Кіріспе

Франтишковы Лазни (; Franzensbad) - Чех Республикасының Карловы Вары аймағындағы Чеб ауданындағы шипажай қаласы. Оның тұрғындарының саны 5700 - ге жуық. Көрші Карловы Вары мен Марианске Лазнимен бірге Батыс Богемия шипажайлық үшбұрышының құрамына кіреді. Қала орталығы жақсы сақталған және 1992 жылдан бері қалалық ескерткіш қорығы ретінде қорғалған. 2021 жылы қала өзінің табиғи бұлақтары мен сәулет үлгісі арқылы 18-шы ғасырдан 20-шы ғасырға дейін Еуропадағы шипажай қалаларының танымалдылығына куәлік болғандықтан, "Еуропаның Ұлы шипажай қалалары" деген атпен ЮНЕСКО-ның халықаралық Дүниежүзілік мұрасының бөлігі болды.

Әкімшілік бөлімдер

Алее Затиши, Длуэ Мости, Долны Ломани, Хорни Ломани, Крапице, Слатина және Жировице ауылдары Франтишковы Лазнидің әкімшілік бөліктері болып табылады.

География

Франтишковы Лазни тарихи Егерланд аймағында, Чеб қаласының солтүстігінде орналасқан. Ол Шеб алабының батыс бөлігінде орналасқан. Охре өзенінің саласы болып табылатын Слатинный потк өзені муниципалдық аумақ арқылы ағады. Бұл аймақта балық тоғандары көп, олардың ішіндегі ең үлкені - Америка. Оның батыс бөлігі аралмен табиғат қорығы ретінде қорғалған және су құстарының маңызды ұя салу орны және көшіп-қону аялдамасы болып табылады. Көлдің шығыс бөлігі демалыс үшін пайдаланылады.

Тарих

Айналасындағы бұлақтың пайдалы әсері 14 ғасырдың аяғынан белгілі болды. Георгиус Агрикола (1494-1555) дәрігер Хеб тұрғындары үшін пайдалы минералды су туралы айтқан. Ежелгі заңға сәйкес қалаға су тартылатын және әкелінетін көздер, ең алдымен, жергілікті тұрғындарда салауатты мақсаттар үшін пайдаланылды. Кейіннен су қыш құмыраларға салына бастады, ал 1700 жылы империядағы барлық басқа шипажайлардың жиынтығынан да көп су сатылды. 1705 жылы Францензквелл деп аталатын минералды бұлақ орнында қонақүй тұрғызылды. 1793 жылы 27 сәуірде қала император Франциск II есімімен ресми түрде "Кайзер Францендорф" деп аталып, кейіннен Франценсбад деп аталды. Спаны Эгердегі дәрігер Бернхард Адлер (1753-1810) құрған. Ол шипажайларды кеңейтуді және емделуді іздегендерге арналған баспананы дамытуға ықпал етті және батпақты балдырларды жолдар мен жаяу жүргіншілер көпірлерімен танымал көздерге айналдыруға ықпал етті. Қала 24 бұлақпен ортогональды жоспар бойынша орналастырылған. 1791 жылы Адлер Франценцквеллге павильон мен су бассейні тұрғызғанда, ол көптеген әйелдермен "Егердің әйелдер дауыл" ("Егердің әйелдер дауыл") тудырды. Олар өздерінің тіршілігін Егердегі суды жинау, тасымалдау және сатумен тапты. Олар өздерінің су тарту құқықтарына қауіп төнді деп санап, оның үй-жайын қиратты. Шеб қалалық кеңесі Франценсбадты шипажай ретінде кеңейтуге мүмкіндік берді. Нәтижесінде Хеб қаласынан оңай жететін кең ауқымды демалыс аймағы пайда болды. 1852 жылы жылы жылыш орны дербес муниципалитетке айналды.

Сабақ

Қаладағы 24 бұлақтың 23-і белсенді пайдаланылады, ал жергілікті табиғи минералды судың еріген көмірқышқыл газының мөлшері салыстырмалы түрде жоғары, бірақ химиялық компоненттердің қатынастары барлық бұлақтарда әртүрлі. Минералға бай бұлақтар шөгінді Чеб алабына сіңген жауын-шашыннан пайда болады. Жергілікті шипажай корпорациясы - Чехиядағы ең ірі шипажай корпорациясы. Бұл сегіз шипажай мен 1500 төсекке арналған қонақ үйді біріктіреді. Ол 24 минералды бұлақтарды іске қосқан, оның 12-сі әлі де жұмыс істейді.

Мәдениет

Божена Немцова театры 1868 жылы қазіргі аймақта салынған. Жаңа театр ғимараты 1927-1928 жылдары неоклассикалық стильде салынған, ал интерьері арт-деко стилімен безендірілген. Қалада екі мұражай бар: Муниципальдік мұражай және шағын жеке Мотоциклдер мен автомобильдер мұражайы. Франтишковы Лазниде Аквафорум Лазни аквапаркі орналасқан.

Көрікті жерлер

Әлеуметтік үй - бұл шипажай орталығының басты ерекшелігі. Ол 1877 жылы нео-реенессанс стилімен салынған. Бұл жерде конгресстер, балалар және басқа да әлеуметтік іс-шаралар өткізіледі, сонымен қатар ғимаратта казино орналасқан. Қасиетті Крестті Бағу шіркеуі 1815-1820 жылдары Империя стилімен салынған. Бұл Рим-католик шіркеуі - елдегі таза империялық сакральдық ғимараттардың ең жақсы үлгілерінің бірі. Қасиетті Ольга шіркеуі - православие шіркеуі. Ол 1887 жылы орыс барокколық стиліне сай салынған. Қасиетті Петір мен Пауыл шіркеуі - евангелистік шіркеу. Ол 1875-1880 жылдары неороман стилімен салынған. Кубистік элементтері бар призмалық мұнара 1920-шы жылдардан басталады. Ұлы Яков шіркеуі Хорни-Ломаниде орналасқан. Барокко стилімен 1739-1741 жылдары салынған.