Кіріспе

Перт пен Кинростағы өзен, Шотландия.

Тюммель өзені (Uisge Theimheil) – Шотландияның Перт пен Кинрос аймағындағы өзен. Тюммель өзенінің суы SSE компаниясы басқаратын Тюммель су электр стансасында қолданылады. Тай өзенінің саласы болғандықтан, Тюммель Тай өзенінің ерекше қорғау аймағының құрамына кіреді. Бұл мәртебе өзен жүйесінің лосось, сусар, өзен лампасы, және теңіз лампасы үшін маңызды екенін көрсетеді.

Сипаттама

Лох Ранноктан басталып, Туммель сарсуатына жақын жерге дейін шығысқа қарай ағып, содан кейін оңтүстік-шығысқа бұрылады және осы бағытта Таи өзеніне, Логиерейттен ғана төмен құяды. Бұл өзеннің бастауы Стоб Габбарда (3565 фут (1087 м)) орналасқан және жалпы ұзындығы 58 миль (93 км). Оның ірі саласы – Гарри, ұзындығы 24 миль (39 км), ол Лох Гарриден (2.5 миль (4 км) және теңіз деңгейінен 1334 фут (407 м) биіктікте) құйылатын күшті ағыс. Лох Ранноктан шамамен 2 мильдей жерде өзен Дуналастир суына (немесе Дуналастир су қоймасына) кеңейеді – Туммель гидроэлектр станциясының бөлігі болып табылатын бөгет арқылы жасалған жасанды көл. Өзеннің орта тұсында Туммель кеңейіп, Лох Туммельге айналады. Осы аралықта және Гарримен қосылатын жерде Туммель асуы мен сарсуаты орналасқан, олар көбінесе таяз ағыстар сияқты, жалпы құлауы 15 фут (5 м) құрайды. Бұрын Лох Туммельдің ұзындығы 2.75 миль (4 км), ал тереңдігі 128 фут (39 м) болған, бірақ 1950 жылы Клуни бөгеті салынғаннан кейін су деңгейі 4.5 метрге көтеріліп, қазір Лох Туммельдің ұзындығы шамамен 7 миль (11 км) шамасында. Бұл аймақтың пейзажы өте әдемі, көлдің шығыс жағындағы ең биік нүктеде, «Королеваның көрінісі» деп аталатын жерде ең жарқырап көзге түседі (Королева Виктория 1866 жылы осы көріністі танымал еткен, бірақ оның Роберт Брюстің әйелі, королева Изабелдің құрметіне аталғаны айтылады). Өзен бойындағы ең қызықты орындар: Кинлох Раннок; Дуналастир, жақсы орманды жердегі жартасты төбе, оның көркейтілуіне көбінесе Якобит және ақын Александр Робертсон Струан үлкен үлес қосып, оның аты осы жерге байланысты (Александрдың бекінісі); Фосс; Фаскалли үйі (сол жағалауда әдемі орналасқан); Питлохри; және Баллинлюг. Өзеннің ежелгі атауы, кем дегенде, жоғарғы ағысында Дубаг болған.