Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық лингвист Якоб Вакернагель (1853 жылы 11 желтоқсан - 1938 жылы 22 мамыр) - швейцариялық лингвист, үнді-еуропалық және санскрит ғалымы. Базель қаласында филолог Вильгельм Вакернагельдің (1806-1869) ұлы болып дүниеге келген.
Swiss linguist
Jacob Wackernagel (11 December 1853 – 22 May 1938) was a Swiss linguist, Indo Europeanist and scholar of Sanskrit. He was born in Basel, son of the philologist Wilhelm Wackernagel (1806–1869).
Өмірбаян
Якоб Вакернагель 1853 жылы 11 желтоқсанда Базельде неміс тілі мен әдебиеті профессоры Вильгельм Вакернагельдің және оның екінші әйелі Мария Саломе (туған есімі Сарасин) отбасында дүниеге келген. Ол өзінің құдасы, ағайынды Гриммнің Джейкоб Гриммінің есімімен аталған. Жақыптың әкесі ол он алты жаста болғанда қайтыс болды. Вакернагель Базельде (1871-1872), Геттингенде (1872-1874), Лейпцигте (1874-1875) классикалық және герман филологиясы мен тарихын оқыды; ол 1875 жылы Базельде докторлық диссертациясын бастады, "грек грамматиктеріндегі "патология" зерттеуінің басталуы" (бір мағынада, сөйлеу дыбыстарын зерттеу) туралы диссертациясын жазды. Ол бұл диссертациясын 1876 жылы қорғады, оның сарапшыларының арасында Ницше мен Хейн болды. Содан кейін Уакернагель Оксфордта қысқа уақыт оқыды, содан кейін 1876-1877 жылдары Базельде Privatdozent ретінде дәріс бере бастады. 1879 жылы 26 жасында ол Фридрих Ницшеден кейін грек тілі профессоры болды. Оның есімімен аталған тағы бір заң (Вакернагель 1889) - бұл Уаккернагельдің ұзарту заңы (Неміс тілінде Dehnungsgesetz), кейде композициядағы ұзарту заңы (Regelung der Dehnung in der Zusammensetzung) деп те аталады: кейбір құрама сөздерде грек тілінде бірінші компонент дауыстымен аяқталады, ал екінші компонент дауыстымен басталады; дауыстының ешқайсысы жоғары болмаған кезде бірінші дауысты әсерсіз болады, ал екіншісі оның ұзақ әріптесімен ауыстырылады.
Jacob Wackernagel was born on 11 December 1853 in Basel to Wilhelm Wackernagel, a Professor of German Language and Literature in Basel, and his second wife, Maria Salome (nee Sarasin). He was named after his godfather, Jacob Grimm of the Brothers Grimm. Jacob's father died when he was sixteen. Wackernagel studied classical and Germanic philology and history in Basel (1871 1872), Göttingen (1872 1874) and Leipzig (1874 1875); he started a doctorate in Basel in 1875, writing his thesis on "the beginnings of the study of 'pathology' (in a sense, a rudimentary study of speech sounds) in the Greek grammarians". He defended that thesis in 1876, among his examiners were Nietzsche and Heyne. Wackernagel then spent a short time studying at Oxford, and then began lecturing as Privatdozent in Basel in 1876 1877 winter semester. In 1879, at the age of 26, he became a successor of Friedrich Nietzsche as Professor of Greek.). Another law named after him (Wackernagel 1889) is Wackernagel's law of lengthening (Dehnungsgesetz in German), also sometimes known as the law of lengthening in composition (Regelung der Dehnung in der Zusammensetzung): in some compound words in Greek the first component ends with a vowel and the second component begins with a vowel; when neither vowel is high the first vowel is without effect and the second is replaced by its long counterpart.
Синтаксис туралы дәрістер
Вакернагель 1918-1919 жылдары ректор болған кезде "грек, латын және неміс тілдеріне ерекше назар аударған синтаксис элементтері" туралы екі курс оқыды. Екі студенті лекцияларды жазып отырды. 1920 жылы "бірінші серия" лекциялар жарияланды, онда "сан, дауыс, уақыт, көңіл-күй және етістіктің шексіз формалары" тақырыптары қамтылған. Бұл кітап жақсы тарады, ал 1924 жылы "жынысы, есімдер мен қосымша сөздер, алмастырушылар, мақалалар, сөз алды сөздер және теріс сөздер" туралы "екінші сериясы" жарық көрді. Екінші басылымы 1926 және 1928 жылдары жарық көрді. Кітапты 2009 жылы Дэвид Лэнгслоу ағылшын тіліне аударды. Оксфорд университетінің профессоры Андреас Вилли Уаккернагельдің еңбегі мен Лэнгслоудың аудармасын мақтап, былай деп жазды: "Уаккернагельдің лекцияларының ерекшелігі - олардың қолжетімді стилі, бұл оларды мұқабадан мұқабаға дейін оңай оқиды. Лэнгслоу бұл ерекшелікті сақтап қалды: құлшыныссыз болса да, оның аудармасы дәл әрі сөзбе-сөз".
Wackernagel read two courses in 1918 1919, while being a Rector, on "the elements of syntax with special reference to Greek, Latin and German". Lectures notes were taken by two of his students. "First series" of lectures were published in 1920, it contained themes of "number, voice, tense, mood, and the non finite forms of the verb". The book was successful, and in 1924 the "second series" were published "on gender, nouns and adjectives, pronouns, the article, prepositions, and negation". Second edition was published in 1926 and 1928. The book was translated into English by David Langslow in 2009. Andreas Willi of the University of Oxford praised both Wackernagel's work and Langslow's translation, writing "A hallmark feature of Wackernagel's Lectures is their accessible style, which makes them easy to read from cover to cover. Langslow impressively succeeds in preserving this feature: while not being slavish, his translation is both accurate and idiomatic."