіндіктердің болмауы. Әйелдердің білім алуының маңыздылығы соншалық, бір отбасының барлық баласын оқытуға қаржы жетпесе, қыздардың білімі ұлдардың білімінен басым тұрады. "Адамзаттың екі қанаты бар – бірі әйелдер, екіншісі – ерлер. Екі қанат та бірдей жетілгенде ғана құс ұша алады. Егер бір қанаты әлсіз болса, ұшу мүмкін емес. Әйелдер әлемі ерлер әлемімен бірдей қасиеттер мен кемелдікке қол жеткізбейінше, толық жетістік пен гүлденуге қол жеткізу мүмкін емес."

Бахаи тарихындағы әйелдер

Бахаи діні тарихында Хадиджа Багум, Тахирих, Навваб, Мария патшайым, Бахиййе Ханум, Марта Рут, Леонора Армстронг, Лидия Заменхоф сияқты көптеген батыр әйелдер есімдері сақталған, олардың қатарында тағы да көптегендер бар.

Әлеуметтік бастамалар

Бахаи діні ерлер мен әйелдердің теңдігіне ерекше мән береді, сондықтан Бахаи діні әйелдердің денсаулық сақтау, білім алу, бала күтімі және кәсіптік мүмкіндіктерге қолжетімділігін арттыру мақсатында әйелдердің өркендеуіне бағытталған бірқатар бағдарламаларды белсенді түрде қолдайды. 1900 жылдардың басында Бахаи әйелдері алға жылжуға ұмтылыс жасады және Абдул-Баха оларды ынталандырды, осылайша Бахаи басқару органдарында тең дәрежеге ие болды. Иранда қыздарға білім беруді Бахаилер бастады, нәтижесінде 1910 жылы "Тарбият" қыздар мектебі құрылды, ол ирандық кәсіби әйелдердің бірінші буынын даярлауға көмектесті. Миллер Муро кейіннен көмектескен клиентімен бірге кітап жазып, түскен табыстың бір бөлігін Тахири ұйымын қаржыландыруға жұмсады. 2003 жылға қарай, ұйым түрлі зорлық-зомбылықтан қашқан 4000-нан астам әйел мен балаға көмек көрсетті. Ауылдық әйелдер үшін Барли кәсіптік институты 1985 жылы Үндістанда құрылды және Үндістанның Мадхья-Прадеш штатындағы оқу орындарында тайпалық әйелдерге арналған алты айлық бағдарлама ұсынады. 1996 жылдың маусымына дейін институтта 769 ауылдық тайпа әйелдері оқытылды; әйелдер 119 ауылдан келді, ал үйлеріне оралғаннан кейін олардың 45% шағын бизнес ашты, 62% функционалды түрде сауатты немесе жартылай сауатты (бұл адамдарды балаларын мектепке жіберуге ынталандырды), 42% көкөніс өсіруді бастады, 97% таза су пайдаланады, барлық бұрынғы оқушылар мен олардың көптеген туыстары алкоголь ішуден бас тартты, ал касталық көзқарастар жойылды. – әлем еркектік идеалдардың үстемдігін теңестіру үшін әйелдік идеалдармен толысып келе жатқанда, үстемдікке ие болатын құндылықтар ретінде танылған қасиеттер.