Кіріспе
Эдвард Бернейстің 1928 жылы жазған "Пропаганда" кітабы, қоғамдық коммуникация техникасын зерттеу үшін әлеуметтік ғылымдар мен психологиялық манипуляция туралы әдебиеттерді пайдаланды. Бернейс бұл кітабын "Қоғамдық пікірді кристалдастыру" (1923) және "Қоғамдық қатынастар кеңесшісі" (1927) сияқты алдыңғы жұмыстарының табысына жауап ретінде жазды. "Пропаганда" көпшілікті манипуляциялаудың психологиясын, сондай-ақ саяси ықпал етуге, әлеуметтік өзгерістерге қол жеткізуге және гендерлік және нәсілдік теңдік үшін лоббилеуге символдық әрекеттер мен пропаганданы қолдану мүмкіндігін зерттейді. Уолтер Липманн – Бернейстің мойындалмаған американдық ұстазы болды, ал оның "Фантомдық қоғам" еңбегі "Пропаганда" кітабындағы идеяларға бір жылдан кейін зор әсер етті. Бұл жұмыс Бернейсті медиа тарихшыларының пікірінше, "қоғамдық қатынастардың әкесі" ретінде танымал етті.
Propaganda, a book written by Edward Bernays in 1928, incorporated the literature from social science and psychological manipulation into an examination of the techniques of public communication. Bernays wrote the book in response to the success of some of his earlier works such as Crystallizing Public Opinion (1923) and A Public Relations Counsel (1927). Propaganda explored the psychology behind manipulating masses and the ability to use symbolic action and propaganda to influence politics, effect social change, and lobby for gender and racial equality. Walter Lippmann was Bernays's unacknowledged American mentor and his work The Phantom Public greatly influenced the ideas expressed in Propaganda a year later. The work propelled Bernays into media historians' view of him as the "father of public relations."
Қысқаша мазмұны
1-6 тарауларда адам психологиясы, демократия және корпорациялар арасындағы күрделі қарым-қатынас қарастырылады. Бернейстің тезисі бойынша, білім мен пропаганданы жасайтын "көрінбейтін" адамдар көпшілікке билік етеді, олар ой-пікірлерді, құндылықтарды және азаматтардың реакциясын қалыптастыруға монополиялық билікке ие. Демократияның сақталуы үшін көпшіліктің "келісімін жасау" өте маңызды. Бернейс түсіндірді: "Көпшіліктің ұйымдасқан әдеттері мен пікірлерін саналы және ақылды түрде манипуляциялау – демократиялық қоғамның маңызды элементі. Осы қоғамның көрінбейтін механизмін басқаратындар – көрінбейтін үкімет құрайды, ол біздің елдегі нағыз билік ететін күш. Бізді басқарады, санамызды қалыптастырады, талғамдарымызды қалыптастырады, идеяларымызды көбінесе біз есімдерін естімеген адамдар ұсынады". Бернейс бұл аргументті экономикалық салаға да кеңейтіп, капитализмге қызмет ететін пропаганданың оң әсерін бағалайды. "Бір ғана фабрика, потенциалды түрде бүкіл континентті өзінің нақты өнімімен қамтамасыз ете алады, ол көпшілық өнімді сұрағанға дейін күте алмайды; ол үнемі жарнама мен пропаганда арқылы кең жұртшылықпен байланыста болуы керек, өзінің қымбат зауытын пайдалы ететін жалғыз тұрақты сұранысты қамтамасыз ету үшін". Бернейс, өзінің пікірінше, пропаганда жасаушы адамның, жеке адамның тілегінің артындағы себептерді, оның сыртқы себептерін ғана емес, ашуға қабілеттілігіне үлкен мән береді. Ол былай дейді: "Адамның ойлары мен іс-әрекеттері – ол басуға мәжбүр болған құштарлықтарының орнын толтыратын компенсаторлық амалдар". Бернейс пропаганданың тиімділігі мен ықпалы көрермендердің жасырын ниеттерін анықтау арқылы арта түсетінін айтады. Ол пропагандаға тән эмоциялық реакция аудиторияның таңдауын екіұшты ойлау арқылы шектейді деп мәлімдейді, бұл жылдам және ынталы жауаптарға әкелуі мүмкін. Соңғы бес тарауда кітаптың басында айтылған негізгі идеялар қайталанады және әйелдердің құқықтарын, білім беруді және әлеуметтік қызметтерді тиімді ілгерілету үшін пропаганданы қалай пайдалануға болатыны туралы нақты мысалдар келтіріледі.
