Кіріспе
Неміс және француз тілінде сөйлейтін швейцариялықтар арасындағы мәдени шекара Röstigraben (; сөзбе-сөз "Rösti сайы" немесе "Rösti орқашасы", сонымен қатар швейцариялық неміс тіліндегі айтылуын көрсете түсу үшін Röschtigraben деп те жазылады) – Швейцарияның неміс және француз тілінде сөйлейтін аймақтары арасындағы мәдени шекараны білдіретін термин, соңғысы француз тілінде Suisse romande деп белгілі. Итальян тілді Тичино кантоны мен неміс тілді кантондар арасындағы шекараны білдіретін Polentagraben деген термин де бар. Бұл термин алғаш рет Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайда болды, сол кезде бейтарап Швейцария соғысқан Германия империясы мен Франция Республикасының арасында орналасқан еді.
Röstigraben (; literally "Rösti ditch" or "Rösti trench" also transcribed Röschtigraben to reflect the Swiss German pronunciation ) is a term used to refer to the cultural boundary between German speaking and French speaking parts of Switzerland, the latter known in French as the Suisse romande. There is also the term Polentagraben, referring to the boundary between German speaking cantons, and the Italian speaking canton of Ticino. The term first appeared during World War I, when neutral Switzerland stood between the warring German Empire and the French Republic.
Этимология
Терминнің бірінші бөлігі швейцариялық неміс тіліндегі ұсатылған картопты білдіретін rösti атауынан алынған, ол Берн кантонында пайда болды және швейцариялық неміс асүйінің ерекшелігі саналады. "Грабен" сөзі "жарық", "айырым" деген нақты және абстрактілі мағынаны білдіреді, ал екі тілді Фрибург кантонындағы Саан/Сарин өзенінің аңғары тілдік аймақтарды бөліп тұрады. Швейцариялық француздар да ұқсас тіркес қолданады: barrière de rös(ch)ti, яғни сөзбе-сөз "rösti кедергісі", немесе rideau de rös(ch)ti – "rösti пердесі" (темір пердені еске түсіреді). Röstigraben сияқты, бұл да екі жақтың арасындағы айырмашылықтар туындағанда қолданылатын кең таралған, әжуалы сөз тіркесіне айналды, мысалы, сайлау қорытындысының әртүрлі болуы сияқты.
Анықтама
Географиялық тұрғыдан алғанда, бұл сызық Юра тауларынан (Юра кантоны және Берн Юрасы) басталып, солтүстікке қарай Бель көлі, Нойшатель көлі және Морат көлі бойымен Швейцария үстірті арқылы өтеді, содан кейін Швейцария Альпісі мен Рона аңғарынан өтіп, Төменгі және Жоғарғы Валесті бөліп, Эволен мен Зермат муниципалитеттері арасындағы Италия шекарасына жетеді. Фольклор мамандары шығысқа қарайғы параллель Брюниг-Наф-Рейсс сызығының маңыздылығына ерекше назар салады, ол тарихи алемандық (шығыс) және бургундтық (батыс) ықпал аймақтарын бөліп тұрады. Салыстыру бойынша, "Полентаграбен" термині итальян тілінде сөйлейтін Тичино мен неміс тілінде сөйлейтін Швейцария арасындағы мәдени және саяси ерекшеліктерді білдіру үшін қолданылады. Тичино кантоны көші-қон жұмыскерлеріне қатысты қатаң позицияға ие және швейцариялық ұлттық санаға жақын тұрады.