Уэльстің қасиетті ғибадатханасы: Сент-Джайлс шіркеуі

Кіріспе

Уэльстің Рексам қаласындағы Әулие Джайлз шіркеуі (Eglwys San Silyn) – Уэльстің шіркеулік сәулет өнерінің ең көрнекті үлгілерінің бірі деп танылады және I санаттағы ғимарат болып есептеледі. Оны сэр Саймон Дженкинс «Марштардың даңқы» деп, ал В.Д. Карое «ұлы шедевр» деп сипаттаған. 16 ғасырға жататын әйгілі мұнарасы 41 метр (136 фут) биіктікке жетеді және көп шақырымнан көрінетін жергілікті маңызды нысан. Ол «Уэльстің жеті кереметі» тізіміне кіреді. Әулие Джайлз кем дегенде 800 жылдан бері үздіксіз христиандық құлшылық орын болып табылады. Қазіргі шіркеудің негізгі бөлігі 15 ғасырдың соңы мен 16 ғасырдың басында салынған. Ол Уэльсте сақталған ортағасырлық ғимараттардың ең ұлыларының бірі саналады. Шіркеуде 14 ғасырдан бастап сақталған әсем ою-өрнектер мен мүсіндер, Рубиляк және Вулнердің ескерткіштері, Берн-Джонсқа жатқызылатын әйнек суреттері және Ұлыбританиядағы ең көне мыс құс тұғырларының бірі сияқты көптеген маңызды туындылар бар. Нью-Хейвендегі (Коннектикут штаты) Йель университетіне қызмет еткен Елиу Йельдің мазары шіркеу ауласында орналасқан. Осы байланысты еске алу үшін университеттегі Сайбрук колледжінің «Рексхам мұнарасы» Әулие Джайлз шіркеуінің мұнарасының үлгісімен салынған.

Тарих

Бұл аймақтағы шіркеуді кельттік қасиетті Силин (сонымен қатар "Силин" деп те аталады) құрған деп есептеледі. 1620 жылы Рексем еншісіндегі Актон қалашығындағы Эрв Сент Силин («Сент Силиннің акры») деп аталатын жер учаскесіне сілтеме жасау, осы аймақтағы әулиенің маңыздылығын көрсетеді. 'Силин' және 'Джайлс' есімдері латын тілінде 'Эгидий' деп аударылады, ал 1494 жылы шіркеу 'Сент-Джайлс' деп аталды. Қалада шіркеу 11 ғасырда болған болуы мүмкін, ал қазіргі шіркеу сол жерде салынған үшінші шіркеу болуы мүмкін. Киелі үйге қатысты ең алғашқы жазба 1220 жылы жасалған, онда Сент-Асаф епискобы Лланголендегі Валле-Крусис монастырінің монахтарына Врексам қаласының «кірісінің жартысын» берген. 1247 жылы Поуис князі Мадок ап Груффидд Врексам шіркеуінің қамқорлығын Валле Крусис монахтарына табыс етті. 1330 жылы шіркеу мұнарасы қатты дауылдан құлап, сол жерде безенді стильде жаңа шіркеу қайта салынды, оның кейбір элементтері қазіргі 15 ғасырлық ғимараттың негізгі және қанаттарының жоспарының негізін құрайды. 1457 немесе 1463 жылы шіркеу өртеніп кетті, содан кейін сол жерде қазіргі ғимарат салына бастады, онда 14 ғасырлық шіркеудің сегізбұрышты бағаналар сияқты кейбір элементтері сақталды. Сент-Джайлстың негізгі бөлігі 15 ғасырдың соңы мен 16 ғасырдың басында салынды. Көркемдік безендірулер Тюдор әулетінің символикасына толы және оны король Генрих VII-нің анасы, Леди Маргарет Бофорт, сондай-ақ Томас Стэнлидің әйелі, оның отбасы Врексам ауданымен тығыз байланыста болған қаржыландырған болуы мүмкін. 1643 жылы Англия азаматтық соғысы кезінде Парламент армиясының сарбаздары «Еуропадағы ең әдемі орган» деп аталған түпнұсқалық органды жойды. 18 ғасырда шіркеуді JMW Тернер суреттеді, ал Сэмюэл Джонсон оны «өте үлкен және сәнді шіркеу» деп сипаттады. Шіркеудің бір бөлігі Врексамның алғашқы өрт сөндіру станциясы болып қызмет еткен. Өрт сөндіру құралдары болмағандықтан, адамдар қаладан арқандарды, суды және бағаналарды әкеліп, қайта жүгіріп оралатын. 2015 жылы шіркеуде ғасырлар бойы сақталған 1611 жылғы сирек «Король Джеймс» Киелі кітабының алғашқы басылымы қайта табылды.

A chapel in this area is believed to have been founded by the Celtic saint Silin (also known as 'Silyn'). A reference in 1620 to a piece of land called Erw Saint Silin (‘St Silin’s acre’) in the township of Acton in Wrexham Parish, highlights the saint's importance in the area. Both 'Silin' and 'Giles' can be translated into Latin as Aegidius and by 1494 the Church was known as 'Saint Giles'. There may have been a church in the city as far back as the 11th century and the present church is likely the third to have been built on the site. The earliest reference to the church was 1220 when the Bishop of St Asaph gave the monks of Valle Crucis in Llangollen 'half of the [income of the] church ' of the town of Wrexham. In 1247, Madoc ap Gruffydd, Prince of Powys, bestowed upon the monks of Valle Crucis the patronage of the church of Wrexham. In 1330, the church tower was blown down by severe gales which resulted in a new church being rebuilt on the site in the decorated style, some features of which form the basis of the outline of the nave and aisles of the current 15th century building. Either in 1457 or 1463, the church was gutted by fire and work on the present building was started on the same site and incorporated some features of the 14th century church, such as the octagonal pillars. The main part of St Giles was built between the end of the 15th and early part of the 16th century. The magnificent ornamentation is rich in dynastic Tudor symbolism and was likely financed by Lady Margaret Beaufort, mother of King Henry VII and wife of Thomas Stanley whose family had strong connections with the Wrexham area. In 1643, during the English Civil War, soldiers of the Parliamentary army destroyed the original organ which was referred to as 'Ye fayrest organes in Europe'. In the 18th century, the church was depicted by JMW Turner and described by Samuel Johnson as a 'very large and magnificent church'. Part of the church used to be Wrexham's first fire station. As there were no fire appliances, people would run from the then town to collect ropes, water, and ladders and would run back. In 2015, a rare first edition King James Bible from 1611 was rediscovered after centuries of storage in the church.