Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джеймс Энтони Лейн (1938 жылы туған) – ирландиялық республикашыл және социалист, Корк қаласынан шыққан. Ол 1960 жылдардың басынан 1980 жылдардың соңына дейін Корк қаласындағы солшыл саясаттың маңызды тұлғасы болды және көптеген науқандарға қатысты. Ол сонымен қатар республикалық айналымдарда ұлттық деңгейде ықпалды болды және марксистік-лениндік бағытты социалистік республикашылдықтың белгілі жақтаушысы болды.
James Anthony Lane (born 1938) is an Irish republican and socialist from Cork. He was a central figure in left wing politics in Cork city during the 1960s to late 1980s and involved in many campaigns. He was also influential in republican circles nationally and a well known advocate of socialist republicanism of a Marxist Leninist hue.
Өмірбаян
Лейн Корк қаласының солтүстік бөлігіндегі Девоншир көшесінде дүниеге келді. Оның әкесі Майкл, еркін мемлекет армиясының бұрынғы квартермейстер-сержанты, Фордтың мотор зауытында жұмыс істеді. Оның отбасы Шығыс Корк округінің Конна қаласынан шыққан, онда олар орташа ферманы иеленген. Джим Лейннің анасы Мэри Энн (құрметті аты Лэйн) бала кезінен бастап 1935 жылға дейін Республикалық қозғалыстың қыздар және әйелдер бөлімдеріне, Cumann na gCailíní және Cumann na mBan-ға мүше болды. 1954 жылы Джим Лейн Ирландия Республикалық Армиясына (ИРА), Синн Фейнге және Корк еріктілерінің сырнай тобына қосылды. Ол кейіннен 1956-1962 жылдардағы ИРА шекаралық науқанына белсенді қатысты. Ол науқан үшін солтүстікке жіберілген еріктілердің алғашқы тобының бірі болды. Алайда, ИРА Корк бригадасы қарулы науқаннан бас тартқанда, ол өзінің жақын достары Брендан О'Нилл мен Чарли Ронайн сияқты басқа Корк еріктілерімен бірге отставкаға кетті және олар бейтарап еріктілер ретінде шекаралық науқанға қатысуын жалғастырды. Ол сондай-ақ 1950 жылдардың соңында жұмыссыздардың наразылық қозғалысына қатысты және 1960 жылдары Корк Вьетнамдықтардың бостандық қауымдастығын құруға белсенді түрде көмектесті. Ол белсенді кәсіподақ мүшесі, ерте кезеңнен бастап социалистік республикашыл болды және 1960 және 1970 жылдары маоизмнің күшті ықпалына түсті.
Lane was born on Devonshire Street North in Cork's north inner city. His father Michael, a former quartermaster sergeant in the Free State army, worked in Ford's motor plant – the family originated in Conna in east County Cork where they had a medium sized farm. Jim Lane's mother, Mary Ann (née Lane), was in Cumann na gCailíní and Cumann na mBan, the girls' and women's sections respectively of the Republican Movement, from childhood until 1935. In 1954, Jim Lane joined the Irish Republican Army (IRA), Sinn Féin and the Cork Volunteers' Pipe Band. He subsequently actively participated in the IRA's 1956–62 border campaign. He was one of the first group of volunteers sent north for the campaign. However, when the Cork brigade of the IRA disengaged from the armed campaign, he resigned, along with a number of other Cork volunteers, such as his close friends Brendan O'Neill and Charlie Ronayne, and they continued to participate in the border campaign as unaligned volunteers. He was also involved with the Unemployed Protest Movement in the late 1950s and was instrumental in establishing the Cork Vietnamese Freedom Association in the 1960s. An active trade unionist, he was a socialist republican from an early stage and was much influenced by Maoism in the 1960s and early 1970s.
