ЕО-ға қосылуға дайындалуға көмектесетін бағдарламалар
Phare
ЕО-ға қосылуға дайындалудағы елдерге көмектесетін Phare бағдарламасы туралы біліңіз. Орталық және Шығыс Еуропа елдеріне қолдау, экономикалық өзгерістер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Еуропалық Одаққа қосылатын елдерге көмек көрсету құралдары
Еуропалық Одақ бағдарламасы
Instruments to assist countries joining the EU
the European Union program
Phare бағдарламасы – Еуропалық Одақ қаржыландыратын үш дайындық құралының бірі. Ол Орталық және Шығыс Еуропаның кандидат елдеріне Еуропалық Одаққа қосылуға дайындық кезеңінде көмек көрсетуге арналған. Алғашында 1989 жылы «Польша мен Венгрия: экономиканы қайта құруға көмек» (PHARE) бағдарламасы ретінде құрылған Phare Польша мен Венгриядан бастап он елге дейін кеңейді. Ол 2004 жылы Одаққа қосылған он елдің сегізіне – Чехия, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Словакия және Словенияға, сондай-ақ 2007 жылы қосылған елдерге (Болгария мен Румыния) үлкен экономикалық өзгерістер мен саяси жаңарулар кезеңінде көмек көрсетті. Phare грек тілінде «маяк» дегенді білдіреді. 2000 жылға дейін Батыс Балқан елдері (Албания, Солтүстік Македония және Босния мен Герцеговина) да Phare бағдарламасының иегерлері болды. Бірақ 2001 жылдан бастап Балқандағы қайта құру, даму және тұрақтылыққа қатысты Қоғамдастық көмегі (CARDS) бағдарламасы осы елдерге қаржылық қолдау көрсетті. 1993 жылғы Копенгаген Кеңесінде Орталық және Шығыс Еуропа елдеріне мүшелікке үміткер болуға шақырылғаннан кейін PHARE қолдауы осы мақсатқа қайта бағытталды, соның ішінде инфрақұрылымдық инвестицияларға қолдаудың күрт кеңеюі де осыған кірді. Phare-тің толыққанды дайындыққа бағытталған жұмысы 1997 жылы Люксембург Кеңесінің қазіргі кеңейту процесін іске қосуына жауап ретінде жүзеге асырылды. Phare қаражаты толыққанды түрде «Жол карталарында» және «Қосылу серіктестіктерінде» белгіленген дайындыққа қатысты басымдықтарға жұмсалады. Онда елдің Одаққа қосылуға дайындық үшін қарастыру қажетті жалпы басымдықтары мен оларға көмектесу үшін қолда бар ресурстар көрсетілген. Ұлттық бағдарлама – кандидат елдің Одаққа қосылуға дайындық кестесі. Ол елді мүшелікке дайындау үшін қажетті шаралардың мерзімін және құнын, сондай-ақ кадрлар мен қаржы ресурстарына тигізетін әсерін бағалайды.
The Phare programme is one of the three pre accession instruments financed by the European Union to assist the applicant countries of Central and Eastern Europe in their preparations for joining the European Union. Originally created in 1989 as the Poland and Hungary: Assistance for Restructuring their Economies (PHARE) programme, Phare expanded from Poland and Hungary to cover ten countries. It assisted eight of the ten 2004 accession Member States: the Czech Republic, Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Poland, Slovakia, and Slovenia, as well as those countries that acceded in 2007 (Bulgaria and Romania), in a period of massive economic restructuring and political change. Phare means lighthouse in Greek. Until 2000, countries of the Western Balkans (Albania, North Macedonia, and Bosnia Herzegovina) were also beneficiaries of Phare. However, as of 2001, the CARDS programme (Community Assistance for Reconstruction, Development and Stability in the Balkans) has provided financial assistance to these countries. Following the 1993 Copenhagen Council's invitation to Central and Eastern European countries to apply for membership, PHARE support was reoriented towards this aim, including a marked expansion of support for infrastructure investment. PHARE's total pre accession focus was put in place in 1997, in response to the Luxembourg Council’s launching of the present enlargement process. Phare funds focus entirely on the pre accession priorities highlighted in the Road Maps and the Accession Partnerships which establish the overall priorities the country must address to prepare for accession and the resources available to help them do so. The National Programme for the Adoption of the Acquis is the candidate country's timetable for preparing its accession. It estimates the timing and cost of the steps needed to prepare the country for membership and the implications for staff and financial resources.
Мақсаттар
Еуропалық Одақтың ішінде мемлекеттік басқару органдарын және институттарды тиімді жұмыс істеуге бейімдеу және нығайту. Еуропалық Одақтың кең ауқымды заңнамасымен (қауымдастық acquis) жақындастыруды ынталандыру және өтпелі кезеңдердің қажеттілігін азайту. Экономикалық және әлеуметтік тұрақтылықты дамыту. Бұл бағыттар 1999 жылы SAPARD және ISPA құрылғанда одан әрі нақтыланды, олар ауыл шаруашылығы және ауылдық жерлерді дамытуды (SAPARD) және қоршаған орта және көлік салаларындағы инфрақұрылымдық жобаларды (ISPA) өздеріне алды, бұл Phare-ге осы салаларға кірмейтін негізгі басымдықтарына назар аударуға мүмкіндік берді. Phare бағдарламасына қатысатын 10 елдің барлығы Еуропалық Одақтың мүше елдері болғаннан кейін, Phare бағдарламасының көлеміне маңызды өзгерістер енгізілді. 2003 жыл жаңа мүше мемлекеттер үшін жоспарлаудың соңғы жылы болды, бірақ жобаларға келісімдер жасау 2005 жылға дейін, ал осы келісімдер бойынша төлемдер 2006 жылға дейін жалғасты. 2004 жылдың мамыр айында жаңа мүше мемлекеттер Phare бағдарламасын басқаруға толық жауапкершілікті жүктеуге тиіс болды.
Strengthen public administrations and institutions to function effectively inside the European Union. Promote convergence with the European Union’s extensive legislation (the Community acquis) and reduce the need for transition periods. Promote Economic and Social Cohesion. These orientations were further refined in 1999 with the creation of SAPARD and ISPA, which took over rural and agricultural development (SAPARD) and infrastructural projects in the environmental and transport fields (ISPA) allowing Phare to focus on its key priorities that were not covered by these fields. After all 10 countries which previously were eligible for the Phare programme became Member States of the European Union, substantial changes were made to the scope of the Phare programme. 2003 was the final programming year for the new Member States, but contracting of projects continued until 2005 and payments based on these contracts continued until 2006. In May 2004 the new Member States had to take over the full responsibility for the management of the Phare programme through a process of Extended Decentralisation.