Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йордан Стефанов Йовков (9 қараша 1880 жыл - 15 қазан 1937 жыл) – екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы көрнекті болгар жазушысы.
Yordan Stefanov Yovkov (November 9, 1880 – October 15, 1937) was a prominent Bulgarian writer from the interwar period.
Өмірбаян
Жеравна ауылында туған Йовков Бірінші София ерлер гимназиясында оқыды, оны 1900 жылы үздік бітіріп, мұғалім болды. Орталық Болгариядағы бір ауылда бір жыл сабақ бергеннен кейін, 1904 жылы заң оқу үшін София университетіне түсуден бұрын Княжево қаласындағы резервтік офицерлер мектебінде курсант болып оқыды. 1912 жылы Бірінші Балқан соғысы басталғанда, ол қатардағы әскер шені алды және ағасы Костамен бірге Бургастағы 41-ші дивизияға (демек, 41-ші полк) қосылды. 1913 жылы Дойран маңындағы шайқаста Екінші Балқан соғысында аяғына оқ тиіп жараланды. Осыдан кейін Софияға көшіп, «Халық армиясы» (Народна Армия) журналының редакторы, содан кейін Ішкі істер министрінің кітапханашысы және мемлекеттік басылымның редакторы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Грек шекарасындағы Места өзені маңында шекаралық офицер болып жұмыс істеді. Сол жерде ол «Әскери жаңалықтар» газетінің тілшісі болып жұмыс істеуге шақырылды. 1920 жылдың күзіне дейін Варнада бірнеше жыл мұғалімдік етті, содан кейін Бухарестте болгар заңнамасы бойынша баспасөз хатшысы болып қызмет етті. 1927 жылы белгісіз себептермен шені төмендетілді, осыған байланысты ол отставкаға келіп, Софияға оралды.
Born in the village of Zheravna, Yovkov studied at First Sofia Men’s High School, from which he graduated in 1900 with honors, and became a teacher. After teaching for one year in a village in central Bulgaria he entered into the School for Reserve Officers in Knyazhevo as a cadet, before moving to Sofia University to study law in 1904. When the First Balkan War began in 1912, he received the rank of enlisted, and along with his brother Kosta, joined the 41st division (probably 41st regiment) at Bourgas. He was wounded by a bullet in his leg fighting in the Second Balkan War in 1913, during a battle near Doyran. Following this, he settled in Sofia and became an editor of the People’s Army (Narodna Armiya) magazine, and then librarian for the Minister of Interior Affairs and editor of a state publication. During World War I, he was sent to work as a border officer at the Greek border near the Mesta River. Whilst there he received a summons to work as a correspondent for the paper Military News. He spent years teaching in Varna until the autumn of 1920, after which he served as a press secretary in the Bulgarian legislation in Bucharest. He was demoted in 1927 for unspecified reasons, which caused him to resign and return to Sofia.
Әдеби шығармашылық және мұра
Соғыс тәжірибесі оның ой-өрісіне және жазу стиліне зор әсер етті. Оның алғашқы әдеби туындысы 1910 жылы жарық көрген ауыл өмірі мен патриархалдық салт-дәстүрлер туралы әңгіме болса, соғыстан кейінгі шығармалары қаталданып, әскерилік сипат ала бастады. Көп ұзамай ол мұңды, депрессиялық тақырыптардан қол үзді және ауыл тұрғындары мен елді мекен өмірін шынайы бейнелеуге көшті. "Шыбылда" түркі сөздерін пайдаланып, туындыға реализм сезімін сыйлады. Оның "Стара Планина аңыздары" (1927, Staroplaninski legendi, немесе "Балқан аңыздары" деп те аталады) және "Антимоводағы қонақ үй" (1927) еңбектері оны көрнекті жазушы ретінде таныстырды. 1929 жылы ол Болгария Ғылым академиясының Кирилл және Мефодий әдебиет сыйлығына ие болды. Оның өзге де туындыларына "Альбена" (1930) және "Боряна" (1932) драмалары; "Миллионер" (1930, Milionerut) комедиясы; "Шекарадағы шаңырақ" (1934, Chiflikut krai granitsata) кітабы жатады. "Альбена" (1962) Петр Фильчев либреттосы (Иордан Йовковтың драмасы негізінде) және "Миллионер" (1965) Парашкев Хаджиевтің операларына айналды. Оның көптеген әңгімелері экранға түсірілді, олардың ішінде "Ең адал күзетші" (Най виарната стража, 1929); "Шыбыл" (1968); "Нона" (1973, "Шекарадағы шаңырақ" романынан); "24 Сағат жаңбыр" (1982, "Частеният ухитель" романы бойынша); және "Серафим" (қысқаметражды фильм, 2017) бар.
Yovkov’s war experiences greatly influenced his mentality and style of writing. Whereas his first literary effort was a short story about village life and patriarchal customs, published in 1910, his post war pieces were harsher and more militaristic. Eventually he moved away from melancholic, depressive themes towards authentic descriptions of villagers and country life. In his short story Shibil, he used turkisms to give a sense of realism to the work. His works Legends of Stara Planina (1927, Staroplaninski legendi, alternately known as the Balkan Legends) and Inn at Antimovo (1927) established him as a major writer. In 1929, he received the Cyril and Methodius Prize for Literature from the Bulgarian Academy of Science. His other works include the dramas Albena (1930) and Boryana (1932); a comedy The Millionaire (1930, Milionerut); and a book, The Family by the Frontier (1934, Chiflikut krai granitsata). "Albena" (1962) libretto Peter Filchev (after the drama of Yordan Yovkov) and "Millionaire" (1965) were made into operas by Parashkev Hadjiev. A number of his stories were made into films, including Nai vyarnata strazha (The Most Loyal Guard, film in 1929); Shibil (1968); Nona (1973, from the novel Chiflikut krai granitsata); 24 Chasa duzhd (1982, based on the novel Chastinyat uchitel); and Serafim (short movie, 2017).
Құрметтер
1957 жылы Жеравнадағы Йовковтың туған үйі мұражайға айналдырылды. 1985 жылы оның құрметіне Солтүстік-Шығыс Болгарияда бөгетке аты берілді. Елена қаласынан 5 шақырым қашықтықта орналасқан Йовковцы бөгеті, Велико-Тырново және айналасындағы аймақтарды сумен қамтамасыз етеді. Оның аумағы 223 000 гектарды құрайды және санитарлық-гигиеналық қорғау аймағы болып табылады. Ю.Шетланд аралдарындағы Гринвич аралындағы Йовков мүшесі Антарктидада Йордан Йовковтың құрметіне аталған. Софиядағы Васил Левский атындағы ұлттық стадионның артындағы саябақта Йовковтың бюсті орнатылған. Добрич облысының Бас Тошево муниципалитетіндегі Йовково ауылы оның есімімен аталған.
Yovkov’s natal home in Zheravna was turned into a museum in 1957. In 1985, a dam in northeastern Bulgaria was named after him. Yovkovtsi Dam, situated 5 km from the town of Elena, supplies water to Veliko Turnovo and surrounding areas. It is 223,000 decares in size and is a hygienic protected zone. Yovkov Point on Greenwich Island, South Shetland Islands, Antarctica is named for Yordan Yovkov. There is a bust of Yovkov in the park behind Vasil Levski National Stadium in Sofia. The village Yovkovo in General Toshevo Municipality in Dobrich Province is named after him.