Кіріспе
Түркі тілдерінің латын әліпбиінде қолданылған әріп (кішкентай әрпі: ƣ) әртүрлі, көбінесе түркі тілдерінің латын орфографиясында, мысалы, әзірбайжан тілінде немесе татар тілі үшін Жаналиф орфографиясында пайдаланылған. Ол қазақ және ұйғыр алфавиттерінде, сондай-ақ 1928 жылғы советтік күрд латын әліпбиінде де кездеседі. Әдетте, дауысты жоғарғы ақыртүлік үнді білдіреді, бірақ кейде дауысты қырықжұлындық үнді көрсету үшін де қолданылады. Бұл әріпті қолданған барлық орфографиялар қолданудан шығарылған, сондықтан ол шрифтерде кеңінен қолдау таба алмайды. Дегенмен, ол Қытай Халық Республикасында 1983 жылға дейін жарық көрген кітаптарда кездесуі мүмкін. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл әріп шамамен 1900 жылдар шамасында латынның кішкентай әрпі q-ның қолмен жазылған түрінен пайда болған. Үлкен әрпі кішкентай әрпінің негізінде жасалған. Оның қолданылуы түркі тілдерінде және араб немесе парсы тілдерінің транскрипциясында мұндай дыбыстарды (және оларға ұқсас дыбыстарды) q арқылы көрсету дәстүрінен туындайды (мысалы, қаф және қафті салыстырыңыз). Әліпби бойынша G мен H әріптерінің арасында орналасқан.
The letter Ƣ (minuscule: ƣ) has been used in the Latin orthographies of various, mostly Turkic languages, such as Azeri or the Jaꞑalif orthography for Tatar. It is also included in pinyin alphabets for Kazakh and Uyghur; and in the 1928 Soviet Kurdish Latin alphabet. It usually represents a voiced velar fricative but is sometimes used for a voiced uvular fricative All orthographies that used the letter have been phased out and so it is not well supported in fonts. It can still be seen in pre 1983 books published in the People’s Republic of China. Historically, it is derived from a handwritten form of the small Latin letter q around 1900. The majuscule is then based on the minuscule. Its use for stems from the linguistic tradition of representing such sounds (and similar ones) by q in Turkic languages and in transcriptions of Arabic or Persian (compare kaf and qaf). In alphabetical order, it comes between G and H.
Юникод
Юникодта үлкен әріп Ƣ U+01A2 латын әріптерінің кеңейтілген B блогында кодталған, ал кіші әріп ƣ U+01A3 кодталған. Unicode консорциумы «» және «» деп аталған бұл атаулардың қате екенін мойындайды, себебі ƣ әрпі О және I әріптерімен ешқандай қатысы жоқ. Сондықтан Unicode консорциумы «» және «» деген таңба атауларының баламаларын ұсынды.
Танымал мәдениетте
Томас Пинчонның "Гравитацияның аяз жолағы" романында Қырғызстанға, қырғыз тілі үшін жаңа әліпби жасау жөніндегі комиссияда жұмыс істеуге жіберілген совет офицері Тчичериннің баяны суреттеледі. Тчичериннің ерекше үлесі – Ƣ әрпін ойлап табуы, бұл Орталық Азия тілдерінің ескірген, бірақ кең таралған роман арқылы ағылшын тілінде оқитын мамандар емес, жалпы оқырмандарға таныс болуы мүмкін жалғыз әрпі.