text="The conscious and intelligent manipulation of the organized habits and opinions of the masses is an important element in democratic society. Those who manipulate this unseen mechanism of society constitute an invisible government which is the true ruling power of our country. We are governed, our minds are molded, our tastes formed, our ideas suggested, largely by men we have never heard of." Bernays expands this argument to the economic realm, appreciating the positive impact of propaganda in the service of capitalism. text="A single factory, potentially capable of supplying a whole continent with its particular product, cannot afford to wait until the public asks for its product; it must maintain constant touch, through advertising and propaganda, with the vast public in order to assure itself the continuous demand which alone will make its costly plant profitable." Bernays places great importance on the ability of a propaganda producer, as he views himself, to unlock the motives behind an individual's desires, not simply the reason an individual might offer. He argues, "Man's thoughts and actions are compensatory substitutes for desires which he has been obliged to suppress." Bernays suggests that propaganda may become increasingly effective and influential through the discovery of audiences' hidden motives. He asserts that the emotional response inherently present in propaganda limits the audience's choices by creating a binary mentality, which can result in quicker, more enthused responses. The final five chapters largely reiterate the concepts voiced earlier in the book and provide case studies for how to use propaganda to effectively advance women's rights, education, and social services.
Қабылдау
Пропаганданың ХХ ғасырдағы медиа тарихы мен қазіргі заманғы қоғамдық қатынастардағы маңыздылығына қарамастан, оның жұмысына қатысты сындар таңқаларлықтай аз. Қоғамдық қатынастар саласындағы ғалым Курт Олсеннің пікірінше, халық Бернейстің пропагандаға деген "позитивті" көзқарасын көбінесе қабылдаған, бірақ екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі фашизм бұл қабылдауға нұқсан келтірді. Олсен сондай-ақ Бернейстің тілді шебер қолдануы "білім беру" сияқты терминдерді "идеологиялық ұғымдау" сияқты теріс мағынадағы түсініктермен ауыстыруға мүмкіндік берді деп санайды. Соңында Олсен Бернейді адамдардың өз іс-әрекеттері үшін жауапкершілік сезімінен айырып, "психологиялық жеңілдік" ұсынуы үшін сынап, күшті әсер ететін хабарламаларға қарсы тұрудың қажеттілігін жойғанын айтады. Алайда, Марвин Оласки сияқты авторлар Бернейді демократияны сақтап қалу үшін оны жоюға тырысқан деп ақтайды. Осылайша, элиталық, анонимді ықпал ету авторитарлық билікке жол бермеудің жалғыз мүмкіндігі болды. Бернейстің "Пропаганда" және басқа да еңбектерінде баяндалған ұғымдар қоғамдық пікірді тиімді қалыптастыру үшін әлеуметтік ғылымдардың элементтерін пайдалана отырып, қоғамдық қатынастардың алғашқы "екі тарапты моделін" құруға ықпал етті. Бернейс қоғамдық қатынастарды кәсіп ретінде бекіту үшін әлемді түсінуде ешбір жеке тұлғаның немесе топтың монополиясы жоқ екенін нақты айтты. Қоғамдық қатынастар сарапшысы Стюарт Эуэннің айтуынша, "Липпман бұл мәселені жалпы тұрғыдан қарастырса, Бернейс оны қалай іске асыру керектігін көрсетіп берді". Оның әдістері қазіргі таңда қоғамдық бейне жасау және саяси науқандар үшін қажетті құралдарға айналды.