Ирландиялық революциялық күштер
Лэйн 1960 жылдары республикалық «ажырасу тобының» жетекші тұлғасы болды. Бұл Корк қаласына негізделген топ, көптеген солшыл бұрынғы ИРА мүшелерін қамтыды және 1960 жылдардың басында мен ортасында «An Phoblacht» («Республика») атты ықпалды бюллетень шығарды. Бұл газет республикалық қозғалысты солтүстік мәселесінде әрекетсіздік танытқаны және республикалық принциптерден бас тарқаны үшін ашық сынады. IRF мен ИРА арасында үлкен шиеленіс туды, ол рейдтерге және қарулы қарсы рейдтерге ұласты. Мысалы, 1963 жылы сегіз қарулы IRF мүшесі Корк қаласындағы Sinn Féin штаб-пәтеріне шабуыл жасап, IRA тобының газетін басып шығарған баспаханадан тартып алғандықтан, қалалық ИРА басшыларын қарумен ескертті. Топ сондай-ақ жергілікті теміржол станциясына келген «United Irishman» («Бірлік ирланд») Sinn Féin газетінің мыңдаған данасын тәркіледі. 1960 жылдардың көп бөлігінде IRF және ИРА арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды, IRF республикалық қозғалыстың саясатын үнемі сынап, социалистік бағытты қолдады. IRF тобы 1968 жылы «Saor Éire» ұйымын құрып, «People's Voice» («Халық дауысы») газетін шығарды. Джим Лейн осы топтың жетекші тұлғасы болды, сондай-ақ бұрынғы ИРА командирі болған Сеан Дейли де болды, ол кейіннен ирланд еңбек тарихы туралы кітаптар жазды. 1969 жылы Богсайд қоршауда болған кезде Лейн мен оның серіктері Дерри қаласына қару-жарақ пен көмек жеткізді (Богсайд шайқасына қараңыз). «Saor Éire» мүшесі болғанына қарамастан, ол Дайти О Конайлдың Лондондерри/Донегал округіндегі командалық аймағының барлау қызметкері болды. «Saor Éire» негізінен саяси ұйым болды, бірақ 1969 жылдың соңында Дублин аймағындағы банктерге жасалған бірнеше рейдтің салдарынан, өзін «Saor Éire Action Group» деп атаған, байланысы жоқ республикалық ажырасу тобының әрекеттерінен кейін ұйымның аты мәңгілікке милитаризммен байланысты болды. Сонымен қатар, «Provisionals» (Уақытшалар) қозғалысының күшеюі «Saor Éire» ұйымының ресми республикалық қозғалысқа марксистік-социалистік балама құру әрекетін сәтсіз аяқтады. 1970 жылдардың басында ұйым тарап кетті. «Saor Éire» ұйымының Корк филиалы Ирландия коммунистік ұйымына қосылып, 9 Сент-Николас шіркеу көшесінде кітап дүкенін ашты. Шэндон көшесі ауданында тағы бір байланысы жоқ маоистік кітап дүкені ашылды, бірақ жергілікті тұрғындардың шабуылдарынан кейін жабылды. Корк филиалы ICO-ның Солтүстік Ирландиядағы Британ армиясын қолдауына және «екі ұлт теориясын» жақтауына наразылық білдіріп, ICO-дан шықты.
Lane was a leading figure in the republican 'splinter group', the Irish Revolutionary Forces throughout the 1960s. This Cork based group, which comprised a large number of left wing former IRA members, produced an influential newsletter in the early to mid 1960s called An Phoblacht (The Republic). This paper openly criticised the Republican Movement for its lack of action on the north and for reneging on republican principles. There was considerable tension between the IRF and the IRA, which turned into raids and armed counter raids. In 1963, for example, a group of eight armed IRF members raided the Cork Sinn Féin headquarters and warned the city's IRA leaders at gunpoint because of the IRA's seizure of the group's newsletter from the printer where it was being produced. The group also seized thousands of copies of the United Irishman, the Sinn Féin paper, as it arrived in the local railway station. Relations between the group and the IRA were strained for much of the 1960s with the IRF regularly criticising the politics of the Republican Movement and arguing for a socialist way forward. The IRF group established Saor Éire in 1968 and produced a paper called People's Voice. Jim Lane was a leading figure in this group, as was Seán Daly (a former IRA commander) who was later to write books on Irish labour history. Lane and his comrades brought guns and assistance to Derry in 1969 when the Bogside was under siege (see Battle of the Bogside. Despite his membership of Saor Éire, he was briefly the intelligence officer for Dáithí Ó Conaill's command area around County Londonderry/County Donegal at the time of the disturbances. Saor Éire was essentially a political group, but the name of the organisation was forever connected with militarism following a number of bank raids in the Dublin area in late 1969 by an unconnected republican splinter group that termed itself the Saor Éire Action Group. Also, the rise of the Provisionals fatally undermined Saor Éire's attempt to build a Marxist socialist republican alternative to the official Republican Movement. The group disappeared at the beginning of the 1970s. The Cork branch of Saor Éire joined with the Irish Communist Organisation, and ran a bookshop at 9 St Nicholas Church Lane; a second unconnected Maoist bookshop was also opened in the Shandon Street area but this was closed down following attacks by local people. After the Cork branch objected to the ICO's support for the British Army in Northern Ireland and its endorsement of the two nations theory they resigned from the ICO.
Жеке өмір
Лэйн көп жылдар бойы жұмыс істеген Патрик көшесіндегі Cash дүкенінің бас жұмысшысы болды және 1990 жылдары зейнетке шықты. Үйленген, төрт ересек баласы бар, қазір Корк қаласындағы көлге жақын тұрады.
Lane was chief shop steward in Cash's of Patrick Street, his place of employment for many years, until he retired in the 1990s. Married with four grown up children, he currently lives near the Lough in Cork city.