Кіріспе

Американдық психиатр (1909–1985)

Пол Розенфелс (21 наурыз 1909 жылы Чикаго қаласында дүниеге келген, 1985 жылы Нью-Йорк қаласында қайтыс болған) – американдық психиатр және психоаналитик. Розенфелс гомосексуализмді адамның жағдайының бір бөлігі ретінде жариялаған алғашқы американдық әлеуметтік ғалымдардың бірі ретінде танымал, ал оның замандастары гомосексуализмді көбінесе ауру немесе қателік деп қарастырған. 1940 жылдары психиатрияның академиялық саласын тастағаннан кейін, ол өзінің жеке ойларын және кең ауқымды философиясын қалыптастырды. 1971 жылы «Гомосексуализм: Шығармашылық процестің психологиясы» және психиатрия мен психоанализ туралы басқа да еңбектерін жариялады. 1940 жылдары Розенфелс Чикагоны және отбасын тастап, Калифорнияға көшіп кетті. 1962 жылы Нью-Йоркке көшіп, жеке практика ашты. Ол «адам табиғаты туралы ғылымның» негізін қалауға өзін толықтай арнады. 1973 жылы Диан Ханоттпен бірлесіп Нью-Йоркте Тоғызыншы көше орталығын құрды, ол өзара кеңес беру және талқылау топтарын ұйымдастырды.

Ерте өмір және білім

Пол Розенфелс 1909 жылы Иллинойс штатының Оук Парк қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Оның ағасы Ричард, егіз інісі Уолтер және кіші қарындасы Эдит Нэш болды. Анасы саяси либералды болған. Ол Чикагоның оңтүстік жағындағы Абрахам Линкольн орталығы кеңесінде қызмет етті. Әкесі капитализмді қолдаған кәсіпкер болды және 1935 жылы қайтыс болды. Отбасылық қарым-қатынастар тұрғысынан алғанда, Эдит әкесінің оны артық жақсы көретініне сенді. Ол әкесінің ұлдармен тіл табысуы қиын болғанын, ал анасы Ричардты артық көретінін айтты. Олардың бір ұлы болды: Дэнни.

Кәсіби мансап

Психиатриямен айналыса бастаған Розенфелс Чикагодағы Психоанализ институтында Зигмунд Фрейдтің бұрынғы студенті Франц Александрпен бірге оқыды. Ол психоаналитик ретінде лицензия алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол медицина корпусының лейтенант-полковнигі болып қызмет етті. Соғыстан қайтқаннан кейін Чикаго университетінде психиатрияның доценті болып жұмыс істеді, әсіресе психиатрия және құқық саласында сабақ берді. Розенфелс жеке практикасын жылдам дамытып, әйелдерге көмектесуде ерекше табысқа жетті. Чикаго университетінде психиатрия және құқық тақырыбында лекциялар оқыды. Осы жетістіктерге қол жеткізген соң, ол психикалық ауруларды диагностикалаудың егжей-тегжейлі мәліметтерімен шектелудің орнына, адам табиғаты туралы іргелі идеяларды дамытуға көбірек қызығушылық танытты.

Адам табиғаты туралы ғылым

Розенфелс өзінің академиялық қауымдастыққа жатпайтынын сезіне бастады. Ол Бертран Рассел және Дэвид Юм сияқты философтардың кеңірек көзқарастарына қызығушылық танытты, олар адам табиғаты туралы ғылымды құру – адамгершілік философтардың ең маңызды міндеті деп есептеді. Розенфелс жүйке жүйесінің физиологиясына ғана назар аудару жеткіліксіз деп санды және махаббат пен күш сияқты ұғымдарды ғылыми әдістермен зерттеуге болмайды деген пікірмен келіспеді. Әскери қызметтен кейін Розенфелс Калифорния штатының Түзету мекемелері департаментінің қабылдау-бағыттау орталығының бас психиатры болып жұмысқа орналасты. Бірақ ол Калифорнияда медициналық лицензиясы болмағандықтан, қызметтен кетуге мәжбүр болды. "Гей" журналы Розенфелсті "Жаңа еркін гей мәдениетінің алып есімі" деп сипаттады. Оның терапиядан өтетін кейбір клиенттері оның ой-пікірлерін зерттеді. 1973 жылы ол, Дин Ханотт және олардың студенттері Нижний Ист-Сайдта "Тоғызыншы көше орталығын" ашты – бұл әлемде ерекше адамдарға шығармашылықпен өмір сүруге көмектесуге арналған, толығымен еріктілерден құралған ұйым. Бастапқыда орталық көптеген жас гей еркектерді өзіне тартты. Орталықтың қатысушылары лесбиянкалар, гейлер және гетеросексуалдардан тұратын кеңірек қауымдастыққа қызмет көрсетті. Олардың клиенттері арасында адамның әлеуеті "білікті мамандарға сеніп тапсыруға болмайды" дегенге сенетіндер де болды. Розенфелс әлемнің трагикалық жарасымын сезінді. Ол адамдарды зерттеуді жалғастырды және әрқашан "сыныптан бір қадам алдамын" дейтін. Ол білмейтін нәрселердің молдығын мойындады және ғылым тек білуге дайын болған нәрселерге ғана үйрете алады деді.