Кіріспе
Швейцариядағы теміржол туннелі
1882 жылғы теміржол туннелі
Туннель Гёшенендегі солтүстік порталдан басталып жоғарылайды, және шамамен екі километрден кейін ең биік нүктеге жетеді. Содан кейін, Ури және Тичино кантондары арасындағы шекарадан өтеді; тағы да бір километрден кейін туннель Аиролоға жақын оңтүстік порталда аяқталады. Поездмен саяхат шамамен жеті-сегіз минутқа созалады. Қызметтерді Швейцария мемлекеттік теміржолы жүзеге асырады.
the 1882 rail tunnel
The tunnel rises from the northern portal at Göschenen and the highest point is reached after approximately After two more kilometers, the border between the cantons of Uri and Ticino is passed; after another , the tunnel ends at the southern portal near to Airolo The trip takes about seven to eight minutes by train. Services are operated by the Swiss Federal Railways.
Өмірбаян
Готтард туннелі мен оның құрылысының бастауы Еуропа елдерінің өзара байланысын жақсартуға деген жалпы сезімге байланысты. 1840 жылдары екі кантон Тичиномен бірігіп, Лукманиер арқылы туннель салуға ұмтылды. Осыған орай, 1871 жылы осындай маршрутты дамыту үшін Готтард теміржол компаниясы құрылды, ал компанияның бастапқы басшысы швейцариялық өнеркәсіпші Альфред Эшер болды. Құрылысқа дейін жүргізілген сараптамалар туннельдің екі басындағы оптималды жерлерді – Гёшенен мен Аироло деп анықтады. Тіпті құрылыс басталмас бұрын, туннельдің орналасуы бұрынғы Фреюс теміржол туннелінен де қиындықтар туғызды: шыңдардың тік және биік болуына байланысты тікелей бақылау арқылы сараптама жүргізу мүмкін болмады, сондықтан М. Гелпке басқарған команда үшбұрыштау және дәл картографияны біріктіретін күрделі жанама әдістерді қолданды, ал кейіннен М. Коппе басқарған екінші команда басқа әдістемемен растады. Тоннельді қазу кезіндегі жағдайлар екі бағытта да, әсіресе Аиролодан қазылған бағытта, өте қиын болды, себебі жұмыс барысында тұрақты түрде бу пайда болатын. Аман қалғандардың көптегені анкилостома дуоденале (АКД) жұқпасынан туындаған ауыр денсаулық мәселелеріне тап болды. Медициналық зерттеулер "анкилостомиаздың этиологиясын, эпидемиологиясын және емдеуін зерттеу арқылы паразитология саласында маңызды жетістіктерге" әкелді. 1875 жылы жұмысшылар ереуілге шықты, бірақ Альтдорфтан келген жергілікті полиция (21 адам) оны күшпен басып тастады, нәтижесінде төрт жұмысшы қаза тауып, тағы 13-і жарақат алды. Соның салдарынан 80 жұмысшы құрылыс алаңын тастап кетті. Осы оқиғадан кейін туннельді салу жұмыстары тағы екі жылға созылды. Бастапқыда туннельді жекеменшік теміржол компаниясы Gotthardbahn басқарды, ол Луцерн мен Италия шекарасындағы Чиассо арасында бу локомотивтерімен жүретін әдеттегі пойыздарды іске қосты. Гаутье айтуынша, туннель салынып жатқан кезде атмосфералық локомотивтермен пойыздарды жүргізу туралы ұсыныстар болған, бірақ ол мұндай вагондарды пайдалану үшін қосымша жұмыстарды жасауға қарағанда, мұның тиімділігіне күмән келтірді. Сонымен қатар, құрылыс кезінде туннельдің жеткілікті желдетілуіне қатысты алаңдаушылықтар болды, бірақ бұл мәселелер әдеттегі жұмыс кезінде өзінен-өзі шешіледі деп сендірілді, арнайы шаралар қабылдаудың қажеті болмады. 1932 жылы Аироло станциясының жанында туннель құрылысында қаза тапқан жұмысшыларға арналған ескерткіш орнатылды. Ескерткіште Винченцо Веланың 1882/1883 жылдардағы "Vittime del lavoro" ("Еңбек құрбандары") атты рельефі орналасқан. 1980 жылы Готтард автомобиль туннелі ашылғанға дейін Швейцарияның Федералдық темір жолдары Готтард туннелі арқылы автомобильдер мен жүк көліктерін тасымалдау үшін вагондармен пойыздарды ұсынды. Бүгінде бұл қызмет Германиядан Италия шекарасына дейінгі автокөліктік магистраль ретінде жұмыс істейді және Швейцарияның тас жолдарындағы жүк көліктерінің қозғалысын азайтуға бағытталған. 2001 жылы Готтард жолындағы туннельде болған жарылыстан кейін екі айға жабылып тұрған кезде Гёшененнен Аиролоға дейін уақытша вагондармен тасымалдау қызметі ұсынылды.
Көршілес туннельдер
Жұпталастырылған пандустарда бірнеше бұрылыс туннельдері бар (бұрылыс туннельдерінің тізіміне қараңыз). Готтард туннелі өзінің заманының үлгісі және инженерлік ойдың алға басушылығы болғанымен, 20-шы ғасырдың талаптарына сай салыстырмалы түрде баяу болып саналды, осының салдарынан 1940-шы жылдардан бастап одан жақсырақ жаңа туннель салу туралы әңгімелер пайда болды.