Кіріспе

19-20 ғасырдағы британдық филолог және университет оқытушысы Сэр Израиль Голанц, FBA (13 шілде 1863 – 23 маусым 1930) – ерте ағылшын әдебиеті мен Шекспирді зерттеуші ғалым. Ол 1903 жылдан 1930 жылға дейін Лондон корольдік колледжінде ағылшын тілі мен әдебиеті кафедрасының профессоры болды.

Өмір және мансап

Голланц 1863 жылғы 13 шілдеде Лондонда, Хамбро синагогасының канторы, раввин Сэмюэл Маркус Голланцтың (1820–1900) және оның әйелі Йоханна Коппеллдің жеті баласының алтыншысы болып дүниеге келді. Ол сэр Герман Голланцтың кіші інісі және баспагер Виктор Голланцтың сіңілісі болды. Еврей болғандықтан, Голланц өмірі мен мансабында күшті антисемитизмге тап болды, бұл оның академиялық еңбектерінде «Венеция саудагерінде» Шекспирдің еврей бейнесіне жиі қайта оралуында көрінді. Өмірінің соңында көптеген достары оны «Гоблин» деген лақап атымен білді. Голланц Лондон қалалық мектебінде, Лондон университетінің колледжінде және Кембридждегі Крайст колледжінде білім алды, онда 1887 жылы ортағасырлық және қазіргі заманғы тілдер бойынша екінші сыныпты дипломмен тәмамдады. Ол Кембриджде бірнеше жыл дәріс оқыды, ал 1896 жылы онда ағылшын тілінің алғашқы лекторы болып тағайындалды. Ол Британ академиясының және Шекспир ескерткіш театры комитетінің негіздеуші мүшесі және бірінші хатшысы (1902–1930) болды, ол кейіннен Лондонның Корольдік ұлттық театрына айналды, сонымен қатар Ерте ағылшын мәтіндері қоғамының директоры болды. Ол «Temple» Шекспирін шығарды, ол сол кездегі ең танымал Шекспир басылымы болған, қалта көлеміндегі толық шығармалардың біртекті жинағы еді. 1916 жылы Шекспирдің үш жүз жылдығына арналған комитеттің құрметті хатшысы ретінде ол «Шекспирге арналған құрмет кітабын» – әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғалымдардың, ойшылдардың және басқа да көрнекті тұлғалардың Шекспирге жауаптарының антологиясын шығарды. Ол сонымен қатар маңызды ортағасырлық христиан аллегориялық поэмасы «Жемшік»ті қазіргі ағылшын тіліне аударды, оның Ральф Стродтың еңбегі болуы мүмкін деп болжады. Ол «Ұлттық биография сөздігіне» мақалалар жазды. Голланц 1919 жылы рыцарь атағына ие болды. 1922 жылы Британ академиясының Шекспир лекциясын оқыды.

Өлім және мұра

Голланч 1930 жылғы 23 маусымда Лондонда қайтыс болды және 26 маусымда Уилсдендегі еврей зиратында жерленді. Ол қайтыс болған жылы Британ академиясы оның құрметіне еске алу лекциясын өткізді, онда сэр Израильдің бюсті ашылды. Осы беделге қарамастан, Голланч өз саласының келесі буыны ғалымдары тарапынан "ескі мектептің" өкілі ретінде қарастырылды, олар қиялға беріліп, ғылыми емес болжамдар жасауға бейім болған. Ол "Сэр Гэвейн және Жасыл рыцарь" басылымының үстінде жұмыс істеп жатқан еді, бірақ ол қайтыс болған кезде аяқталмады. Оның көп жылдық әріптесі Мейбел Дей бұл жұмысты аяқтады және ол 1940 жылы жарияланды. "Анасы мен Сотсеггер" да Дей мен Роберт Стил аяқтады және 1936 жылы жарық көрді. Британ академиясы ерте ағылшын тілі саласындағы зерттеулер үшін сэр Израиль Голланч сыйлығын тағайындайды.