Луи Дютенс (1730-1812) – француз жазушысы, Англияда тұрған, математик, лингвист, ағылшын министрінің хатшысы және Туриндегі уәкілі болған. Тарих, біогрфия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Луи Дютенс (15 қаңтар 1730 – 23 мамыр 1812) – протестант ата-анасынан туған француз жазушысы, Турин қаласында дүниеге келген. Өмірінің көп бөлігін Ұлыбританияда немесе континенттегі британдық қызметте өткізді. Ол Лондонға барды, онда оның туысы зергер болып жұмыс істеді, және жеке отбасында ұстаз болып орналасты. Осы қызметте ол математика, грек, итальян, испан және бірнеше шығыс тілдерін үйренді. Ол дін қызметкерінің дәрежесін алып, 1758 жылдың қазан айында Турин сотындағы ағылшын министрінің капелланы және хатшысы болып тағайындалды. 1760 жылдан 1762 жылға дейін Туринде уақытша өкілдік міндетін атқарды. 1763 жылы қызметтен кеткен лорд Бьют оған зейнетақы тағайындады. Ол тағы да Туринге уақытша өкілдік міндетімен барды; және осы екінші сапарында Лейбництің барлық еңбектерін жинап, жариялады (Gothofridi Guillemi Leibnitii Opera Omnia, Женева, 6 томдық, 1768) және «Recherches sur l'origine des découvertes attribuées aux modernes» (1766) атты еңбегін жазды. Англияға оралғаннан кейін Нортумберленд герцогы оған Нортумберлендтегі Элсдонге қызмет етуге мүмкіндік берді, сондай-ақ Дютенсті өзінің кіші ұлының Ұлы саяхаты кезінде бақылаушы және аға саяхат серігі – іс жүзінде ұстаз – етіп тағайындады. 1769 жылы Римде Дютенс христиан апологетикалық еңбегі «Le tocsin» (кейіннен Парижде «Appel au bon sens» деп жарияланды) жариялады. Ол шіркеуден тыс азаматтық өмірде де белсенді болды және 1768 жылы Ньюкаслдағы Сент-Николас қайырымдылық мектебі үшін жылдық уағыз айтты. 1775 жылы ол Француз академиясының мүшесі және Корольдік қоғамның феллосы болды. Дютенс үшінші рет Туринде уақытша өкілдік міндетін атқарды. 1783 жылы Парижге барды, ал келесі жылы Лондонға оралды. Ол 1812 жылы Лондонда қайтыс болды.
Louis Dutens (15 January 173023 May 1812) was a French writer born in Tours, of Protestant parents, who lived most of his life in Britain or in British service on the continent. He went to London, where his uncle was a jeweller, and there obtained a situation as tutor in a private family. In this position he learnt mathematics, Greek, Italian, Spanish and several oriental languages. He took orders, and was appointed chaplain and secretary to the English minister at the court of Turin in October 1758. From 1760 to 1762, he was chargé d'affaires at Turin. Lord Bute, before retiring from office in 1763, procured him a pension. He again went to Turin as chargé d'affaires; and during this second mission he collected and published an edition of the works of Leibniz (Gothofridi Guillemi Leibnitii Opera Omnia, Geneva, 6 vols., 1768) and wrote his Recherches sur l'origine des découvertes attribuées aux modernes (1766). On his return to England the Duke of Northumberland procured him the living of Elsdon, in Northumberland, and made Dutens overseer and senior travel companion – in effect, tutor – to his younger son during his Grand Tour. At Rome in 1769, Dutens published Le tocsin (later published in Paris as Appel au bon sens), a work of Christian apologetics. He was active in civic life beyond the parish and preached the annual sermon to the Charity School of St Nicholas, Newcastle, in 1768. In 1775, he became a member of the French Academy of Inscriptions and a fellow of the Royal Society. Dutens was for a third time chargé d'affaires at Turin. He was in Paris in 1783, and returned to London the following year. He died in London in 1812.