Кіріспе

Югослав шахматшысы (1935-2013) Милан Матулович (10 маусым 1935 9 қазан 2013) - шахматтың гроссмейстері, 1960-1970 жылдары Югославияның екінші немесе үшінші ең мықты шахматшысы болды. Ол 1977 жылға дейін белсенді болды, бірақ 2006 жылға дейін кейде турнирлерге қатысқан.

Мансап

Матулович Белградта дүниеге келген. 1958 жылы ол Бобби Фишермен төрт ойындық жаттығу матчын өткізді, оның бірінде жеңіп, бірінде тең түсіп, екісінде жеңілді. 1961 жылы Халықаралық шебер атағына ие болды, ал 1965 жылы Гранд-мастер атанды. Ол 1965 және 1967 жылдардағы Югослав шахмат чемпионатында жеңімпаз атанды және 1960 және 1970 жылдары халықаралық турнирлер сахнасында жемісті бәсекелестікке қатысты. Мүмкін, оның ең жақсы нәтижесі 1969 жылы Скопьеде Глигорич, Ивков және Лев Полугаевскиймен тең бірінші болып, бұрынғы әлем чемпионы Михаил Ботвинник пен бірнеше үміткер Ефим Геллерден озып кетті. Осы кезеңде басқа бірінші орындар, не бөлісті, не тікелей, Нетания 1961, Вряц 1964, Нови Сад 1965, Белград 1965, Реджио Эмилия 1967/68, Афина Зональ 1969, Белград 1969, Сараево 1971, Бирмингем 1975, Баджмок 1975 (және 1978 жылы), Майданпек 1976, Вряс 1976, Белград 1977 және Оджаци 1978. 1980 жылдан бастап оның турнирлік жеңістері жиірек болды, бірақ Осиек 1980, Борово 1980, Хельсинки 1981 және Врнячка Баня 1985 ж. 1990 жылы ол Врнячка Баньядағы жетістігін қайталады. Шахмат олимпиадасында үздік нәтижелерге қол жеткізді. Ол Югославия үшін алты турнирде 78 ойын өткізіп, жалпы нәтижесі 46 жеңіске, 28 теңге және төрт жеңіліске жетті, 76,9 пайыз ұпай жинады, бұл барлық уақыттағы 10-шы ең жақсы олимпиадалық нәтиже. Оның әлем чемпионатына ұмтылуы сәл сәтті болды, өйткені ол титулға қарсыласты таңдау процесінің үміткерлер кезеңіне ешқашан жетпеді. 1970 жылы "КСРО мен әлемнің қалған бөлігі" матчында сегізінші тақтада Ботвинникке қарсы ойнады, бір ойынды жоғалтып, қалған үшінде тең түсті. Бұл жұптастыруға дау-дамайлар қатысты, өйткені Матуловичтің совет ойыншысына қарсы нашар нәтижелер тарихы болды; Кеңес командасының капитаны Ботвинникті оның дәрежесінен төмен тақтаға орналастырды деген айыптар болды.

Даулар

Матулович даулы оқиғаларға қатысы бар. ол үмітсіз позицияларда ойнады, өйткені гроссмейстер әдептілігі отставкаға шақырды, бұл кейінге қалдыруды (осы кездегі турнирлік ойындарда жиі кездесетін ойынды кейінге қалдыру) жеткізу үмітімен, жаңалықтар "Матуловичтің ойыны тоқтатылды" деп оқылатын "Матулович жоғалды". Тағы да маңыздысы, 1970 жылы Пальма-де-Майоркадағы аймақаралық турнирден кейін ол Марк Таймановқа қарсы ойынды 400 доллар параға "тасқаралап" жіберді деп айыпталды, осылайша Таймановқа Кандидаттар матчтарына өтуіне мүмкіндік берді, онда Таймановты Бобби Фишер 60 жеңді. Бұл айыптаулар Матюловичтің ойын кезінде өзін ұстауы мен оның қарсылық білдіру қабілетінің әлсіздігіне байланысты болды. Сондай-ақ, ол ойынға қызығушылық танытпады деп болжалды, бірақ үміткерлер матчтарынан шығарылды. Бұл ойынның нәтижесі мынадай: Матуловичтің ең атақты қателігі 1967 жылы Сусс Интерзоналында Иштван Билекке қарсы болды. Ол жеңіліске ұшыраған ойынды ойнаған, бірақ кейін "j'adoube" ("Мен реттеймін" өз алаңдарына фигураларды түзетуден бұрын айтылған, қоңырау қосу ережесін қараңыз) деп айтқаннан кейін оны қайтарып алған. Оның қарсыласы төрешіге шағымданды, бірақ бұл қадамға рұқсат берілді. Бұл оқиға Матуловичке "Жадубович" деген лақап ат берді. Бұл жағдай бірнеше рет орын алғаны айтылады, соның ішінде Бобби Фишерге қарсы ойын кезінде. Матулович көлікпен адам өлтіргені үшін айыпталып, әйелдің қаза тапқан көлік апаты үшін тоғыз ай түрмеде отырды.

Ойын стилі

Матуловичтің өткір шабуылдау ойыны бұл ойында Сигендегі 1970 жылғы шахмат олимпиадасынан болгар гроссмейстері Георги Тринговқа қарсы көрсетілді.